nieuws

PwC: Marktwerking in zorg nog problematisch

Geen categorie

Het liberaliseren van de zorgmarkt is een experiment; een die niet te vergelijken valt met het vrijgeven van de telecom- en energiemarkten. Toch zal dit experiment volgens PricewaterhouseCoopers wel even goed uitpakken als dat het bij deze nutsvoorzieningen heeft gedaan. De problemen die consumenten en aanbieders op de zorgmarkt ervaren, komen volgens hen vooral op het conto van falend overheidsbeleid, met name doordat het onduidelijk blijft waar het publieke domein eindigt en het private begint. Toch blijken ook zorgaanbieders, verzekeraars en farmaceuten nog wel een en ander verkeerd te doen, zo schrijft PwC in het rapport De patiënt aan zet.

Marktwerking
De taak van de overheid op de zorgmarkt is erop toe te zien dat zorg voor iedereen beschikbaar is. Volgens de NZa betekent dit dat Vadertje Staat een oogje in het zeil moet houden op de gebieden bereikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit. Hoe deze draagbalken voor het beleid precies geplaatst moeten worden zodat de markt erop kan rusten, is echter onduidelijk.

De overheid
De overheid bemoeit zich nog te veel met de markt, aldus PwC. Zo mogen sommige van hen geen winst uitkeren aan aandeelhouders, maar worden andere gered van een faillissement. Een andere doorn in het oog van de onderzoekers is het uitgebreide basispakket. Op deze manier is het voor verzekeraars te moeilijk om zich te onderscheiden ten opzichte van hun concurrenten. Daarnaast compenseert de overheid verzekeraars die relatief veel 'verzekerden met een ongunstig risicoprofiel' in hun pakket hebben. Dit zou toetreding van nieuwe spelers bemoeilijken en financiers op afstand houden.

De consument
Nederlanders hebben onvoldoende overzicht om 'met de voeten te stemmen'. Zij hebben meer en betere informatie nodig zodat zij op de juiste basis kunnen kiezen voor een andere aanbieder. De consument zou ook meer centraal moeten komen te staan in de markt. De zorg loopt hierin achter op andere sectoren. Toenemende mondigheid en grotere kennis over zorg bij de consument moeten hierin verandering brengen. In Nederland is het pgb hier een goed voorbeeld van. De consument wordt echter gehinderd op veel terreinen door regionale concentraties van zorginstellingen en -verzekeraars, die leiden tot monopolieposities. Ook de prikkels die ziekenhuizen ertoe brengen te kiezen voor duurdere medicijnen helpen niet.

Acute zorg
PwC schenkt ook aandacht aan het principe dat de consument eigenlijk patiënt is. Zo is er voor acute zorg maar weinig vrijheid om voor een bepaalde aanbieder te kiezen. De onderzoekers pleiten ervoor het aantal centra waar spoedeisende hulp wordt aangeboden terug te brengen tot veertig, zodat op een kostenefficiëntere wijze kan worden omgegaan met de zorg. Hoewel dit ook leidt tot een monopoliepositie waarin de 'consument' gedwongen wordt van een bepaalde aanbieder het zorgproduct af te nemen, levert het wel een kostenvoordeel op.

Niet-acute zorg
In dit segment heeft de consument meer keuzevrijheid. Doordat verzekeraars zorg in kunnen kopen bij verschillende ziekenhuizen, kunnen zij kiezen voor kwaliteit. Dit zal ervoor zorgen dat ziekenhuizen zich meer zullen gaan specialiseren en als gevolg daarvan andere activiteiten af gaan stoten. PwC denkt dat consumenten zich naar bepaalde instellingen zullen gaan laten sturen, indien de informatievoorziening op orde is. Deze 'keuze' van de consument zal ertoe leiden dat anderen positieve verhalen over deze gespecialiseerde instelling horen en daardoor voor dit instituut zullen kiezen.

De consument als formule
De positie van de cliënt moet verbeteren door uitvoering van een dynamisch model van een zichzelf herhalend proces. Regelgeving moet worden afgestemd door de overheid, wat leidt tot prikkels op de markt. De markt moet dan op haar beurt meer aan informatievoorziening doen en cliëntgericht opereren. Dit kan door middel van ICT en het standaardiseren van processen, hetgeen dan wel gevolgen heeft voor het personeel, die meer leiderschap en visie nodig hebben om dit te overzien. De mate van succes van deze private/publieke dichotomie hangt af van het evenwicht dat wordt bereikt. Dit evenwicht kan vervolgens weer worden bijgestuurd door de overheid, waarna het proces opnieuw begint. De consument/patiënt (al komt zij of hij nauwelijks voor in het proces) staat in dit model centraal.

Meer informatie:
Zorgmarkt ResearchBase

Reageer op dit artikel