nieuws

Column Sander Flight

Geen categorie

Hits en hints

De Nederlandse politie zet ruim tweehonderd Automatic Number Plate Recognition (ANPR) camera's in. Deze camera's lezen alle passerende kentekens en koppelen ze aan referentiebestanden. Die lijsten bevatten bijvoorbeeld kentekens met openstaande belastingschulden of boetes. Vooral de vaste camera's leveren enorm veel hits op: alleen al in Rotterdam gaat het om 10.000 hits per dag of zeven per minuut. Het is onmogelijk op al die hits te reageren omdat er te weinig voertuigen beschikbaar zijn om uit te rukken. Veel hits worden dus ongemoeid gelaten, behalve tijdens speciale ANPR-acties waar vooraf voldoende capaciteit is geregeld. In de regio Rotterdam zijn tijdens ANPR-acties in 2009 in totaal 265.000 kentekens gescand en dat leverde 2.700 voertuigcontroles op met een opbrengst van € 660.000 aan geïnde boetes en belastingschulden en 260 voertuigen werden in beslag genomen. Wat dat betreft is ANPR dus zeer succesvol.

Maar de kentekencamera's zijn er niet alleen voor het innen van belastingen en boetes: ze waren ook bedoeld voor de opsporing van criminelen. En daar is de meerwaarde op dit moment zeer beperkt, zo blijkt uit onderzoek dat het Ministerie van Veiligheid en Justitie door DSP-groep heeft laten uitvoeren. Er zijn de afgelopen jaren slechts vier rechtszaken geweest waarin ANPR als bewijsmateriaal werd opgevoerd en die zaken stammen allemaal uit de tijd dat alle passerende kentekens nog mocht worden bewaard, dus vóór begin 2010. Sindsdien is ANPR nauwelijks meer gebruikt voor het verzamelen van bewijsmateriaal. Af en toe wordt met de camera's de beste plek bepaald om een bepaalde verdachte te onderscheppen, maar daarna neemt ‘normaal' politiewerk het weer over.

ANPR wordt dus vooral gebruikt voor het plukken van ‘laaghangend fruit' en nauwelijks voor het opsporen van criminelen. Hoe komt dat? Het lijkt zo logisch om op basis van referentielijsten met kentekens van gezochte criminelen in actie te komen. Volgens sommigen komt het doordat de wet nu niet toestaat om alle kentekens te bewaren, maar alleen de ‘hits'. Als de wet zou worden aangepast, zou ANPR meer voor opsporing worden gebruikt, is de gedachte. Maar de ervaringen in het Verenigd Koninkrijk laten zien dat het louter bewaren van alle passerende kentekens niet genoeg is om de opsporing de benodigde impuls te geven. In het Verenigd Koninkrijk wordt namelijk al jarenlang op zeer grote schaal met ANPR gewerkt en alle kentekens mogen daar jarenlang worden bewaard. Recent trok de Britse politietop echter de ontluisterende conclusie dat ANPR veel voor controles en nauwelijks voor opsporing wordt gebruikt. Deze Britse ervaring kan Nederland behoeden voor een valkuil: verzamelen van kentekens is een noodzakelijke eerste stap, maar onvoldoende voor echt succes.

Wat is er dan wel nodig? Een visie op ANPR en op de inspanningen die nodig zijn om daadwerkelijk aan de slag te gaan met alle hits die interessant zijn voor opsporing. De minister en de politietop moeten aangeven hoeveel politiecapaciteit daarvoor moet worden vrijgemaakt. Welke andere werkzaamheden hoeven niet meer te worden verricht? Daar moet eerst een helder antwoord op komen voordat de meerwaarde van ANPR voor de opsporing verzilverd kan worden. Het plaatsen van meer ANPR-camera's en het bewaren van alle gegevens zal het probleem eerder vergroten dan verkleinen.

Sander Flight is werkzaam bij DSP-groep als adviseur voor overheden en bedrijven over cameratoezicht en camerabewaking. Hij beheert ook de website www.cameratoezicht.nl.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels