artikel

MVO: werken met een ethisch kompas

Organisatie & Strategie

Met maatschappelijk verantwoord ondernemen drukt een bedrijf een positief stempel op de wereld. Dat hoeft niet per se te gaan om het grote gebaar. Ook dichtbij huis kunnen organisatie en werknemers veel impact hebben.

MVO: werken met een ethisch kompas

Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen is het geitenwollensokkenstadium al lang ontgroeid. “In toenemende mate worden bedrijven beoordeeld met moreel-ethische argumenten”, schrijft MVO Nederland in haar Trendrapport 2017. Bedrijven kunnen zich er volgens MVO Nederland niet achter verschuilen dat landen als China, India of Brazilië soepeler regelgeving kennen dan Nederland. “De mores in Nederland gebiedt dat je je eigen rommel opruimt en fatsoenlijk met je mensen omgaat. ’s Lands wijs, ’s lands eer.”

Aandacht voor ethiek

En dat hoeft soepele bedrijfsvoering niet in de weg te staan, meent MVO Nederland. “Voor bedrijven met duurzame ambities en een blik gericht op de lange termijn is de toenemende aandacht voor ethiek niet per se vervelend. Het kan prettig zijn om bij bedrijfsbeslissingen niet alleen te hoeven vertrouwen op spreadsheets, uitgewerkte businesscases en financiële doorrekeningen. Een voorheen onzakelijk argument als ‘dit voelt niet goed’ kan nu doorslaggevend zijn.”

Relatie met stakeholders

Maatschappelijk verantwoord ondernemen gaat dus om het ethisch kompas van bedrijven. Dit wordt steeds belangrijker voor de relatie met de verschillende stakeholders. Een bedrijf dat wordt geassocieerd met een schandaal, ziet dat meestal onmiddellijk terug in zijn waarde op de beurs.

 

Een voorheen onzakelijk argument als ‘dit voelt
niet goed’ kan nu doorslaggevend zijn

 

Imagostress werknemers

Maar ook werknemers hebben er last van wanneer hun werkgever of de sector waarin zij werkzaam zijn niet van onbesproken gedrag blijken te zijn. Denk bijvoorbeeld aan het begin van de crisis toen de beschuldigende vinger naar de banken werd uitgestoken. Gewone medewerkers die nooit hadden meegeprofiteerd van het roekeloze gedrag, moesten zich op verjaardagfeestjes ineens verdedigen omdat ‘zij de economie hadden verpest’.

Uit een enquête die FNV Bondgenoten hield in 2011, bleek dat bankmedewerkers een enorme toename van stress ervoeren. 33 procent gaf aan te lijden aan een hoge tot zeer hoge vermoeidheid.

Einde aan kinderarbeid

Ook Unicef dringt aan op MVO. De organisatie die wereldwijd opkomt voor de belangen van kinderen, roept onder het motto Children are YOUR business bedrijven op kinderrechten te respecteren en een einde te maken aan kinderarbeid.

 

Werknemers hebben er last van wanneer hun werkgever
niet van onbesproken gedrag blijkt te zijn

 

Voordelen voor werkgevers

Unicef zet de voordelen voor werkgevers op een rij:

  • Bedrijven slagen er niet alleen in om hun personeel langdurig aan zich te binden, de werknemers zijn ook meer betrokken;
  • Het reputatierisico van deze bedrijven is kleiner en ze hebben een groter vertrouwen opgebouwd bij klanten, werknemers en aandeelhouders;
  • Kinderen en jonge mensen vormen de werknemers, consumenten, bewoners, ouders en bedrijfsleiders van de toekomst. Door te focussen op kinderen en door hun rechten te ondersteunen, creëren bedrijven een stabielere toekomst en nieuwe groeimarkten voor producten en diensten. Het zorgt ervoor dat bedrijven ook onder deze toekomstige werknemers en consumenten hun reputatie verbeteren;
  • Kindgericht MVO-beleid is ‘het goede doen’. Bedrijven hebben de plicht na te denken over hoe ze een positieve impact kunnen hebben op kinderen.

MVO in het klein

Niet elk bedrijf kan met het maken van strategische keuzes invloed uitoefenen op leefomstandigheden van mensen of op het milieu of het klimaat. Maar ook op kleinere schaal kunnen werkgevers en vooral ook werknemers een bijdrage leveren, zegt Unicef. De organisatie heeft daarbij haar blik gericht op de spaarpot die menig werkgever een doorn in het oog is: de opgespaarde vakantiedagen. In heel Nederland zijn dat er zo’n 93 miljoen.

 

Bedrijven slagen er niet alleen in om hun
personeel langdurig aan zich te binden, de
werknemers zijn ook meer betrokken

 

Vakantiedagen doneren

Via Unicef | geef-een-dag kunnen werknemers een vakantiedag doneren en daarmee kinderen steunen. Al zestig organisaties geven hun werknemers de kans om op deze manier Unicef te steunen. Unicef heeft ook partners gevonden in HR-dienstverleners ADP en Raet. Zij namen geef-een-dag op in hun softwarepakket.

Een gedoneerde vrije dag is goed voor:

  • schoolspullen voor zestien kinderen;
  • hulp voor twee ernstig ondervoede kinderen;
  • poliovaccinaties voor 205 kinderen;
  • een jaar lang schoon drinkwater voor elf kinderen.

MVO dichtbij huis

Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen denk je al snel aan bedrijven die zich hard maken voor goede omstandigheden ver van huis. Maar ook dichtbij kan een organisatie veel betekenen. Maatschappelijk betrokken ondernemen houdt in dat bedrijven of organisaties in hun eigen omgeving een helpende hand bieden.

 

Bedrijven voelen steeds meer interne en externe druk om te
voldoen aan bredere maatschappelijke doelen

 

Interne en externe druk

In 2014 voerde de Rotterdam School of Management (RSM), onderdeel van de Erasmus Universteit, wetenschappelijk onderzoek uit naar maatschappelijk betrokken ondernemen (MBO). De onderzoekers stellen dat bedrijven steeds meer interne en externe druk voelen om te voldoen aan bredere maatschappelijke doelen. Die druk komt enerzijds van consumenten die hun geld niet willen besteden aan een bedrijf dat mensenrechten schendt of het milieu verpest. Anderzijds is het makkelijker om talentvolle mensen aan je te binden als jouw morele waarden aansluiten bij die van de werknemers.

Maatschappelijk betrokken ondernemen

Bij MBO zetten bedrijven zich in voor maatschappelijke doelen of specifieke doelgroepen in de eigen omgeving. Dat kan bijvoorbeeld de lokale afdeling van het Rode Kruis zijn, een school of een instelling voor mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking.

 

Het is makkelijker om talentvolle mensen
aan je te binden als jouw morele waarden
aansluiten bij die van de werknemers

 

Vijf M’s van MBO

Er zijn verschillende manieren waarop bedrijven zich kunnen inzetten voor MBO. De onderzoekers van de RSM onderscheiden in hun rapport vijf M’s:

  • Mensen Werknemers van een bedrijf zetten zich als vrijwilligers in voor een organisatie;
  • Middelen Een bedrijf geeft fysieke middelen aan een organisatie, zoals bijvoorbeeld computers;
  • Munten Een bedrijf geeft een financiële ondersteuning aan een organisatie;
  • Massa Een bedrijf verbindt zijn netwerk van bijvoorbeeld leveranciers en klanten met een organisatie;
  • Media Een bedrijf promoot een organisatie via haar eigen communicatiekanalen, bijvoorbeeld via haar website.

 

Bij MBO zetten bedrijven zich in voor maatschappelijke
doelen of specifieke doelgroepen in de eigen omgeving

 

Best practice: Woudschoten

Medewerkers van Woudschoten Hotel & Conferentiecentrum kunnen zich al een jaar of zes inzetten voor diverse maatschappelijke projecten. Dit jaar knapten zij onder andere de tuin op bij Abrona, een organisatie voor dienstverlening aan mensen met een verstandelijke beperking, borstelden zij paarden bij stichting de Paardenkamp in Soest en hielpen zij met de organisatie van de Koningsspelen op de school De Meerklank.

