nieuws

Opinie: Zorg, zolang de voorraad strekt

Geen categorie

Eind vorig jaar was er 'zomaar' een ziekenhuis (TweeStedenziekenhuis, red.) dat klanten van een zorgverzekeraar (Achmea, red.) voor de rest van dat jaar geen zorg meer wilde verlenen, omdat er niet meer voor werd betaald. Een incident dat snel doofde, omdat we er als ziekenhuis voor kozen de discussie niet via de pers voort te […]

Eind vorig jaar was er 'zomaar' een ziekenhuis (TweeStedenziekenhuis, red.) dat klanten van een zorgverzekeraar (Achmea, red.) voor de rest van dat jaar geen zorg meer wilde verlenen, omdat er niet meer voor werd betaald.

Een incident dat snel doofde, omdat we er als ziekenhuis voor kozen de discussie niet via de pers voort te zetten. We kunnen er nu vrijer over spreken, want in december bracht deze publiciteit de zorgverzekeraar(s) in verlegenheid omdat dit hun dure reclame doorkruiste. Immers: cliënten konden tot januari opzeggen bij hun zorgverzekeraar en moesten voor 1 februari een nieuwe kiezen.

Was het een incident? Een foutje bij de inkoop (zorgverzekeraar) of verkoop (ziekenhuis). Of toch een voorbode van wat ons in 2012 te wachten staat, zoals onze branchevereniging de NVZ destijds liet weten.

Het zou wel degelijk eens een voorbode kunnen zijn. Want wat velen in ons land ontgaan zal zijn, is dat onze Minister van Volksgezondheid een akkoord heeft gesloten om de groei van de (ziekenhuis)zorg te beperken met als doel de kosten te beheersen. Zorgverzekeraars, ziekenhuizen en particuliere klinieken hebben met de Minister afgesproken de komende jaren de groei te beperken tot maximaal 2,5% per jaar. Voor 2012 starten we daarbij zelfs met een nulgroei omdat vermeende ‘overschrijdingen' van 2010 nog moeten worden verrekend. Afgelopen jaren is de zorgvraag van patiënten met veel hogere percentages gestegen. We kunnen elk jaar door alle technische ontwikkelingen ook zo veel meer zorg aan patiënten bieden, alleen is dat soms heel kostbaar.

Probleem is nu hoe deze beperking van de groei te realiseren en wie gaat het de burger, patiënt of verzekerde vertellen. De zorgverzekeraar heeft dat in ieder geval niet gedaan. Niet in de reclamecampagnes en niet in de polisvoorwaarden. John de Wolf hoeft volgens het reclamespotje niet meer naar een ziekenhuis in Amsterdam, maar dat zou rond november van dit jaar toch best eens noodzakelijk kunnen zijn. Als de zorg in Rotterdam en omgeving is uitverkocht, is John misschien blij als hij nog terecht kan in Amsterdam. Krijgen we na de woekerpolissen, de schijnzorgpolissen?

De zorgverzekeraars gaan met de ziekenhuizen strakke, scherpe aanneemsommen afspreken, bij de ene verzekeraar zijn deze een beetje onderbouwd of gespecificeerd, bij de andere zorgverzekeraar gewoon handjeklap zoals op de veemarkt. Of we het daarbij inderdaad nog over zorg hebben, hoeveel en welke zorg, is niet altijd duidelijk. Soms wordt voortgeborduurd op 2011, soms ook is veel geld uitgegeven aan analyses door dure adviseurs en starten de onderhandelingen met kortingen van 10 tot 15%. Spreadsheetgeneeskunde in optima forma. Allerlei systeemwijzigingen in de bekostiging van ziekenhuizen, specialisten en zorgverzekeraars maken de onderhandelingen daarbij nog eens extreem moeilijk en ondoorzichtig.     

Met een simpele metafoor komen de onderhandelingen ongeveer op het volgende neer. Stel u heeft bij Albert Heijn in 2011 voor 5000 euro op jaarbasis aan boodschappen gedaan. U gaat vervolgens naar de directie van AH en wil het volgende afspreken: ik kom in 2012 weer bij u hamsteren, u krijgt 5000 euro van me en ik mag onbeperkt winkelen. Wat zou de directie van AH zeggen denkt u ?  Ze zijn blij met u als trouwe klant, maar willen toch even nader afspreken wat u zoal in uw karretje laadt voor dit bedrag. Dat willen wij als ziekenhuizen ook met de verzekeraars die hun verzekerden onbeperkt zorg willen laten consumeren in onze ziekenhuiswinkels.

In strakke contracten van tientallen pagina's dreigen de ziekenhuizen te moeten tekenen voor onbeperkt leveren en ook nog binnen afgesproken wachttijden. Vooral niet tekenen zult u zeggen. Probleem is dat zolang er niet getekend is, er niet kan worden gefactureerd en niet wordt betaald. Nu al twee maanden. Kent u veel leveranciers die dit lang volhouden?

De deadline waarop partijen elkaar hebben beloofd de afspraken rond te hebben nadert. Op 2 april krijgt de Minister een overzicht van de gecontracteerde schadelast 2012. Als deze optelsom op het telraam van de Minister past is zij gelukkig. Ook de zorgverzekeraars zullen wel verheugd zijn, want zij hebben forse risico-opslagen in hun premie zitten en maken nog forse winsten. Alle lasten en risico's liggen vervolgens bij de ziekenhuizen en specialisten. Hadden we voor deze risico's niet ooit juist de locale ziekenkassen opgericht. Zijn we dit met zijn allen geheel uit het oog verloren?

Specialisten en ziekenhuizen zijn zeer wel bereid hun bijdrage te leveren aan het beperken van de zorgkosten. De laatste vijf jaren hebben de ziekenhuizen al ruim 10% moeten ombuigen, terwijl de kwaliteitseisen omgekeerd evenredig toenemen. Het onmogelijke kan echter niet van hen worden verlangd. Ziekenhuizen wordt gevraagd de ‘gecontracteerde zorg' zo goed mogelijk over het jaar te spreiden. Zorgverzekeraars hopen zo 31 december te halen in plaats van op 30 november te stranden. Onze heelmeesters moeten dus ook goede rekenmeesters zijn. Het lijkt niet onwaarschijnlijk dat dit niet altijd gaat lukken en dat de niet-acute zorg wordt geleverd zolang de voorraad strekt. Het zou de Minister sieren als ze ook eens  op de mogelijkheid wijst dat de zorg op de door haar zo geliefde markten een keer uitverkocht kan zijn en dat verzekeraars hier in hun communicatie (en polisvoorwaarden) ook eens melding van maken.

Loeks van der Veen
Lid Raad van Bestuur TweeSteden ziekenhuis in Tilburg en Waalwijk

Dit opiniestuk verscheen ook in het Brabants Dagblad

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels