nieuws

Op zoek naar de grenzen van de zorgplicht

Arbeidsrecht

Agressie, geweld of domweg een ongeluk op en rond de werkvloer komen steeds vaker voor rekening van de werkgever. Ook al heeft hij al het mogelijke gedaan om de veiligheid van medewerkers te garanderen. Goed werkgeverschap legt de aansprakelijkheid automatisch bij de werkgever.

Op zoek naar de grenzen van de zorgplicht

Een werkneemster staat alleen in een winkel in Utrecht als deze wordt overvallen. Er zijn geen camera’s en de vrouw is niet getraind in hoe ze moet handelen bij een overval. Het loopt niet goed af, de vrouw wordt neergestoken. Later zal ze haar werkgever aansprakelijk stellen voor de schade die ze heeft geleden. Met succes. De werkgever heeft in zijn zorgplicht verzuimd. De verzekeringsmaatschappij van de werkgever keert een onbekend bedrag uit.

De zorgplicht voor werkgevers is vastgelegd in artikel 7.658 van het Burgerlijk Wetboek. Het komt erop neer dat werkgevers er in redelijkheid alles aan gedaan moeten hebben om schade bij de werknemer te voorkomen. Wat redelijk is, moet per situatie worden bekeken, leert de jurisprudentie inmiddels. Een werknemer van een juwelier loopt nu eenmaal meer risico dan die van een bakker of een groenteboer.
In het geval van de ongelukkige winkelbediende heeft haar werkgever de nodige steken laten vallen door de winkel niet adequaat te beveiligen en de vrouw alleen te laten werken. Dit geldt des te meer omdat de vrouw zich kennelijk zo bewust was van haar eigen kwetsbaarheid dat ze al meerdere keren tevergeefs zelf om een overvaltraining had gevraagd.

Ongeveer een kwart van de werknemers heeft wel eens heeft te maken met agressie en intimidatie door klanten, zo blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden. Onderzoek onder de eigen achterban van de FNV wijst uit dat dertien procent van de respondenten minstens enkele keren per week wordt geconfronteerd met intimidatie en/of pesten door klanten of omstanders.
‘Werkgevers doen er goed aan te bekijken of hun preventieve maatregelen nog wel voldoende zijn’, waarschuwt advocaat Margot van Beurden, gespecialiseerd in aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht bij Van Benthem & Keulen. Wanneer het tot een rechtszaak komt, zal de rechter altijd toetsen of de werkgever in het kader van zijn zorgplicht alles heeft gedaan dat in redelijkheid van hem kon worden gevraagd om de veiligheid van het personeel te waarborgen.
Ook Kim van der Hoeven, senior adviseur juridische zaken bij werkgeversvereniging AWVN, stelt dat het voor werkgevers een groot probleem kan opleveren wanneer ze op dit gebied in gebreke blijven. ‘Wanneer iemand gewond raakt en niet meer kan werken, kan ook schadevergoeding worden toegekend voor inkomstenderving. En die bedragen kunnen behoorlijk oplopen.’

Zorgelijke weg
Jurisprudentie toont aan dat werkgeversaansprakelijkheid verder reikt dan werkgevers misschien denken. Zelfs wanneer een werkgever aan alle eisen van een veilige werkplek heeft voldaan, kan een rechter oordelen dat hij vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap aansprakelijk is voor de schade die een werknemer onder werktijd lijdt.

Dit is duidelijk onderstreept toen de Hoge Raad in 2008 stelde dat een werkgever een verzekering dient af te sluiten voor arbeidsgerelateerde verkeersongevallen. En niet zomaar een verzekering, maar een ‘behoorlijke’ verzekering. Wat dat ‘behoorlijke’ dan precies is, daarover bestaat tot op de dag van vandaag onduidelijkheid, zegt Van der Hoeven. Dit leidt volgens de AWVN tot onrust onder de leden.
‘De weg die de Hoge Raad inslaat is zorgelijk. Er komt een steeds verdergaande aansprakelijkheid. Maar wat een behoorlijke verzekering is, laat de Hoge Raad in het midden. Dat veroorzaakt onrust. Is het brancheafhankelijk? Speelt mee hoe vaak een werknemer aan het verkeer deelneemt? Daar kunnen wij onze leden ook niet echt een duidelijk antwoord op geven. Het wetsartikel over goed werkgeverschap (art. 7.611 BW, red.) is erg algemeen en eigenlijk niet voor dit soort zaken bedoeld. We hopen dat de wetgever dit onderwerp oppakt en duidelijkheid biedt.’

Dit is een fragment uit een artikel in de nieuwe editie van PW, tijdschrift voor HR-professionals (nr 9).

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels