nieuws

Gezond doorwerken in zware beroepen

Geen categorie

Door de vergrijzende beroepsbevolking in Nederland moet iedereen langer doorwerken. Maar is dat wel mogelijk voor de zware beroepen? En wat maakt een beroep eigenlijk zwaar? Voor een beleid gericht op Duurzame Inzetbaarheid blijkt maatwerk essentieel.

Wat voor de één zwaar is hoeft voor de ander helemaal niet als zwaar te worden ervaren. Daarom is het zinvol na te gaan welke elementen in het werk een risico vormen zodat algemene maatregelen kunnen worden getroffen. TNO verrichtte in 2009 onderzoek naar typen zwaar werk. Hieruit bleek dat niet alleen fysieke aspecten van het werk verzwarend werken, maar ook psychische aspecten. Fysiek zwaar werk, gevaarlijk werk en lawaai op de werkplek hadden een duidelijke invloed op burn-out, bewegingsapparaatklachten, ziekteverzuim en de eigen inschatting over de mogelijkheid tot het 65e levensjaar door te werken. Dit gold ook voor psychische aspecten zoals werkdruk, emotioneel zwaar werk, intimidatie en agressie en een gebrek aan autonomie en gevarieerd werk.

Age&lLoad Expert Tool
Om zware aspecten binnen een organisatie in kaart te brengen ontwikkelde TNO de Age&Load Expert Tool (ALERT). Deze tool kijkt naar drie belastingvelden: fysieke, fysische en mentale belasting.
Opvallend is dat niet alle zware aspecten in een functie voor ouderen meer belastend zijn dan voor jongeren. Ouderen kunnen door hun ervaring bijvoorbeeld beter hun workload managen door grenzen te stellen.

Voorbeelden van werkomstandigheden die vaak niet tot het pensioen zijn vol te houden zijn onregelmatige werktijden of nachtdiensten en werk waarbij grote fysieke of mentale inspanningen geleverd moeten worden (bijvoorbeeld zwaar tillen, voortdurend alert moeten zijn).

Na beoordeling van de zwaarte van een functie kunnen maatregelen worden genomen. Deze kunnen zich richten op:

  • Techniek: beperken van de blootstelling door aanschaf van hulpmiddelen of herinrichting van de werkplek;
  • Organisatie: zware taken uit de functie ‘knippen' of taken gezonder verdelen over het team of de tijd (bv. gezondere roosters);
  • Individu: behoud van belastbaarheid (gezondheids- of trainingsprogramma's) of individuele functie-aanpassingen.

Naast het optimaliseren van de balans tussen belasting en belastbaarheid is het ook belangrijk om de arbeidsmobiliteit van medewerkers te faciliteren, bijvoorbeeld door scholing en het inrichten van loopbaanpaden.

Praktijkvoorbeeld
Het Havenbedrijf Rotterdam heeft te maken met relatief veel oudere werknemers die opereren in zware functies. Zowel fysiek zware functies (bijvoorbeeld nautisch medewerkers) als psychisch zware functies (bijvoorbeeld verkeersleiders).

Het Havenbedrijf startte het project ‘Havenmeester' om medewerkers zo lang mogelijk fit en gezond te laten functioneren. Maatwerk bleek hierbij noodzakelijk. ‘Waar de een opknapt van flink sporten, is de ander meer gebaat bij een aanpasing van het takenpakket of een verandering van de functie', aldus Miranda Sagel, een van de trekkers van het project. Het project ‘Havenmeester' bestond onder meer uit de volgende onderdelen:

  • Organiseren van themabijeenkomsten om betrokkenheid te vergroten
  • Vitaliteitscheck met mogelijkheid een plan van aanpak te bespreken met de leidinggevende
  • Invoering van een gezonder volcontinurooster.

Conclusie
HRM afdelingen kunnen een effectieve bijdrage leveren aan duurzame inzetbaarheid als ze vooruitzien en tijdig de mogelijke aanpassingen in kaart brengen. Zij hebben hiervoor een ruim scala aan mogelijkheden. Het is heel belangrijk en uiterst zinvol hierover het gesprek met werknemers aan te gaan. Na de eerste weerstand hebben werknemers zelf vaak de meest creatieve oplossingen, zeker als ze er gezamenlijk over spreken. Feit is dat het in de toekomst steeds meer zal gaan om maatwerk. Het monitoren van wat werknemers kunnen en willen is daarvoor noodzakelijk. De uitdaging voor HRM is om het koffertje met maatregelen op werknemers- en organisatieniveau de komende tijd zo goed mogelijk te vullen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels