nieuws

Wouter Hart: Doel of bedoeling?

Geen categorie

Kun je je doel bereiken, zonder de bedoeling te weten? Over deze vraag buigt Wouter Hart zich in deze column.

Voordat ik een aantal jaar geleden de term bedoeling begon te gebruiken, had ik het er altijd over dat we snel geneigd zijn om van een middel snel een doel op zich te maken. Dat we daarom 'de pijl omdraaien' en dat we daarom veel opzichzelfstaande subsysteempjes in stand houden die geen waarde meer toevoegen. Het is ook zeker zo dat we snel doel en middel omdraaien, maar mijn perspectief op het woord doel veranderde in de zomer van 2010.

Mijn vrouw Bauke en ik gingen in die zomer samen op fietsvakantie naar Luxemburg en weer terug. We hadden berekend hoeveel kilometer het fietsen was en we wisten dat we redelijk moesten doortrappen om daar te komen.
De eerste dag kwamen we tot Nijmegen en hadden we dus vanaf Utrecht zo'n 80 kilometer afgelegd.
De tweede dag begonnen we weer voortvarend maar na zo'n twintig kilometer begon het zachtjes te regenen. Wij wisten dat we nog best een eind voor de boeg hadden, dus we besloten door te fietsen. Toen het wat harder begon te regenen, stopten we om onze regenpakken aan te doen. We zouden dan niet nat worden en toch wat opschieten – wat we vandaag afleggen hoeven we morgen niet meer te doen. Ik ervoer daarmee weer letterlijk de waarde van een doel, want met een doel voor ogen kun je vaak meer dat zonder dat doel.

Maar opeens kwam bij mij weer dat gevoel dat er toch iets niet klopte. Ik zat met dichtgeknepen ogen op de fiets dankbaar te zijn dat we een doel hadden, omdat ik anders allang zou zijn afgestapt bij één van die verleidelijke cafeetjes aan de kant van de weg. Maar  ik realiseerde me opeens dat dit helemaal niet de manier was waarop ik mijn vakantie wilde doorbrengen. Waarom zou ik me voor mijn lol laten natregenen terwijl we ook ergens lekker binnen een spelletje zouden kunnen spelen aan de open haard? Het enige argument daarvoor was dat we anders ons doel niet zouden halen. En op dat moment stelde ik vast dat het doel ook maar een middel is ten opzichte van onze bedoeling. En onze bedoeling was iets waar ik mij helemaal niet meer bewust van was omdat we ons doel gesteld hadden. Maar mijn intuïtie wist haarfijn te registreren dat we op dat moment voorbij gingen aan dat wat werkelijk onze bedoeling was met deze vakantie: een fijne tijd samen hebben en daarin het vakantiegevoel beleven zoals wij daar gelukkig van worden.

Wanneer onze bedoeling was geweest om karakter te kweken of spieren op te bouwen, dan was ons doel Luxemburg nog steeds in lijn met de bedoeling gelegen en hadden we moeten doorfietsen. Wanneer je de bedoeling niet kent, kun je dus ook niet van het doel vaststellen of het op dat moment het juiste middel is of niet.

Wouter Hart is directeur inhoudelijke ontwikkeling bij ZIN in werk (http://www.zininwerk.nl/) en organisatieadviseur bij BrainShare (http://www.brainshare.nl/).
Momenteel schrijft hij aan zijn tweede boek onder de werktitel: ‘De mythe van de beheersbaarheid'. Deze column is een fragment uit dit boek.

Wouter Hart is spreker op de Praktijkdag Bezielend en effectief leiderschap, op 8 mei 2012 in ZIN, Vught. Klik hier voor meer informatie.

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels