nieuws

Roken voornaamste oorzaak lagere levensverwachting

Geen categorie

Roken is de voornaamste oorzaak dat Nederlanders minder lang leven. Dit blijkt uit een onderzoek van de Leyden Academy on Vitality and Ageing naar de levensverwachting van Nederlandse mannen en vrouwen in internationaal verband.

De Leyden Academy is een onderzoeks- en onderwijsinstituut op het gebied van veroudering en vitaliteit. Doel van het onderzoek is te achterhalen waarom de levensverwachting van Nederlanders achterblijft in vergelijking met andere ontwikkelde landen. Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI).

Nederland afgezakt
Nederland was tot de jaren zestig een van de landen met de hoogste levensverwachting ter wereld. Inmiddels is ons land binnen de EU afgezakt naar de 9e plaats. Landen als Spanje, Italië en Frankrijk hebben ons ingehaald. Wereldwijd leven Japanners gemiddeld het langst. Daar is de levensverwachting van mannen bij de geboorte 79 jaar en van vrouwen 86 jaar. In ons land is dat respectievelijk 77 en 81 jaar.
'Wij zijn internationaal getuimeld van de toppositie naar de Europese middenmoot', zegt professor Rudi Westendorp, die het onderzoek heeft geleid. 'Dat komt omdat we het aantoonbaar slecht doen waar het gaat om het tegengaan van roken. Dat werkt door tot in de sterftecijfers en de levensverwachting.'
Westendorp is dan ook niet te spreken over het regeerakkoord, waarin gemorreld wordt aan het rookverbod in de horeca. In kleine cafés mogen als het aan VVD, CDA en PVV ligt de asbakken definitief weer op tafel. De wetenschapper vindt dat onbegrijpelijk. 'We lopen een achterstand op, puur door roken te gedogen.'

50.000 euro
Uit economisch onderzoek blijkt volgens Westendorp dat ieder gewonnen levensjaar de economie minstens 50.000 euro oplevert. 'En dat is volgens mij nog een conservatieve schatting. We laten dus veel sociaal-economisch potentieel liggen, alleen al door de bijdrage die gezonde mensen leveren aan de maatschappij.'

Niet-rokende 65+-ers leven langer
De levensverwachting wordt de laatste jaren met name bepaald door verschillen in sterfte vanaf het 65-ste levensjaar. Op deze leeftijd zijn chronische ziekten als hart- en vaatziekten de voornaamste doodsoorzaak. Een deel van die aandoeningen is vermijdbaar en ontstaat onder meer door ongezond gedrag, waarbij roken een belangrijke rol speelt. Roken in Nederland verkort de levensverwachting van 65-jarige mannen met 3,5 jaar. De levensverwachting bij 65-jarige vrouwen is hierdoor met 1,5 jaar bekort. Een belangrijke conclusie uit het onderzoek van de Leyden Academy is dat het grote aantal rokers in ons land het verschil in levensverwachting tussen Nederlandse en Japanse mannen vrijwel volledig kan verklaren.
Stoppen met roken heeft effect tot op de hoogste leeftijd.

Opvallend verschil zorgsysteem Japan-Nederland
Hoewel roken de belangrijkste reden is dat Nederlandse mannen minder lang leven, is er voor vrouwen mogelijk meer aan de hand. Ook na correctie voor rookgerelateerde sterfte leven Nederlandse vrouwen van 65 jaar en ouder gemiddeld ruim 2 jaar korter dan hun Japanse seksegenoten. Dit verschil wordt niet veroorzaakt door een bepaalde doodsoorzaak; Japanse vrouwen hebben voor vrijwel alle doodsoorzaken een lagere sterftekans.
Een verklaring voor dit verschil zou kunnen liggen in meer algemene, sociaal-maatschappelijke factoren.
Uit een vergelijking van Nederland met Japan blijkt een opvallend verschil in het zorgsysteem voor ouderen. Japanse ouderen wonen vaak bij of dichtbij hun kinderen. Ook geven Japanners hun ouders eerder lichamelijke verzorging, waarbij in Nederland emotionele steun meer gangbaar is. Het vermoeden dat sociaal-maatschappelijke factoren een rol spelen bij de achterblijvende levensverwachting in Nederland is een belangrijke aanzet tot een vervolgstudie hierover, bijvoorbeeld door het vergelijken van de zorgnetwerken en de rol die mantelzorgers en professionele zorgaanbieders hierin spelen. Een verder begrip van de achterblijvende Nederlandse levensverwachting is de eerste stap naar het verbeteren van de zorg voor ouderen in Nederland.

Meer informatie: het rapport is hieronder te downloaden.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels