nieuws

Werkdruk is een veelkoppig monster

Geen categorie

Uit werknemerstevredenheidsmetingen blijkt steeds weer dat we een hoge werkdruk ervaren. Helaas hebben pogingen de werkdruk te verlagen zelden effect. Wat doen we verkeerd?

Op den duur wordt de hoge werkdruk geaccepteerd als een fact of life van de moderne, snel veranderende organisaties . ‘Hoe gaat het met je?'. ‘Ja goed, maar druk, druk druk.'

Twee gevaren
Continu verkondigen een te hoge werkdruk te hebben levert twee gevaren op:

  • Ten eerste is er inflatie-gevaar; Wanneer iedereen altijd zegt een hoge werkdruk te ervaren wordt het niet meer opgemerkt als de werkdruk écht de spuigaten uitloopt;
  • Ten tweede is er erosie-gevaar. Niemand weet meer wat werkdruk precies is. Wat meet je eigenlijk? De aard van het werk? Werkomstandigheden? De inschatting van het werk door de werknemer? Werkdruk is een containerbegrip geworden.

Definiëring van het begrip
Om werkdruk weer een reëel meetbare variabele te maken moet er eerst een definitie komen. Uitgangspunt kan zijn het zichtbare effect van werkdruk: werkstress. Het in de negentiger jaren ontwikkelde Weba-instrument koos die route.

Van werkstress spreken we als spanning door het werk opgeroepen wordt. Probleem hierbij is dat het werk zelf niet altijd de oorzaak van die spanning hoeft te zijn.

Het ene beroep (hedgefonds-dealer) is stressvoller dan het andere (professor). Collega's kunnen een bron van stress zijn (discriminatie) en personeelsbeleid kan een bron van stress zijn (onrechtvaardige beloning, kortlopende contracten).

Werkdruk relateren aan organisatie van het werk.
Een oplossing is het begrip werkdruk alleen maar te gebruiken als het gaat om de arbeidsorganisatorische oorzaken van werkstress. De wijze waarop het werk is verdeeld en gecoördineerd.

 Van werkdruk is dan sprake wanneer medewerkers tijdens de uitvoering van hun werk met problemen geconfronteerd worden, terwijl zij door de manier waarop het werk is georganiseerd niet de regelmogelijkheden hebben om die problemen op te lossen. Niet de problemen op zich, maar de onmogelijkheid ze op te lossen, zorgt voor werkdruk. Wanneer dat vaak gebeurt of lang duurt, is het risico overspannen te worden groot.

Kwantitatief of kwalitatief
De werkdruk kan kwantitatief zijn (te veel taken om in de toegewezen tijd uit te voeren) of kwalitatief (gebrek aan regelmogelijkheden om problemen op te lossen).

Oplossing
Met deze definitie van werkdruk komt het verminderen van werkdruk neer op verbeteren van de organisatie van het werk. Omdat juist daar de mogelijkheden liggen voor bedrijven en instellingen om de oorzaken van werkstress weg te nemen is dit wat ons betreft de beste keuze.

Samenvatting van het artikel ‘Werkdruk is een veelkoppig monster' door Ben Fruytier. Verschenen in GIDS voor Personeelsmanagement. Nr. 1/2, 2012.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels