nieuws

Ontslag op staande voet: 4 meest gemaakte fouten

Arbeidsrecht

Haastige spoed is zelden goed. Daar is ontslag op staande voet een goed voorbeeld van. Deze vier fouten maakt HR het meest.

Ontslag op staande voet: 4 meest gemaakte fouten

Diefstal, werkweigering, fraude… Er moet heel wat aan de hand zijn wil ontslag op staande voet wordt goedgekeurd. Omdat het zo’n heftig ontslag is, zijn er heldere regels voor opgesteld. Zo moet er een dringende reden zijn, moet het direct plaatsvinden en moet de werknemer er zo snel mogelijk van op de hoogte van worden gebracht.

Maar omdat ontslag op staande voet vaak onder hectische omstandigheden plaatsvindt – nog maar te zwijgen over alle emoties – gaat het regelmatig mis. Dat ziet ook Liesbeth van Duyneveldt-Franken van Luijkx & Van Duyneveldt Advocaten in haar praktijk. Deze vier missers ziet zij regelmatig voorbijkomen.

Fout 1: Niet snel genoeg zijn met ontslag op staande voet

De dringende reden voor het ontslag moet in de ontslagbrief ‘onverwijld’ worden meegedeeld. Van Duyneveldt-Franken: ‘In de praktijk gaat dat laatste nogal eens mis.’ Zo besliste de kantonrechter van de Rechtbank Noord-Nederland dat het ontslag op staande voet van een office manager van een advocatenkantoor in december 2015 in Assen niet rechtsgeldig was.

De office manager was ontslagen omdat ze in de voorgaande drie jaren privé-aankopen van haar voormalig directeur als zakelijke kosten had ingeboekt. Dat was al vastgesteld op 13 november 2015, in een gesprek met de accountant. Het ontslag op staande voet werd echter pas gegeven op 8 december 2015 en dat was daardoor niet ‘onverwijld’.

Toch mag er best tijd verstrijken tussen het moment dat een werknemer in de fout gaat, en het moment van ontslag op staande voet. Dit ontslag kan bijvoorbeeld door de rechter worden goedgekeurd wanneer een medewerker op non-actief wordt gesteld en er eerst (extern) onderzoek nodig is om de werknemer mee te confronteren.

Fout 2: Geen duidelijke motivering geven voor ontslag op staande voet

De dringende reden voor het ontslag moet in de ontslagbrief ‘duidelijk’ worden omschreven. Van Duyneveldt-Franken: “Daarom moet de ontslagbrief uiterst zorgvuldig worden opgesteld, bij voorkeur door een arbeidsjurist. Anders kan er van alles misgaan. Eén mogelijke fout is dat er geen duidelijke dringende reden wordt benoemd. Een andere dat de verkeerde dringende reden wordt vermeld. Ook kan het zijn dat er verschillende redenen tegelijk spelen en dat die niet allemaal worden benoemd.”

Zo vond de Rechtbank Limburg in januari 2016 dat een beveiligingsbeambte ten onrechte op staande voet was ontslagen door zijn werkgever. Die had in een mail daarvoor een aantal algemene redenen aangevoerd.

De kantonrechter vond echter dat uit de mail onvoldoende bleek ‘welke gedragingen van de beveiligingsbeambte aan het ontslag op staande voet ten grondslag liggen. De verwijten zijn niet concreet maar algemeen geformuleerd. De werkgever verzuimt bijvoorbeeld om aan te geven waaruit het gebrek aan discipline op de werkvloer blijkt. Ook op welke dagen de werknemer te laat zou zijn gekomen en waaruit zijn passiviteit zou blijken. Nog daargelaten de vraag of dergelijke gedragingen een dringende reden voor ontslag op staande voet opleveren.’

Fout 3: Diefstal bagatelliseren

Hoe klein de waarde ook is van een gestolen goed, diefstal is diefstal. ‘Zelfs het ontvreemden van iets heel kleins kan daarom aanleiding zijn voor ontslag op staande voet’, zegt Van Duyneveldt-Franken. ‘Diefstal is niet geoorloofd. Ongeacht de waarde van gestolen goederen.’

Zo wees de Rechtbank Amsterdam in december 2014 het verzoek tot vernietiging van ontslag af van een medewerkster van een espressobar. Ze was op staande voet ontslagen omdat ze had geprobeerd een muntje van vijftig cent in haar zak te laten glijden. Die vijftig cent had een klant vlak daarvoor betaald voor toiletbezoek. Dat het slechts om vijftig cent ging, vond de rechtbank in dit geval geen bezwaar. Daar kwam nog eens bij dat de omstandigheden van de werkneemster niet zodanig waren dat het ontslag buitenproportioneel was. ‘Onder meer gelet op de relatief korte duur van het dienstverband en haar jonge leeftijd.’

Lees ook: Sjoemelen met geld: ontslag op staande voet terecht?

Fout 4: Geen helder huisregels voeren

Wanneer een organisatie heel duidelijke ‘huisregels’ heeft opgesteld, waarin is beschreven welk gedrag op het werk wel of niet is toegestaan, zal een ontslag op staande voet bij overtreding van die huisregels eerder gerechtvaardigd zijn. Dat gold bijvoorbeeld voor de rechtszaak tegen een Bijenkorf-medewerker. De medewerker had een jasje en een broek gestolen uit een collectie kleding die uit de verkoop was.

De Hoge Raad zei daarover: ‘De Bijenkorf heeft onweersproken gesteld dat zij als detailhandelorganisatie met een sterk verhoogd diefstalrisico te maken heeft.  Daarom, mede ter voorkoming van precedenten, is zij genoodzaakt met strikte procedureregels te werken. Dit strikte beleid is geformuleerd in de huisregels en de medewerker heeft erkend dat hij daarmee bekend was. Bovendien zijn deze regels herhaaldelijk opnieuw onder de aandacht van de werknemers gebracht.’

TIP: Lees alle fouten en download de gratis Whitepaper Negen fouten bij ontslag op staande voet van Visma.

Reageer op dit artikel