nieuws

Rapport: Ondersteun het combineren van arbeid en zorg

Geen categorie

Vanwege de 'ontgroening' en 'vergrijzing' van de samenleving, moet de arbeidsparticipatie omhoog. Een grotere arbeidsdeelname vraagt om ondersteuning bij het combineren van 'arbeid en zorg' (het beleidsterrein van het combineren van werk en privéverplichtingen). Zowel het overheidsbeleid als afspraken op cao-niveau kunnen het combineren van werk en privéverplichtingen vereenvoudigen. De verschillende verlofregelingen die wettelijk zijn vastgesteld, zijn minimumnormen; in de cao's kunnen deze nader worden uitgebreid of nader worden gespecificeerd. Dit is in de meeste cao's het geval, zo blijkt uit het rapport Faciliteiten Arbeid en Zorg 2009 dat het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gepresenteerd heeft.

Het cao-onderzoek is uitgevoerd op basis van een standaardsteekproef van 115 cao's. Onder de steekproef-cao's vallen 5 miljoen werknemers. De werknemers vallend onder de steekproef-cao's vormen 89 procent van het totale aantal werknemers werkend onder een cao.

Onderzoek
De centrale doelstelling van het huidige onderzoek is het in kaart brengen van cao-afspraken over verlofvormen, arbeidstijden en arbeidsduur die de combinatie van arbeid en zorg vergemakkelijken. In de eerste plaats is onderzocht hoeveel cao's aanvullende en/of beperkende afspraken kennen over de verlofvormen met een wettelijke basis en hoe deze afspraken zijn ingevuld. Het gaat om verlofvormen beschreven in de Wet arbeid en zorg: zwangerschaps- en bevallingsverlof, adoptieverlof, kraamverlof, calamiteitenverlof, ouderschapsverlof, kortdurend en langdurend zorgverlof. De wet biedt in meer of mindere mate per verlofvorm ruimte om op collectief niveau nadere afspraken te maken.

Tijd voor je kind
Uit het onderzoek blijkt dat in 7 procent van de onderzochte cao's aanvullende afspraken worden gemaakt over bevallings- en zwangerschapsverlof. Het zwangerschaps- en bevallingsverlof kan met twee tot zeventien weken onbetaald worden verlengd. Ook voor adoptieverlof bestaan aanvullende mogelijkheden; in 22 procent van de cao's wordt hier gewag van gemaakt. Ook is er in 17 procent van de cao's ruimte voor extra op te nemen dagen kraamverlof.
Per 1 januari 2009 is het recht op ouderschapsverlof verlengd van dertien weken naar 26 weken. Drie van de 115 onderzochte cao's hebben een ingangsdatum op of na 1 januari 2009. Deze cao's kennen alle drie uitbreidende regelingen voor ouderschapsverlof, het gaat in deze cao's om doorbetaald verlof. Van de cao's afgesloten vóór 1 januari 2009 hebben werknemers in tien cao's recht op 26 weken ouderschapsverlof. Dit is conform de huidige regeling, maar zeer uitgebreid ten opzichte van de wettelijke periode van dertien weken die daarvoor gold.

Arbeidstijden
Uit het onderzoek naar arbeidstijdenregelingen blijkt onder andere dat in 62 procent van de steekproef-cao's een dagvenster wordt vastgesteld bestaande uit tijden waarop op z'n vroegst begonnen kan worden en op z'n laatst geëindigd kan worden. Tussen deze tijden kunnen werknemers (in overleg) hun dagelijkse arbeidsduur plannen of door de werkgever worden ingeroosterd. In 41 procent van de cao's is vastgesteld dat werknemers een bepaalde mate van invloed op het werkrooster hebben. In 18 procent van de cao's komt het individuele werkrooster tot stand in overleg tussen de werkgever en werknemer. In 22 procent van de cao's zijn regelingen gevonden over de mogelijkheid om thuis te werken.

Ontwikkelingen
Uit een vergelijking van deze meting met die van 2007, blijkt onder andere dat in 2009 meer werknemers recht op volledige doorbetaling van loon gedurende het adoptieverlof hebben. Afspraken over volledige doorbetaling van loon zijn in 2009 voor 17 procent van de werknemers van toepassing, tegenover 12 procent in 2007. Voor meer werknemers geldt in 2009 een afspraak die de mogelijkheid biedt om de arbeidsduur te vermeerderen volgens de Wet aanpassing arbeidsduur. Deze afspraken golden in 2009 voor 33 procent van de werknemers en in 2007 voor 25 procent. Tot slot is een stijging te zien in percentage werknemers waarvoor deeltijdstimulerende afspraken gelden. Deze afspraken golden in 2009 voor 9 procent van de werknemers en in 2007 voor 2 procent van de werknemers.

Meer informatie: rapport Faciliteiten Arbeid en Zorg 2009 in Zorgmarkt ResearchBase.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels