nieuws

Hoe verander je werknemers?

Organisatie & Strategie

“Grote organisaties communiceren heel veel wantrouwen. Dat werkt dempend op medewerkers”, zegt organisatieadviseur Jeroen Busscher.

Hoe verander je werknemers?

Met het inrichten van organisaties houdt Jeroen Busscher, die als leiderschapstrainer en adviseur bij veel bedrijven over de vloer komt, zich volgens eigen zeggen niet bezig. “Ik kijk naar hoe je in een organisatie
kunt zorgen dat mensen bepaald gedrag gaan vertonen.” De ultieme wens van veel bedrijven is volgens hem een werknemersbestand vol zelfsturende professionals. En daar vervult de HR-manager, die hij ook wel een verandermanager noemt, een cruciale rol. De HR-manager moet de kar trekken.

Maar hoe verander je mensen? “De kern is: je bent als medewerker niet wat we als werkgever altijd van je gevraagd hebben. Ga niet in het hokje zitten dat wij zelf voor je getimmerd hebben. We rekenen je niet af op waar we je altijd op hebben afgerekend en we gaan je niet wantrouwen zoals we je altijd gewantrouwd hebben. Want dat is de houding die grote organisaties altijd blijken te hebben: je moet een urenregistratie invullen, je krijgt beoordelingsgesprekken, je krijgt targets… Alsof je niet gemotiveerd bent om het beste uit jezelf te halen. Alsof je niks doet als je baas niet zegt: je moet dit gaan doen. Zonder dat we het weten, communiceren grote organisaties heel veel wantrouwen. Dat werkt dempend op mensen. Die gaan voldoen aan wat de context van hen verwacht.”

Zie ook: Anders werken: durft u het?

Volgens Busscher worden mensen in organisaties voor een groot deel gestuurd door ‘het systeem’. “De systemen die voortkomen uit industriële organisaties, zijn machines die heel diep in onze nerven zitten. Héél diep in ons denken en wat we allemaal normaal vinden. Als organisatie moet je je realiseren dat je daarmee de medewerkers krijgt waar je zelf over klaagt. Je richt een systeem op en dan krijg je wat je creëert: je maakt je mensen gedeeltelijk zelf.”

Creatief en flexibel

Het veranderen van dat systeem is niet zo eenvoudig, geeft hij toe. “Als ik de hele dag tegen je zeg dat je je mond moet houden en dat je dingen niet goed doet, is het nogal een dubbelzinnige boodschap als ik vervolgens van je vraag dat je initiatief toont. Dus het is niet voor niks dat sommige bedrijven helemaal opnieuw beginnen en zich vanaf nul weer organiseren. En het is ook niet voor niks dat steeds meer mensen die hun ziel in hun werk hebben zitten, steeds vaker in een los netwerk actief worden. Want die denken: straks gaat dat systeem mij vertellen hoe ik moet werken. Begrijpelijk vanuit het systeem, maar voor de geest van de medewerker niet goed. En als je je dat als organisatie realiseert, dan snap je dat ieder mens flexibel en creatief is en de potentie heeft om verantwoordelijkheid te nemen.”

‘Wat anders vragen’

Maar medewerkers gaan zich in dat systeem toch precies zo gedragen als van hen wordt
verwacht? “Wij zijn veel meer een groepsdier dan we denken. We passen ons meer aan dan we ons realiseren. Als je een ruimte binnenkomt waar iemand een presentatie gaat geven, haal je het niet in je hoofd om op het podium te gaan zitten. Je weet dan al veel dingen: ik moet zitten, ik mag niks zeggen. Dus wij zijn heel contextgevoelig. We passen ons steeds weer aan op de situatie. Ook in een organisatie. Maar als je dan ondernemerschap vraagt, moet je je afvragen of het systeem daarin voorziet. Je maakt de mensen met de context. Je kunt niet zeggen: als je de goede mentaliteit had, zou je wat initiatiefrijker zijn. Dat is gemeen. Ga beseffen dat je wat anders van je mensen moet gaan vragen.”

Wilt u weten hoe? Meld u aan voor het Congres Anders werken op 15 november. Jeroen Busscher is de dagvoorzitter.

Dit is een bewerking van een interview dat Rob van de Laar eerder had met Jeroen Busscher voor PW De Gids.

Reageer op dit artikel