Licht uitdoen

“Net zoals we van onze medewerkers verwachten dat ze het licht uitdoen als het niet nodig is dat het brandt, verwachten we ook dat ze minimaal een keer per jaar meedoen aan een van deze projecten”, zegt personeelsfunctionaris Ingrid Petiet.

 

Ongeveer de helft van de mensen doet enthousiast mee,
de andere helft is moeilijker in beweging te krijgen

 

Service aan gasten

Dat is niet altijd even eenvoudig te realiseren. Woudschoten is geen bedrijf dat de deuren kan sluiten om alle medewerkers een dag lang elders aan het werk te zetten. De service aan gasten gaat altijd voor. Petiet: “Als je in de horeca werkt, is het moeilijk te voorspellen of je daadwerkelijk mee kan naar het project waar je je voor hebt opgegeven. Wanneer het die dag toch druk in huis is, gaat het werk wel voor.

Mensen motiveren

Als mensen in dienst treden bij Woudschoten, krijgen ze direct informatie over de MVO en MBO-visie van het bedrijf. Toch is het niet altijd makkelijk om mensen te motiveren, erkent Petiet. Ongeveer de helft van de mensen doet enthousiast mee, de andere helft is moeilijker in beweging te krijgen. Dat sommige werknemers niet voelen voor het maatschappelijk betrokken ondernemen, wil overigens niet zeggen dat deze mensen zich niet betrokken voelen bij de gesteunde goede doelen. “Vaak hoor je dat mensen vinden dat ze in hun privéleven al genoeg doen voor maatschappelijke organisaties en dat niet via hun werk willen doen.”

 

De bekroonde bedrijven gaan een stap verder dan de
normale wet- en regelgeving op dit gebied vereist

 

Verschillende projecten aanbieden

Ook voelt niet iedereen evenveel voor de werkzaamheden. De projecten worden vaak uitgevoerd bij organisaties voor mensen met een beperking. Petiet: “Sommige mensen vinden het moeilijk om in contact te komen met de cliënten. Daarom hebben we dit jaar De Amerpoort in Baarn ‘geadopteerd’, zoals wij dat noemen. Dat is een heel groot terrein, waar we verschillende projecten doen. Het een is het begeleiden van cliënten, het andere is kluswerk waarbij je helemaal niet met de mensen in contact komt.”

Keurmerk voor duurzame bedrijven

Het maatschappelijk betrokken ondernemen past in de visie van Woudschoten, zegt Petiet. Zo ontving het bedrijf ook het Gouden Green Key-certificaat ontvangen. Om dit internationale keurmerk voor duurzame bedrijven in de recreatie- en vrijetijdsbranche en de zakelijke markt te bemachtigen, moet een bedrijf er alles aan doen om het milieu te sparen, zonder dat hun gasten inleveren op comfort en kwaliteit. De bekroonde bedrijven gaan daarbij een stap verder dan de normale wet- en regelgeving op dit gebied vereist.

 

Denk na over hoe u de eventuele samenwerking met
een maatschappelijke partij wilt vormgeven

 

Beginnen met maatschappelijk betrokken ondernemen

Zelf een project of organisatie steunen? MVO Nederland heeft zes aandachtspunten op een rij gezet:

  1. Bepaal welke MBO-activiteiten bij het bedrijf passen;
  2. Kies een afgebakend deel van de samenleving;
  3. Denk na over hoe u de eventuele samenwerking met een maatschappelijke partij wilt vormgeven;
  4. Zoek contact met de gekozen doelgroep of met een specialist die u op weg helpt;
  5. Actie!
  6. Evalueer de resultaten van alle MBO-inspanningen;

Meer lezen? Kijk op:

Reageer op dit artikel