nieuws

Interview Niels Schuddeboom: Patiënt verlangt op dialoog gebaseerde relatie

Geen categorie

De vraag hoe hij het liefst geholpen zou willen worden, is hem nog nooit voorgelegd. Niels Schuddeboom verbaast zich erover waarom dit in de zorg blijkbaar niet vanzelfsprekend is. Als patiënt ervaarde hij dat hij niet de enige was die de communicatie van zorgverleners voor verbetering vatbaar vond. Hij besloot zijn kennis van onder meer […]

De vraag hoe hij het liefst geholpen zou willen worden, is hem nog nooit voorgelegd. Niels Schuddeboom verbaast zich erover waarom dit in de zorg blijkbaar niet vanzelfsprekend is. Als patiënt ervaarde hij dat hij niet de enige was die de communicatie van zorgverleners voor verbetering vatbaar vond. Hij besloot zijn kennis van onder meer communicatie te combineren met zijn ervaringsdeskundigheid om organisaties in zorg & welzijn te helpen deze verbetering te realiseren. "De patiënt verlangt een op dialoog gebaseerde relatie."

Vanwege  aangeboren spasticiteit en een  erfelijke aandoening is Schuddeboom regelmatig in het ziekenhuis te vinden. Maar niet alleen vanwege zijn gezondheid, tegenwoordig heeft hij van deze nood een deugd gemaakt. Dankzij zijn achtergrond als communicatiedeskundige zag en ervaarde hij zowel vanuit zijn vak als vanuit het perspectief van de patiënt waar de communicatie in de zorg vaak voor verbetering vatbaar was. "Ik heb artsen naar aanleiding van gesprekken wel eens feedback gegeven maar er werd niet altijd wat mee gedaan of het bleef bij effect op dat ene individu. Voor artsen is het natuurlijk ook een uitdaging  dat patiënten mondiger worden want in hun opleiding is daar niet altijd voldoende aandacht aan besteed. Het komt ook wel voor dat die mondigheid wordt geïnterpreteerd als kritiek of betweterigheid. Dat is jammer want patiënten hebben zeker niet de bedoeling de rollen om te draaien. Welke scalpel gebruikt moet worden, daar bemoeien we ons echt niet mee. Waar het om gaat, is dat patiënten gehoord willen worden."

Verschil in perceptie
Artsen denken nogal eens dat ze duidelijk zijn en voldoende aandacht aan patiënten besteden. "Ze hebben veel kennis in huis, zoveel soms dat door de grote sprongen in denken en doen, de patiënt uit beeld dreigt te verdwijnen. Er is vaak een verschil in perceptie tussen de arts en de patiënt," legt Schuddeboom uit. "Dat vergt een andere mindset bij zorgverleners. Het is van hun kant geen onkunde of onwil, ze zijn het gewoonweg niet gewend om te vragen hoe een patiënt geholpen wil worden. Misschien wil ik bij het horen van een diagnose eerst weten hoe ik er in mijn dagelijks leven mee om moet gaan in plaats van details over verdere behandelingen. De kunst van zorgverleners is meer aan te sluiten bij waar de patiënt op dat moment mee bezig is. Daarvoor is een op dialoog gebaseerde relatie noodzakelijk."

Ervaringsdeskundigheid benutten
Onder de naam Shakingtree Interventions helpt Schuddeboom organisaties in zorg & welzijn om patiënten de juiste vragen te stellen om ze meer te betrekken en de zorg te vernieuwen. Hij was onder andere actief voor de Borstkanker Vereniging Nederland, Hogeschool Rotterdam en Utrecht en Revalidatiecentrum de Hoogstraat. Ook is hij lid van het Adviescollege Wetenschap voor Patiënten. Bewust noemt hij zich facilitator en niet adviseur. "Ik help organisaties om vanuit facilitatie en communicatie-expertise, gecombineerd met  mijn eigen ervaringen meer gebruik te maken van de ervaringsdeskundigheid van patiënten. Dat is voor mij  Shared Decision Making (SDM): het organiseren van een meer gelijkwaardige relatie. Hoe kun je de dialoog aangaan? Hoe kun je de familie van de patiënt meer betrekken want dat is bevorderlijk voor het genezingsproces. IT kan hierbij een handig  hulpmiddel zijn; zo heeft zorgverzekeraar VGZ bijvoorbeeld een app ontwikkeld voor smartphones om gesprekken met artsen op te nemen en te bewaren, van aantekeningen te voorzien en te delen met anderen. Maar IT moet een hulpmiddel zijn, de dialoog staat centraal."

Geen heilige graal
Een heilige graal is SDM niet, beaamt Schuddeboom. "Je moet het altijd contextafhankelijk zien, dus: wie heb je voor je als arts? Sommige mensen zitten niet te wachten op een actieve rol richting zorgverlener, ze willen gewoon geholpen worden en er verder niet over na hoeven te denken. In de loop der jaren heb ik me verdiept in zorgstandaarden en ik besef mij dat niet iedereen zo veel achtergrondinformatie paraat heeft. Ik kan me ook voorstellen dat je niet de hele dag bezig wilt zijn met je verantwoordelijkheid als patiënt en dat geldt dan natuurlijk vooral voor chronische patiënten. Zelf heb ik dagelijks hulp en zorg nodig maar ik wil niet altijd Niels de patiënt zijn. Dat is één rol die ik heb maar mijn identiteit bestaat natuurlijk uit meer rollen. Toch ben ik ervan overtuigd dat zowel de patiënt als de zorgverlener er beter van wordt door meer gebruik te maken van de kennis en ervaring van patiënten. Daar zet ik me dan ook voor in."

(Door Bianca Minkman)

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels