nieuws

Wet Huis voor Klokkenluiders: 8 vragen voor HR

Arbeidsrecht

De Wet Huis voor Klokkenluiders: wat moet u daar als werkgever eigenlijk mee? 8 belangrijke vragen voor HR.

Wet Huis voor Klokkenluiders: 8 vragen voor HR

Sinds deze maand is de Wet Huis van Klokkenluiders van kracht. Niet veel over gehoord misschien? Dat kan. Groots werd het niet uitgemeten in de media. Toch moet u er iets mee. Acht vragen plus antwoorden voor HR.

  1. Wat is de Wet Huis voor klokkenluiders?

Met de Wet Huis voor Klokkenluiders is het de bedoeling dat werknemers beter worden beschermd wanneer zij misstanden in de organisatie aan de kaak stellen. Denk aan een klokkenluidersinstantie, de inspectie of toezichthouder in de sector. Dat geldt niet alleen voor werknemers, maar ook voor stagiairs, vrijwilligers en zzp’ers.

De nieuwe wet verbiedt werkgevers namelijk om klokkenluiders te benadelen. Denk aan financieel korten, herplaatsen of in het uiterste geval ontslag. Geen gek idee: slechts een op de vijf klokkenluiders zegt positieve ervaringen te hebben gehad met het aankaarten van misstanden. Zo bleek uit eerder onderzoek.

  1. Wat is dat ‘Huis’ dan precies?

Met de wet komt er een soort ‘safe haven’ voor klokkenluiders: het Huis voor Klokkenluiders. Dit wordt een nieuwe, onafhankelijke organisatie met een tweeledig doel. Ten eerste staan ze werknemers bij die bij misstanden vertrouwelijk advies willen inwinnen.

Ten tweede krijgen zij de mogelijkheid om onafhankelijk onderzoek te doen naar de manier waarop de medewerker tijdens het ‘klokkenluiden’ is behandeld. De Wet Huis voor Klokkenluiders zegt daarbij overigens dat de medewerker in kwestie daarmee wel moet instemmen.

  1. Kan ik zo’n onderzoek weigeren?

Zeer zeker niet. Zodra het verzoekschrift van een (ex)werknemer door het Huis voor Klokkenluiders ingewilligd wordt, start er binnen zes weken een onderzoek. De werkgever wordt daarin gehoord. Het best is om een advocaat in de arm te nemen om juridische gevolgen te minimaliseren. Ook zal de werkgever volgens de Wet Huis voor Klokkenluiders moeten laten weten wat u als werkgever met de uitkomsten van het onderzoek zal gaan doen.

TIP: Meer weten? Meld u dan aan voor de HR-wetgeving Actualiteitendag op 11 oktober of 3 november. 

  1. Wat gebeurt er nu als een medewerker een misstand meldt?

Voordat de werknemer naar het Huis stapt, moet hij volgens de Wet Huis voor Klokkenluiders eerst melding doen bij een leidinggevende of ander aanspreekpunt in de organisatie. Grote kans dat het Huis voor Klokkenluiders de melding anders niet op kan pakken. Tenzij het voor de werknemer werkelijk riskant is. In dat geval staat het Huis bij in de vorm van advies.

Lees ook: Wat kan HR doen bij vermoedens van fraude?

  1. Moeten we bij HR nog iets regelen voor de Wet Huis voor Klokkenluiders?

Dat hangt er van af. Werkgevers met meer dan 50 medewerkers in dienst zullen volgens de Wet Huis voor Klokkenluiders een ‘interne meldregeling’ of klokkenluidersregeling op moeten stellen. Deze regeling moet gecommuniceerd worden aan alle medewerkers in de organisatie, zo stelt de wet. Vergeet medewerkers ook niet te wijzen op hun rechtsbescherming.

  1. Wat staat er precies in die klokkenluidersregeling?

Die regeling moet antwoord geven op de volgende vragen:

  • Hoe wordt er intern met de melding omgegaan?
  • Wanneer is in de organisatie sprake van ‘een misstand’? Neem daarbij de wettelijke definitie als uitgangspunt.
  • Bij wie moet de melding worden gedaan?

Daarnaast moeten de volgende bepalingen duidelijk worden opgenomen in de regeling:

  • U gaat vertrouwelijk om met de melding als de medewerker daarom vraagt.
  • De werknemer is toegestaan een adviseur in vertrouwen te nemen om advies in te winnen.
  1. Hoe zit het met de klokkenluidersregeling en de ondernemingsraad?

De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht bij deze interne regeling. Het Huis voor klokkenluiders adviseert daarom ook de or al vroeg te betrekken bij het ontwerpen van de regeling.

  1. Nog een tip?

Doe het vooral niet alleen. Het Huis voor Klokkenluiders geeft advies aan werkgevers over het opstellen van de regeling. Maar ook over hoe u een veilige cultuur creëert waarin misstanden worden voorkomen. Voordat ze ontstaan dus. Dat kan een hoop onrust, ziekteverzuim en reputatieschade voorkomen.

TIP: Meer weten? Meld u dan aan voor de HR-wetgeving Actualiteitendag op 11 oktober of 3 november. 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels