nieuws

Keiharde actie? Ontslag!

Arbeidsrecht

Keiharde actie? Ontslag!

De NS wordt afgerekend op een soepel verlopend vervoer op het spoor. Een machinist die er mede verantwoordelijk voor is dat het treinverkeer ernstig ontregeld raakt tijdens acties van het personeel, valt in ongenade bij zijn leidinggevenden. Maar is ontslag terecht?

De onvrede over het beleid van de NS zit diep bij een deel van de werknemers. Zij zien het beleid als afbraak van de NS. Ze willen minder regeldruk en terug naar de menselijke maat. De werknemers hebben het idee dat de reguliere vakbonden hun oor laten hangen naar de directie. Het Amsterdams Machinisten Kollektief (AMK) roept de collega’s op voor werkoverleg in Amsterdam op 7 juli 2017.

De oproep is geschreven in klare taal: “Doel is stoom afblazen en kracht bijzetten bij onze bovenstaande eisen. Misschien afsluitend met een ludieke actie. Dus neem fluitje, petje en zonnebril mee! NS speelt het keihard, dus slaan wij keihard terug.”

Treinverkeer platgelegd

Hoe groot de woede onder de aanwezigen is, blijkt tijdens het werkoverleg. Een groep NS-medewerkers loopt richting de sporen. Het doel is om op het spoor te lopen en zo het treinverkeer stil te leggen. Ook wordt er aan een noodrem getrokken. Uiteindelijk vertrekken 75 treinen niet. Duizenden reizigers worden gedupeerd.

Een van de aanwezigen werpt zich tijdens de actie op als woordvoerder van het AMK. Hij belt met het Regionale Besturingscentrum (het RBC) en de treindienstleiding van NS. Hij waarschuwt dat mensen dreigen het spoor opte  gaan en vraagt ze het treinverkeer op Amsterdam-Centraal stil te leggen.

Wilde actie

De vraag is hoe zijn handelen moet worden geïnterpreteerd. Volgens de NS is deze machinist een van de aanstichters van een wilde actie. Hiermee heeft hij de bedrijfsvoering van NS verstoord en reizigers en medewerkers in gevaar gebracht. Hij heeft zich kortom niet als een goed werknemer gedragen. De NS tilt zo zwaar aan het handelen van deze medewerker – die in het recente verleden ook al is gewaarschuwd over zijn houding en gedrag – dat het bedrijf ontslag als enige mogelijke uitkomst beschouwd.

Het verweer van de machinist is dat hij was gevraagd om op te treden als woordvoerder van het AMK. Hij is op een stoel gaan staan om de situatie te overzien, niet om de ongeregeldheden aan te sturen. Hij heeft enkel met de treindienstleiding en het regionale besturingscentrum gebeld om te waarschuwen voor de veiligheidsrisico’s.

 

Het is in beginsel onrechtmatig voor werknemers om de
bedrijfsvoering van hun werkgever te verstoren

 

Ontslagbescherming

Het zit hem bovendien niet lekker dat alleen hij ontslagen wordt. Niemand van de andere aanwezigen bij het werkoverleg wordt zo zwaar gestraft. Er is dus sprake van ongelijke behandeling.

Maar zelfs als hij wel de hand had gehad in de acties, dan nog zou hij niet ontslagen mogen worden, zo meent de werknemer. Het betrof hier immers een collectieve actie en daarom heeft hij ontslagbescherming.

De machinist wil dat het ontslagverzoek van de NS wordt afgewezen. Deelt de kantonrechter echter de mening dat de arbeidsverhoudingen onherstelbaar zijn verstoord, dan wil hij een transitievergoeding van  79.000 euro bruto en een billijke vergoeding van 135.360,49 euro bruto.

Collectieve actie

Wanneer werknemers of de bonden die hen vertegenwoordigen er aan de onderhandelingstafel niet uitkomen met werkgevers, hebben ze het recht op het voeren van collectieve actie. Hieronder valt ook het stakingsrecht. Werknemers mogen zelf kiezen welk middel zij zetten om hun doel te bereiken. Dit recht is vastgelegd in artikel 6, aanhef 4 van het Europees Sociaal Handvest (ESH).

Maar zoals altijd het geval is bij wetten kleven er aan dit artikel ook mitsen en maren. Werknemers kunnen niet naar believen de boel plat gooien. Het is in beginsel onrechtmatig voor werknemers om de bedrijfsvoering van hun werkgever te verstoren. Om een beroep te kunnen doen op artikel 6 van het ESH moet er sprake zijn van collectieve onderhandelingen. De crux is dat de collectieve actie redelijkerwijs moet kunnen bijdragen aan positieve uitkomst van de onderhandelingen.

Geen collectieve onderhandelingen

De werknemer erkent dat er geen sprake was van collectieve onderhandelingen. Tijdens het werkoverleg is er weliswaar een petitie aangeboden, maar hierin stonden geen concrete doelen. De actie was zoals gezegd bedoeld om stoom af te blazen en keihard terug te slaan. Dit valt niet onder het bereik van artikel 6 ESH. Er is daarom geen ontslagverbod.

Dat de werknemer zwaarder wordt gestraft dan de andere aanwezigen, ligt volgens de kantonrechter in lijn met de andere rol die hij speelde in het werkoverleg. Hij was de woordvoerder van het AMK. Hier is daarom geen sprake van ongelijke behandeling in gelijke gevallen, aldus de kantonrechter.

Ernstig verwijtbaar handelen

Of de machinist de aanstichter was van de ongeregeldheden, vindt de kantonrechter niet van doorslaggevend belang. In de gesprekken met de treindienstleiding en het regionale besturingscentrum heeft hij herhaaldelijk aangedrongen op het stilleggen van het treinverkeer. Daarmee is duidelijk dat hij een rol heeft gespeeld in het verstoren van de bedrijfsvoering. Dat is volgens de kantonrechter voldoende voor de kwalificatie ernstig verwijtbaar handelen.

De kantonrechter kent het ontslagverzoek daarom toe. Omdat de werknemer het ontslag volgens de kantonrechter aan zichzelf te danken heeft, krijgt hij geen transitievergoeding of billijke vergoeding. Hij moet de proceskosten van de NS betalen.

Bron: Rechtbank Midden-Nederland |ECLI:NL:RBMNE:2017:6010

 

 

Reageer op dit artikel