nieuws

Zo herken je de workaholic

Instroom

Uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht blijkt dat 5 procent van de Nederlanders workaholic is. Hoe herken je de symptomen en wat kun je als organisatie doen om medewerkers van hun werkverslaving af te helpen?

Zo herken je de workaholic

‘Dat is Peter, die zit hier 's ochtends al voordat iedereen binnenkomt en doet het licht uit als de schoonmaker allang weg is. Altijd druk, neemt elke klus op zich. Geweldige vent, hij gaat helemaal voor de zaak.' Is Peter gewoon een toegewijde, hardwerkende medewerker of is hij een workaholic?
Van alle verslavingen is die aan werk maatschappelijk het meest geaccepteerd. Zeker vanuit de optiek van de kortzichtige werkgever. ‘Peter heeft écht hart voor de zaak, dag en nacht staat hij klaar voor het bedrijf.' Hiermee oogst hij bij zijn baas natuurlijk alle lof. Maar daarin schuilt juist het gevaar. De waardering uit de directe werkomgeving maakt dat de workaholic het gevoel heeft goed bezig te zijn. Niet zelden krijgt hij promotie als beloning voor zijn inzet. Die beloning bevestigt het verkeerde gedrag. Waar bijvoorbeeld alcoholisme veel eerder door de directe omgeving als probleem wordt herkend, is werkverslaving meer een sluimerend probleem. En toch is er wel degelijk een groot verschil tussen een harde werker en een workaholic. Want Peter heeft wel degelijk een probleem, namelijk de obsessieve, bijna onbedwingbare neiging om hard te werken en als hij niet werkt, toch aan zijn werk te denken. Werk als een verslaving, waarvan het moeilijk afkicken is. Zeker als het probleem niet wordt herkend.

Vier symptomen waaraan u de Peter in uw organisatie herkent:
1. Dat het aantal werkverslaafden groeit, komt volgens de Utrechtse onderzoekers door de digitalisering en de 24 uurseconomie. Een belangrijk kenmerk van werkverslaving is namelijk dat iemand continu rusteloos is op het moment dat hij niet werkt, en zich schuldig voelt als hij even met iets anders bezig is. Vandaar dat de workaholic liefst overal en altijd, ook in zijn vrije tijd en in het weekend, zijn iPhone of BlackBerry checkt op berichten, e-mails of telefoontjes. Het gemak van de smartphone maakt het moeilijk niet toe te geven aan die neiging. Medewerkers die regelmatig op zaterdagavond of zondagmiddag een mail sturen of om 21.00 uur 's avonds nog een berichtje sturen, bevinden zich in de gevarenzone.

2. Een belangrijk persoonskenmerk van de werkverslaafde is perfectionisme. Hij is een controlfreak die de grootste moeite heeft om werk uit handen te geven. -Iemand die het – in zijn ogen – gebrek aan arbeidsmoraal van directe collega's voortdurend hekelt. Hij doet alles liever zelf, kan absoluut niet delegeren. ‘Als ik het niet zelf doe, komt het niet goed', zo ervaart de Peter.

3. Direct gevolg hiervan is dat de workaholic altijd in tijdnood is. Hij is degene die als eerste ja roept, al het werk naar zich toe trekt en elk klus oppakt – maar lang niet altijd het werk ook afkrijgt en meestal met van alles tegelijk bezig is. Hierdoor is hij gestrest, gehaast, heeft geen tijd voor praatjes en geen geduld om een collega iets uit te leggen, laat staan ergens bij te betrekken. De werkverslaafde streeft er niet naar zo efficiënt en effectief mogelijk te werken, hij jaagt slechts werk na. Meestal stapelen de dossiers zich op en verzuipt de workaholic in het werk. Als u of zijn direct leidinggevende geen idee heeft waar deze medewerker mee bezig is, dan zou u weleens met een workaholic te maken kunnen hebben.

4. De workaholic is getrouwd met kantoor, maakt heel veel lange, late uren. Zijn collega's horen hem nooit over activiteiten buiten het werk, zoals hobby's of uitjes met het gezin. Als hij 's avonds tegen zijn zin uiteindelijk naar huis gaat, checkt hij niet lang na thuiskomst en misschien zelfs 's nachts stiekem nog even zijn e-mail. Gevolg is natuurlijk dat de workaholic afstevent op een burn-out. Gezondheidsproblemen, slapeloosheid, vermoeidheid maken dat de Peter een uitgebluste, geïrriteerde en overspannen indruk maakt.

Zo kunt u als organisatie de Peter helpen:
1. Er is niets mis met een cultuur van hard werken, maar geef als management het goede voorbeeld: door zelf enigszins ‘normale' werktijden aan te houden, de harde werkers regelmatig aan te moedigen op tijd naar huis te gaan, en hen ‘s avonds en in het weekend niet lastig te vallen met zaken over het werk.
Het is gemakkelijk om gebruik te maken van goede krachten die altijd bereid zijn iets extra's te doen, die niet klagen over overuren. En er is ook niets mis met organizational citizenship. Betrokkenheid bij het bedrijf is natuurlijk prachtig, maar overvraag de hardwerkende medewerker niet. Als het altijd dezelfde is die zich direct vrijwillig meldt, sla hem dan eens over en probeer een andere collega bereid te vinden de klus te klaren.

2. Bouw het streven naar een gezonde werk-privébalans in uw personeelsbeleid in. Dit kan bijvoorbeeld door het consequent aan de orde te laten komen in tussentijdse evaluatie- en functioneringsgesprekken. Workaholics hebben de neiging ononderbroken door te werken. Iedereen heeft rust nodig om zich geestelijk en lichamelijk op te laden voor het werk. Spoor mensen met een stuwmeer aan vakantiedagen die altijd aan het werk zijn daarom aan af en toe vakantie op te nemen.

3. Privézaken heten niet voor niets privé, maar zodra deze invloed hebben op het werk, is het nodig het probleem bespreekbaar te maken. Verwijzen naar een bedrijfsarts is een optie. Het mag dan niet gebruikelijk zijn voor werkverslaving, maar net als bij andere verslavingen gaan er vaak andere privéproblemen achter schuil, waarvoor professionele hulp soms uitkomst kan bieden. Uit onderzoek van de University of Carolina blijkt dat huwelijken waarbij een van de partners een workaholic is, tweemaal vaker op de klippen lopen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels