nieuws

Verkeersgevaarlijke piloot mag niet worden ontslagen

Arbeidsrecht

Hoe moreel verwerpelijk iemands gedrag ook mag zijn, dat is lang niet altijd grond voor ontslag. Dat geldt ook voor een piloot die betrokken was bij een dodelijke straatrace.

Verkeersgevaarlijke piloot mag niet worden ontslagen

Een piloot die wegens extreem gevaarlijk verkeersgedrag een jaar lang geen auto mag besturen, mag wel een vliegtuig vol vakantiegangers naar hun plek van bestemming vliegen. Het is volgens luchtvaartmaatschappij Transavia niet te verkopen aan haar passagiers. Ook de collega’s van de piloot willen niet met hem samenwerken. Transavia wil van de piloot af en liefst zo snel mogelijk. Volgens de luchtvaartmaatschappij is er voldoende grond voor ontslag.

Dodelijk ongeval

Op 16 maart 2016 stappen de piloot en zijn vader na een bezoek aan een restaurant ieder in hun eigen auto. De vader heeft te veel gedronken, de piloot niet. De sfeer tussen de mannen is blijkbaar competitief. De rit ontaardt in een straatrace. Volgens de politie gaat de vader in zijn Porsche aan kop, met zijn zoon in een Mini op zijn hielen. Het gaat tragisch mis wanneer de vader zijn auto met hoge snelheid in de auto van een negentienjarige vrouw boort. De jonge vrouw raakt zwaargewond en overlijdt twee weken later.

Gesprek met arbeidsjurist

In mei 2016 begint de piloot aan een aanvullende opleiding bij Transavia. Tot die tijd was hij in dienst van Ryan Air. Transavia weet dat hij betrokken was bij het dodelijke ongeval dat tot veel ophef heeft geleid. Voordat de piloot in dienst komt, heeft hij eerst een gesprek met de Chief Pilot en een arbeidsjurist van Transavia. In dit gesprek verklaart hij dat hij niet met extreem hoge snelheid heeft gereden en dat hij ook niet zeer dicht achter zijn vader reed.

Problematische PR

Vanaf het begin houdt geeft Transavia er blijk van dat zij weet dat het in dienst nemen van deze piloot voor problematische PR zou kunnen zorgen. Transavia vraagt de piloot om een kopie van het proces verbaal van het politieverhoor. Niet zozeer omdat men twijfelde aan zijn verhaal, maar om in de in- en externe communicatie te kunnen bewijzen dat zij zorgvuldig te werk gaan. De werkgever wil kunnen aantonen dat er meer dan alleen een gesprek is gevoerd met de omstreden piloot.

Contract voor onbepaalde tijd

Op 20 mei wordt duidelijk dat de officier van Justitie de piloot ziet als verdachte in de zaak. Ondertussen rondt de piloot zijn aanvullende opleiding met goed gevolg af. Hij krijgt in oktober 2016 een contract voor onbepaalde tijd.

Veroordeelt voor overtreding

In november spreekt de strafrechter hem vrij van van het medeplegen van dood door schuld in het verkeer (artikel 6 WvW). De rechtbank concludeert dat hij wel heeft bijgedragen aan het verwerpelijke rijgedrag van zijn vader. Hij wordt wel veroordeeld voor het veroorzaken van gevaar op de weg. Dit is een overtreding, geen misdrijf. Hij krijgt hiervoor honderd uur taakstraf opgelegd en een rijontzegging van een jaar. Hiertegen gaat de piloot in hoger beroep.

Ontslagprocedure

Geschrokken door dit vonnis, stelt Transavia de piloot op non-actief en begint een ontslagprocedure. Transavia verzoekt de kantonrechter de arbeidsovereenkomst met de piloot op zo kort mogelijke termijn te ontbinden, zonder rekening te houden met de wettelijke opzegtermijn. Hiervoor beroept Transavia zich op twee ontslaggronden: ernstig verwijtbaar handelen (de e-grond) en op de h-grond: ‘andere omstandigheden die zodanig zijn dat van Transavia in redelijkheid niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren’.

Lees ook: Kies de juiste ontslaggrond

Ernstig verwijtbaar handelen

Het ernstig verwijtbaar handelen is gelegen in het extreem gevaarzettend gedrag van de piloot, terwijl veiligheid juist voor hem topprioriteit zou moeten zijn. De ‘andere omstandigheden’ van de h-grond zijn onder meer commerciële belangen. Passagiers leggen hun leven in handen van de piloot. Wanneer een van de piloten bekend staat als iemand die maling heeft aan de veiligheid van zichzelf en medeweggebruikers, kan dat de luchtvaartmaatschappij klanten en dus geld kosten.

Vertrouwen geschonden

Het zint Transavia bovendien niet dat de piloot in eerdere gesprekken heeft beweerd dat hij niet extreem hard en dicht op zijn voorganger heeft gereden. Transavia vindt dat het vertrouwen is geschonden.

De piloot verweert zich tegen het ontslag. Hij betwist dat er enig gevaar zou zijn voor de vliegveiligheid. Ook zijn er volgens hem geen andere bezwaren om zijn werk te hervatten.

Oordeel van de kantonrechter

De kantonrechter stelt voorop dat het dodelijk ongeval morele verontwaardiging in de samenleving en publiciteit heeft opgeroepen. Daarbij is het beeld van een straatrace veelvuldig naar voren gekomen. Dit beeld laat zich moeilijk rijmen met een verantwoordelijk piloot. Maar is dat ook voldoende grond voor ontslag?

Risico’s voor de vliegveiligheid

Er bestaat een zekere relatie met de werkzaamheden van de piloot. Immers het volgen van veiligheidsvoorschriften en verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid van anderen, maakt onmiskenbaar onderdeel uit van de werkzaamheden van een piloot. Maar eenmalig extreem gevaarzettend gedrag in het verkeer is volgens de kantonrechter onvoldoende om te oordelen dat er sprake is van onverenigbaarheid met de functie van piloot. De kantonrechter ziet er geen bewijs voor dat hier sprake is van meer dan een incident, met risico’s voor de vliegveiligheid.

Geen beleid

Er is binnen Transavia geen beleid waaruit blijkt dat ernstige verkeersovertredingen gevolgen kunnen hebben voor het uitoefenen van het beroep van piloot. Ook heeft Transavia niet onderbouwd dat de ontzegging van de rijbevoegdheid gevolgen kan hebben voor het vliegbrevet of voor de verklaring van geen bezwaar (VGB). Daarom gaat de kantonrechter ervan uit dat daarvan geen sprake is.

Onvoldoende verantwoordelijkheidsbesef

De kantonrechter begrijpt dat Transavia moeite heeft met de weinig berouwvolle houding van haar werknemer en moeite heeft met het feit dat hij daarin geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn aandeel. Maar dit is onvoldoende om te oordelen dat hij hiermee blijk geeft over onvoldoende verantwoordelijkheidsbesef te beschikken voor zijn functie als piloot.

Ook het feit dat hij niet de waarheid heeft verteld over het ongeval, is geen reden voor ontbinding, zo oordeelt de kantonrechter. Transavia had daarmee al vanaf het begin ernstig rekening moeten houden.

Verschillende ontslaggronden samenvoegen

Het is volgens de kantonrechter niet de bedoeling van de wetgever, dat de verschillende ontslaggronden (e-grond: verwijtbaar handelen en (impliciet) g-grond: vertrouwensbreuk), die elk op zichzelf niet voldoende zijn om een ontbinding te rechtvaardigen, bij elkaar worden gevoegd in de h-grond.

Lees ook: Stapeling ontslaggronden: dossieropbouw blijft van belang

Nadelige gevolgen publiciteit

De kantonrechter wil best aannemen dat de huidige publiciteit nadelige gevolgen kan hebben voor Transavia. De luchtvaartmaatschappij heeft op geen enkele wijze onderbouwd dat deze gevolgen structureel en van substantiële omvang zijn.

Goed werkgeverschap

Ook heeft Transavia volgens de kantonrechter steken laten vallen in haar werkgeverschap. Er zijn problemen in de samenwerking met collega’s. Maar Transavia heeft onvoldoende onderbouwd dat deze niet in het rooster zijn op te lossen. Bovendien, waarom is Transavia dan geen gesprek aangegaan met de omstreden piloot enerzijds en zijn collega’s anderzijds? Dit had naar het oordeel van de kantonrechter wel van Transavia als goed werkgever mogen worden verwacht.

Dwangsom

De kantonrechter draagt Transavia op om de piloot binnen twee dagen weer zijn werk te laten doen. Als stok achter de deur legt de kantonrechter een dwangsom op van vijfhonderd euro per dag,met een maximum van vijftigduizend euro.

Transavia heeft al aangekondigd in hoger beroep te gaan.

Bron: Rechtbank Amsterdam | ECLI:NL:RBAMS:2018:694

hamer wetboek justitie rechtspraak
Tip! Zorg dat u op de hoogte bent van alle relevante wet- en regelgeving voor HR. Tijdens de HR Actualiteitendag wordt u in één dag helemaal bijgepraat

Reageer op dit artikel