nieuws

Toch maar niet

Geen categorie

Toen de alom bewonderde bankier Rijkman Groenink in 2005 probeerde de Italiaanse bank Antonveneta over te nemen, kreeg hij steun van onze toenmalige minister van Financiën Gerrit Zalm. Die klaagde bij zijn Europese collega's dat die gemene Italianen ABN Amro tegenwerkten en dat dat niet eerlijk was.

Zat wat in, vonden de collega's, en samen besloten ze dat er wat regels moesten worden veranderd. In 2007 gebeurde dat. Tweeënhalf jaar later, april 2010, besluit de Europese Commissie Nederland voor het Europese Hof van Justitie te dagen omdat ons land de nieuwe regels nog steeds niet heeft opgenomen in de eigen wetten. Dat had vorig jaar al moeten gebeuren. Nederland voldoet daarom niet aan zijn Europese verplichtingen.

Het is een heerlijk voorbeeld van gezellige, oud-Hollandse hypocrisie: principieel doen, maar alleen als het zo uitkomt. Hoe zit dat?

De nieuwe regels stellen duidelijk welke criteria gelden voor een buitenlandse bank die een binnenlandse bank wil overnemen. Ze vervangen de zogeheten 'open geformuleerde prudentiële norm' die het mogelijk maakte een overname af te wijzen omdat die zou kunnen leiden 'tot een ongewenste ontwikkeling van de financiële sector'. Bovendien wordt de rol van het ministerie van Financiën bij deze toetsing geschrapt: de beoordeling is volgens de nieuwe regels alleen de verantwoordelijkheid van de toezichthouder, vaak de centrale bank. En die kan dus niet meer met vage smoesjes komen ('ongewenste ontwikkeling') bij het blokkeren van een overname.

De huidige minister van Financiën, Jan Kees de Jager, schrijft aan de Tweede Kamer dat het niet is gelukt de Europese regels in de Nederlandse wet te verwerken ten eerste omdat het ministerie zo druk was met de kredietcrisis. Hij weet zelf ook wel dat dat onzin is. In 2007 maakte nog maar een enkeling zich druk om wat toen alleen maar moeilijk gedoe met rare Amerikaanse hypotheken was; de chaos brak pas een jaar later uit.

Als tweede reden noemt De Jager 'dat het wenselijk werd geacht te bestuderen of er lessen voor het wetsvoorstel konden worden getrokken uit de overname van ABN Amro en uit de financiële crisis'. Daar gaat het dus om. We zijn van gedachten veranderd. Als een Nederlandse bank in het buitenland politiek wordt dwarsgezeten is er alle reden te pleiten voor het uitbannen van welke mogelijkheid tot politieke inmenging dan ook. Maar nu hebben we gezien dat een Nederlandse bank ook kan worden belaagd door gemene Britten, Spanjaarden en Belgen. Is het dan niet handig om, als de nood weer eens aan de man is, politiek nog wat te kunnen manoeuvreren, liefst met gebruik van wazige normen als 'leidend tot een ongewenste ontwikkeling van de financiële sector'?

Nederland – de Tweede Kamer in dit geval – wil dus die nieuwe regels helemaal niet meer. Maar terwijl iedereen snapt dat we er niet onderuit kunnen, vluchten we in uitstelgedrag. Misschien lost het probleem vanzelf op?

Dat zou kunnen, er gebeuren gekkere dingen, maar intussen is het een beschamende vertoning. Geef mij maar de leugens van Griekenland, de corruptie van Italië of de angst van België. Alles beter dan die schijnheiligheid.

Geert Dekker

Noot van de redactie:

Dit was de laatste bijdrage van Geert Dekker. Wij bedanken hem voor zijn inzet en scherpe pen en de prettige samenwerking . Geert zal worden opgevolgd door Heleen Mees.

Reageer op dit artikel