nieuws

‘Leiders moeten in 2014 niet doorslaan met controle’

Geen categorie

‘Leiders moeten in 2014 niet doorslaan met controle’

HR VISIE 2014 – ‘Niet doorslaan in de illusie van controle’, zegt Janka Stoker, vice-decaan Rijks­universiteit Groningen, in een interview over leiderschap in 2014.

“Daar waar het de afgelopen jaren vooral leek te gaan om inspirerend leiderschap, visies, en kernwaarden, hebben we het afgelopen jaar vooral gezien dat goed management belangrijk is. Kijk naar het falende management in de bankensector (Rabobank), maar ook naar de debacles in het onderwijs (Amarantis) en bij de woning­corporaties (Vestia).

Het lijkt erop dat er vooral een gebrek is geweest aan goede controlemechanismen, en inzichten in de operatie. Uiteraard zijn visies en kernwaarden belangrijk, maar niet als het vooral bij een papieren strategie en ronkende woorden  blijft. Het is pijnlijk zichtbaar geworden dat juist ook goed management onontbeerlijk is. De herwaardering van ‘goed management’ is denk ik terecht, omdat de nadruk wel heel sterk was komen te liggen op weidse vergezichten.

Het is belangrijk dat organisaties inzien dat ‘in control’ zijn vooral vraagt om goede feedbackmechanismen. Een goede en afgeronde PDCA-cirkel (Plan-Do-Check-Act, red.) op alle niveaus blijkt essentieel, maar tegelijkertijd ook razend ingewikkeld en tijdrovend.  Anderzijds brengt deze ontwikkeling ook een groot gevaar met zich mee: door falend management is de neiging groot om door te slaan in veel meer toezicht, nog meer controle, en vooral een voortdurende verantwoordingsplicht.

Als we niet oppassen  dreigen we in situaties te belanden waarbij het uitgangspunt ‘wantrouwen’ is: bewijs maar dat je geen fouten hebt gemaakt. Dit heeft mogelijk twee negatieve consequenties: de cultuur in organisaties wordt er niet beter op omdat mensen zich voortdurend gecontroleerd voelen en verantwoording moeten afleggen. Bovendien kan het leiden tot veel bureaucratie en een eindeloze hoeveelheid papierwerk, waarbij doel en middel volstrekt door elkaar heenlopen.

Ik hoop dan ook dat organisaties erin zullen slagen om niet door te slaan in de illusie van controle, maar vooral op zoek gaan naar manieren om vanuit vertrouwen de organisatie te besturen. Dat is een ingewikkelde maar essentiële opgave. Leiderschap is juist ook in tijden van verandering, zoals bij reorganisaties, cruciaal. Een van de belangrijkste kwaliteiten van leiders is daarbij om duidelijkheid te geven. En ook als dat inhoudelijk niet gegeven kan worden, dan moeten leiders helder zijn over het proces. Daarnaast is empathie, of sociaal-ondersteunend leiderschap belangrijk: hoe behandel je alle medewerkers, dus zowel de mensen die eventueel moeten vertrekken als de mensen die blijven. Dat blijkt juist ook voor de achterblijvers van groot belang.”

Lees ook de whitepaper over leiderschap: De ideale leider bestaat niet

Reageer op dit artikel