nieuws

Safety first?

Arbeidsrecht

Omdat een werkgever verantwoordelijk is voor de veiligheid op de werkplek moet hij daar veel aandacht aan besteden. Het personeel moet veiligheidsinstructies krijgen, moet persoonlijke beschermingsmiddelen ontvangen en de werkgever moet er op toe zien dat er op tijd rustpauzes worden ingelast, om op die manier bijvoorbeeld RSI of burn out te voorkomen. Omdat de goede zorg voor de werknemers zo belangrijk is, kent de wet het systeem van een alles of niets aansprakelijkheid.

Als de werknemer iets overkomt door onvoldoende zorg voor goede arbeidsomstandigheden is de werkgever aansprakelijk voor alle schade die daaruit voortvloeit. Hij moet dus gespitst zijn op signalen dat er iets mis is met de werkomstandigheden. Neem bijvoorbeeld de croupier in een casinobedrijf. In juli 1997 werd de zogenaamde automatische kaartschudmachine ingevoerd. Met die machine ging het speeltempo met name aan de black jack tafels sterk omhoog. Collega's van de croupier klaagden binnen een paar maanden al bij de bedrijfsarts over schouders en armen. In december 1998 vroeg vakbond de Unie om deze machine vanwege het RSI gevaar niet meer te gebruiken. Kort daarna heeft het bedrijf daaraan gehoor gegeven. De croupier had zich inmiddels zelf ook al beklaagd bij de bedrijfsarts, maar pas in 2002 viel zij daadwerkelijk uit. Na twee jaar arbeidsongeschiktheid werd de croupier ontslagen. Daarna stelde zij het casinobedrijf aansprakelijk vanwege schuld aan de RSI. Zij was voor 80% tot 100% in de WAO beland en eiste een voorschot op een schadevergoeding van € 30.000,-.

Onderzoeksplicht
Het gerechtshof kende haar dat uiteindelijk toe. Daarbij was volgens de rechter van belang dat de zorgplicht bestaat uit verschillende onderdelen, namelijk niet alleen de verplichting voor een veilige werkplek, maar ook een onderzoeksplicht bij klachten, een instructieplicht om klachten te voorkomen en een plicht om toe te zien op naleving van de instructies. Het casinobedrijf is op al deze aspecten tekort geschoten. Omdat zij de signalen niet of niet tijdig had opgepikt, was zij aansprakelijk voor de RSI-schade van de croupier.

De aansprakelijkheid kent ook een keerzijde. De werkgever moet instructies geven en toezicht houden op de naleving daarvan. Dat betekent dat een werknemer die de instructies niet naleeft rekening moet houden met sancties. Zo was er de zeer ervaren liftmonteur die herhaaldelijk geschoold was, allerlei beschermingsmiddelen ter beschikking kreeg en duidelijke werkinstructies ontving. Bij verschillende controlerapporten bleek dat hij zich niet hield aan die instructies, waarop hij werd gewaarschuwd. Met name was een probleem dat de monteur weigerde het veiligheidsharnas te gebruiken. Volgens de monteur was dat niet veilig omdat dat verkeerd gezekerd kon worden en er bovendien struikelgevaar bestond. Desondanks eiste de werkgever dat hij dat harnas zou gebruiken. Toen de werknemer bleef weigeren werd de rechter gevraagd om een ontbinding van de arbeidsovereenkomst. Volgens de kantonrechter was het werken volgens veiligheidsvoorschriften bij servicewerk aan liften van wezenlijk belang. Het gebruik van een veiligheidsharnas was essentieel en alleen als de werknemer had kunnen aantonen dat het harnas onveilig was, had hij dat mogen weigeren.

Betrapt
De werknemer had verder nog gelogen over zijn gezichtsvermogen. Hij had aangetoond dat hij oogproblemen had waardoor hij maar voor de helft kon zien en zei dat hij dus ook geen auto kon rijden. Na de zitting werd hij er op betrapt dat hij toch naar huis reed in zijn eigen auto. Dat woog mee bij de kantonrechter, die zei dat hij ofwel gelogen had over zijn ogen, danwel het met de veiligheid niet zo nauw nam als hij met slechte ogen toch achter het stuur kroop. Kort en goed, de werkgever moest toezien op naleving van de instructies. Omdat de werknemer hardnekkig weigerde, was ontslag gerechtvaardigd, zonder enige vergoeding.

Adequaat handelen
Duidelijke les hier is dat aansprakelijkheid snel wordt aangenomen, een werkgever dus adequaat moet handelen bij signalen dat het mis is qua werkomstandigheden en desnoods naleving van veiligheidsvoorschriften moet afdwingen op straffe van ontslag. Wat dat betreft is het dus zeker safety first.

Reageer op dit artikel