nieuws

Een feestdag betekent niet altijd een vrije dag

Instroom

De wet omschrijft niet wat een feestdag is en op welke feestdagen werknemers wel of niet vrij hebben. De wetgever laat dit aan werkgevers en werknemers zelf over. Zij maken afspraken die worden vastgelegd in een (collectieve) arbeidsovereenkomst. Waar moet u precies op letten?

Een feestdag betekent niet altijd een vrije dag

De Algemene termijnenwet definieert niet wat een feestdag is, maar geeft wel een opsomming van algemeen erkende feestdagen. Het gaat om: Nieuwjaarsdag, de twee Paasdagen, Koningsdag, Hemelvaartsdag, de beide Pinksterdagen, de twee Kerstdagen en de Nationale Bevrijdingsdag (5 mei). Goede Vrijdag is in een apart artikel van de Algemene termijnenwet gelijkgesteld aan de algemeen erkende feestdagen.

Geen wettelijk recht

Werknemers hebben geen wettelijk recht op een vrije dag op een bepaalde feestdag. Een cao voor hun branche, of als die er niet is, hun individuele arbeidsovereenkomst bepaalt of ze vrij zijn op een feestdag. In bijvoorbeeld de horeca, de zorg of bij de politie zullen werknemers vaker op algemeen erkende feestdagen als Tweede Kerstdag of Oud en Nieuw werken.

Recht op loon

Hebben werknemers vrij op een feestdag dan hebben ze recht op loon als de feestdag valt op een werkdag waarop ze normaal zouden werken. Daarnaast kan een cao of individuele arbeidsovereenkomst bepalen dat werknemers die op feestdagen werken op die dagen een toeslag van hun werkgever krijgen.

Bevrijdingsdag

Goede Vrijdag en Koningsdag zijn feestdagen waarop veel werknemers geen vrij hebben. Dit geldt in mindere mate ook voor Hemelvaartsdag. Bevrijdingsdag is een geval apart. De meeste cao’s geven aan dat die dag eenmaal per vijf jaar een feestdag is met recht op betaald verlof gerekend vanaf 5 mei 1990. Dat was de datum dat de overheid de vijfde mei aanwees als nationale feestdag.

Parttimers en feestdagen

Als uw medewerkers niet op een algemeen erkende feestdag hoeven te werken, geldt dat ook voor parttimers. U kunt ze ook niet verplichten deze vrije dag in te halen. Dat mag alleen als u hierover vooraf afspraken maakt met de werknemer.

Compensatie voor parttimers

Parttimers hebben volgens het College voor de Rechten van de Mens recht op compensatie voor feestdagen die op dagen vallen waarop ze niet hoeven te werken. Deze compensatie kunt u berekenen door het aantal uren dat de parttimer daadwerkelijk in een jaar werkt te vergelijken met het aantal uren dat hij vergeleken met een fulltimer had moeten werken. Voor een parttimer die drie dagen in de week werkt, is dat laatste bijvoorbeeld 3/5 (0,6) maal het aantal uren dat een fulltimer in een jaar werkte.

Religie

Verder kunt u met medewerkers met een andere religie dan het christelijk geloof afspreken dat zij tegen inlevering van een vakantiedag op hun eigen feestdag vrij mogen nemen. Dit kan ook collectief in een cao zijn geregeld.

Verplicht vrij

Uw medewerkers kunnen een feestdag waarop ze door moet werken ook opnemen als vrije dag ten laste van hun vakantiesaldo. Daarnaast kunt u een feestdag aanwijzen als verplichte vrije dag. Dit geldt dan niet voor de feestdagen die al in een (collectieve) arbeidsovereenkomst als (vrije) feestdag staan. U trekt de betreffende verplichte vrije dag van het vakantiesaldo van de werknemer af. Hiervoor moet u wel toestemming van de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging krijgen. In een cao kan staan hoeveel ‘collectieve verlofdagen’ u mag vaststellen.

Centraal Beheer
Nog veel meer lezen over vrije dagen? Download dan de publicatie
Wegwijs in Arbeidsvoorwaarden

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels