nieuws

De onmacht van de Federal Reserve

Geen categorie

Tien jaar geleden dachten vrijwel alle economen dat monetair beleid superieur was aan begrotingsbeleid als instrument om de economie te stimuleren. Monetair beleid was voorspelbaarder, sneller, en zadelde een land naderhand niet op met een grotere schuldenlast, althans zo dacht men toen.

Dat verklaart ook waarom het Amerikaanse stelsel van centrale banken, toen de dot-com bubble in de loop van 2000 en 2001 barstte, de kortetermijn rente in 13 stappen verlaagde tot 1 procent, een destijds historisch laag niveau. Deze manier van stimuleren van de economie is echter rampzalig gebleken.  De lage rente wakkerde een bubble op de huizenmarkt aan en Amerikaanse consumenten gingen massaal de overwaarde in de eigen woning ten gelde maken.

De extra consumptieve bestedingen, in 2005 ging het om maar liefst 750 miljard dollar oftewel 5 procent van het Bruto Nationaal Product, leidden nauwelijks tot economische groei in de Verenigde Staten. Wie wel profiteerden waren China en de olie-exporterende landen. Terwijl de groei van de Amerikaanse economie  in reële termen afnam van 4.1 procent in het eerste kwartaal van 2004 to 1.3 procent in het derde kwartaal van 2007, groeide de Chinese economie met meer dan 10 procent.

En hoewel duidelijk is dat het monetaire beleid na het barsten van de dot-com bubble niet goed heeft gewerkt, vestigen de Verenigde Staten opnieuw alle hoop op monetair beleid om de economie uit de huidige slop te halen. Bij de G-20 afgelopen weekend in Zuid-Korea zette centralebankpresident Bernanke zijn plannen uiteen voor kwantitatieve versoepeling. Omdat de federal funds rate al bijna nul procent is kan de Federal Reserve (Fed) die niet verder verlagen. In plaats daarvan wil de Fed op de secundaire markt staatsobligaties met een langere looptijd aankopen waardoor de lange rente daalt. Naar alle verwachting zal de Fed volgende week een begin maken met de aankopen ter waarde 100 miljard dollar per maand gedurende een jaar.

De vraag is of het veel zal helpen. Zowel bedrijven als huishoudens proberen op dit moment hun schuldenlast te verminderen. Hoe laag de rente ook is, ze zullen niet staan te springen om nieuwe schulden te maken. En om diezelfde reden zijn banken niet gul met kredieten. Die gebruiken het geld liever om de eigen balans op te schonen. Voor zover de lagere rente wel de consumptieve vraag aanwakkert, ligt het voor de hand dat een groot deel van de economische groei in China plaats heeft, net als vijf jaar geleden.

Bovendien zal een nieuwe ronde van kwantitatieve versoepeling de koers van de dollar onder druk zetten. Dat is in beginsel gunstig omdat dan de concurrentiepositie van Amerikaanse producenten verbetert. Een bijeffect is evenwel dat de prijzen van grondstoffen stijgen, met name de prijs van olie. Als andere landen vervolgens  uit concurrentieoverwegingen ook gaan proberen de wisselkoers van hun eigen munt te devalueren, dan hebben de Verenigde Staten uiteindelijk geen goedkopere munt maar wel hogere energieprijzen. De hond bijt zich op die manier in zijn eigen staart.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels