blog

Als een Jumbo door de porseleinkast

Instroom

Als een Jumbo door de porseleinkast

Er zijn niet veel bedrijven die een eigen arbeidsvoorwaardenregeling (avr) afsluiten met de OR in plaats van een cao met de vakbonden. Als het gebeurt, zoals onlangs bij de distributiecentra van levensmiddelenconcern Jumbo, dan is dat goed voor een bericht in de krant.

Zeker als de partijen er niet goed uitkomen in de cao-onderhandelingen, is het voor een werkgever verleidelijk om te proberen om tot een avr te komen. Uiteraard zitten de bonden daar niet op te wachten. De cao is voor hen een van de belangrijkste ‘raisons d’être’; daar, aan de onderhandelingstafel kunnen zij laten zien wat hun betekenis is voor de werknemers. Zeker in deze tijd, waarin het goed gaat met de economie, valt er wat te halen. Dat is ook de reden waarom werkgevers niet altijd zo blij zijn met de bonden. Bij Jumbo speelde mee dat de onderhandelingen vast zaten en dat er voor de distributiecentra werd gedreigd met een staking.

Samenstelling OR representatief?

In sectoren met een lage organisatiegraad is het moeilijk voor de OR om tegen de wens van de werkgever in te gaan, als deze een avr wil afsluiten. Een slimme werkgever weet precies welke worst hij omhoog moet houden om de OR te verleiden. Maar moeten we daar blij mee zijn? Kijk om te beginnen eens naar de samenstelling van de OR. Daarin zijn de medewerkers met een flexibel contract niet of nauwelijks vertegenwoordigd. Terwijl deze groep een steeds groter deel van het personeel uitmaakt, is de kans groot dat er minder aandacht wordt besteed aan hun rechtspositie. Een goede vakbond – en die hebben we over het algemeen in Nederland – kijkt verder dan alleen naar de belangen van haar leden, en neemt ook maatschappelijke belangen mee. Ondernemingsraden zullen daar in het algemeen minder toe geneigd zijn; het hemd is nader dan de rok.

Relatie werkgever individuele werknemer

Een nog groter bezwaar van de avr betreft de relatie tussen werkgever en individuele werknemer. Medewerkers kunnen bij een avr tekenen voor akkoord met de regeling. Wie dat niet doet, houdt de oude cao. En mist dus de overeengekomen salarisverhoging. Tja. Daar komt bij: als jouw manager jou het contract voorhoudt, zeg dan maar eens nee. Het zal de arbeidsrelatie geen goed doen….
Is er een alternatief? Jazeker. Laat de bonden en de OR samen optrekken in de onderhandelingen. De OR weet beter dan de bond wat er speelt in het bedrijf en de vakbond is beter in onderhandelen. Zo kan het beste van twee werelden worden verenigd. En hoeft er geen olifant door de porseleinkast.

Auteur Willem de Lange schrijft maandelijks een column voor PW.

Reageer op dit artikel