nieuws

5 tips voor het verhogen van integriteit

Organisatie & Strategie

De aandacht voor integriteit in overheidsorganisaties lijkt onder druk van de bezuinigingen af te nemen. Maar ook het bedrijfsleven zit in zwaar weer. Hoe verhoogt u de integriteit in uw organisatie?

5 tips voor het verhogen van integriteit

De aandacht voor integriteit in overheidsinstanties lijkt af te nemen onder druk van de bezuinigingen, dat concludeert het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) van het CAOP uit Den Haag. Tegelijkertijd signaleert het bureau dat de risico's die integriteit in de organisatie kunnen bedreigen (zoals reorganisaties en taakstellingen) juist toe lijken te nemen met de bezuinigingen. Op de werkvloer kan dat leiden tot onrust en baanonzekerheid, maar ook tot rancune en arbeidsconflicten tussen werknemers.

‘Een zorgwekkende combinatie', stelt integriteitsexpert Alain Hoekstra. ‘Je zou juist denken dat die integriteit juist in tijden van zwaar weer gegarandeerd wordt. Maar we zien dat organisaties nu eerder zeggen: "dat kunnen we ons nu niet permitteren, het is een luxegoed".' Het onderzoek spitst zich toe op overheidsorganisaties, maar Hoekstra ziet hierin ook overeenkomsten met het bedrijfsleven. Wel benadrukt hij dat het in het onderzoek om een eerste verkenning gaat.

Hoe kunt u de integriteit in uw organisatie verhogen? Hoekstra geeft een aantal tips:

1. Stel een integriteitsplan op
Hoekstra: ‘Dat klinkt bureaucratisch, maar het is de eerste stap om overzicht te krijgen: wat verstaan wij onder integriteit en wat willen we ermee bereiken? Vaak worden hierin zaken vastgelegd als gedragscodes, het aantal trainingen om bewustzijn op integriteit te vergroten, maar ook het aantal risicoanalyses die zullen worden gehouden om de organisatie door te lichten op de zwakke plekken. Vaak zijn dat de bedrijfsprocessen die met geld te maken hebben, zoals finance of inkoop. Ook worden de verantwoordelijkheden van de verschillende afdelingen vastgelegd. ICT heeft bijvoorbeeld zicht op het beveiligen van websites en vertrouwelijke documenten en communicatie kan helpen bij het bewustwordingsproces.'

2. Stel een integriteitsfunctionaris aan
Hoekstra: ‘Dat hoeft geen fulltimer te zijn, in deze tijd is dat niet voor alle organisaties en bedrijven haalbaar. Dit kan ook iemand zijn die dit in het takenpakket opneemt. Er moet in ieder geval één iemand zijn die verantwoordelijkheid neemt voor het integriteitsbeleid. Dit hoeft geen P&O'er te zijn, maar daar komt het vaak wel op neer. Deze persoon is een spin in 't web om de aandacht en het bewustzijn voor integriteit te vergroten. Hij coördineert de middelen, weet welke afdeling voor welk onderdeel verantwoordelijk is en evalueert of het beleid en de middelen nog steeds de doelstellingen nastreven en dat initiatieven wel op elkaar zijn afgestemd. Bij voorkeur is dit een figuur die de organisatie van binnen en buiten kent en heeft hij aanzien binnen de organisatie. Hij moet immers voor samenwerking tussen de afdelingen zorgen.'

3. Bepaal de middelen die je in wilt zetten
Hoekstra: ‘Voor bewustwording van fraude of corruptie kunt u personeel trainingen aanbieden hoe de dit soort situaties herkennen en hoe ze hiermee om moeten gaan. Bijvoorbeeld in een dilemmatraining: Wat mag ik aannemen van een klant: een kop koffie gaat nog wel, een lunch misschien ook, maar wat doet een medewerker als hij een diner in een sterrenrestaurant krijgt aangeboden?'

4. Zorg voor draagvlak
Hoekstra: ‘Voor integriteitsbeleid moet je draagvlak hebben bij het management. Momenteel is het misschien lastig budget en ruimte te krijgen. Maar als er iets misgaat, er wordt fraude gepleegd of geld weggesluisd, heeft dat grote gevolgen. Niet alleen financieel, maar als het in de media komt kan het zorgen voor grote imago- en reputatieschade. Daarnaast zie je in rechtszaken omtrent integriteitsschendingen steeds vaker dat de rechter vraagt of u als werkgever wel genoeg heeft gedaan om de integriteitschending te voorkomen. Heeft u de consequenties voldoende kenbaar gemaakt? Heeft u genoeg middelen aangeboden om dit te voorkomen? De rechter let daar in toenemende mate op.'

5. Houdt het beleid warm
Hoekstra: ‘De integriteitsfunctionaris moet ervoor zorgen dat het beleid regelmatig geëvalueerd wordt en zorgen dat de aandacht hiervoor niet verslapt. Er kan wel leuk beleid worden opgesteld, maar als het niet uit wordt gevoerd of er is geen draagvlak onder het personeel, dan ben je alsnog nergens. Werken de middelen bijvoorbeeld? Kunnen medewerkers zich vinden in de gedragscode? Staat daar alles in wat ze nodig hebben? En als ze in een situatie zitten waarin ze twijfelen een kadootje aan te nemen van een klant, waar kunnen ze hun antwoord dan vinden? Houdt het beleid warm.'

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels