blog

Maatregel in regeerakkoord werkt averechts: ‘verzuim zal toenemen’

Personeelsmanagement

In het nieuwe regeerakkoord wordt de loondoorbetaling bij ziekte voor kleine bedrijven beperkt tot een jaar. Aan 40 arbo- en verzuimdienstverleners is gevraagd hoe zij over dit voornemen denken. Zij verwachten dat werkgevers minder zullen inzetten op re-integratie en dat het verzuim en de WIA-instroom zullen stijgen.

Maatregel in regeerakkoord werkt averechts: ‘verzuim zal toenemen’

Op 10 oktober 2017 is het regeerakkoord gepresenteerd door Rutte III. Hierin staat onder andere dat voor kleine ondernemers de loondoorbetaling bij ziekte wordt beperkt tot één jaar (dat is nu twee jaar). Dat klinkt natuurlijk als een aardige geste, maar is dat eigenlijk wel zo’n goed idee? Arbokiezer deed hier onderzoek naar en kreeg van meer dan 40 arbo- en verzuimdienstverleners zeer duidelijke antwoorden: werkgevers zullen minder inzetten op re-integratie, het verzuim en de WIA-instroom zullen stijgen en de totale kosten voor de BV Nederland nemen significant toe. Het rapportcijfer voor de plannen? Een 3,88.

Met dit plan wil de regering voor MKB-ondernemers met minder dan 25 medewerkers de risico’s bij het aannemen van personeel beperken. Kort samengevat komt het plan op het volgende neer:

  • De loondoorbetalingsplicht voor het MKB wordt beperkt tot 1 jaar.
  • Het UWV neemt de re-integratiebegeleiding over.
  • De ontslagbescherming bij ziekte voor medewerkers blijft twee jaar.
  • De ‘2e jaars-kosten’ worden via een omslagpremie over het MKB verdeeld.

HR Navigator heeft de arbodienstverleners gevraagd naar hun mening over dit nieuwe plan. Welke gevolgen voorspellen zij voor verzuim en WIA, voor hun eigen inzet en over de rol van het UWV? De responderende 40 arbo- en verzuimdienstverleners verzorgen samen de verzuimbegeleiding van ongeveer 2 miljoen werkenden.

Wat zijn de uitkomsten van het onderzoek?

Verzuimbegeleiding

Wij stelden de arbodienstverleners de vraag of de verzuimbegeleiding in het eerste en tweede jaar zal veranderen. In het eerste jaar verwacht 0% van de arbodienstverleners minder verzuimbegeleiding te gaan verzorgen. In het tweede verzuimjaar ligt dat uiteraard anders omdat het UWV dit dan voor haar rekening en uitvoering neemt. Toch verwacht 24% van de aanbieders dat hun diensten niet geheel stoppen na het eerste jaar. 76% voorspelt dat zij minder verzuimbegeleiding zullen leveren. Dit komt doordat de werkgever niet meer verantwoordelijk is voor de re-integratiebegeleiding in het tweede jaar, dit neemt het UWV over. Hierdoor zal de werkgever minder actief bezig zijn met de verzuimbegeleiding in het tweede jaar.

Daarnaast lijkt de ’12-jaars-propositie’ nu te worden onderbroken door een jaar UWV-begeleiding. 6% van de arbodiensten verwacht dat de werkgever verzuimbegeleiding en re-integratie in het tweede ziekte jaar blijft inzetten. Dit betekent dat 94% verwacht dat de werkgever dit niet gaat doen. Dit is erg schokkend aangezien de verzuimende medewerker hierdoor in een gat kan vallen en het veel langer duurt voordat hij weer aan het werk kan.

Interventies

Een arbodienst levert veel interventies aan werkgevers, deze interventies dragen erg bij aan het herstel en re-integratie van een verzuimende medewerker. Interventies zijn dus erg belangrijk. Wij stelden daarom de vraag of de interventies in het eerste en het tweede jaar zullen veranderen. In het eerste jaar verwacht 17% dat zij minder interventies zullen leveren, de overige 87% denkt evenveel interventies te leveren. Hier is over het algemeen nog wel veel duidelijkheid maar over het tweede jaar is dit niet het geval.

In het tweede jaar geeft 70%  aan dat zij minder interventies zullen leveren. Werkgevers zullen een afwachtende houding innemen, aangezien zij niet meer verantwoordelijk zijn in het tweede verzuim jaar. Werkgevers zullen interventies in het tweede jaar niet meer verzorgen. Sterker nog, werkgevers zullen interventies uit het eerste jaar overtillen naar tweede jaar zodat de UWV daar verantwoordelijk voor is. De argumentatie hierachter is, dat ze denken zo goedkoper uit te zijn, echter is dit niet zo. De rekening van het UWV komt uiteindelijk weer terecht bij de MKB’s. Deze rekening wordt collectief betaald. De goede werkgevers lijden onder de slechte werkgevers en zij hebben dan ook geen enkele reden om goed te blijven handelen. Hierdoor zullen de totale kosten veel hoger worden.

Verzuim

Verzuim eerste jaar

Het verzuim zal door dit plan ook veranderen. De arbodiensten antwoordden erg verschillend bij de vraag of het verzuim in het eerste jaar zal stijgen, dalen of gelijk zal blijven.

Een deel (31%) voorspelt dat het verzuim in het eerste jaar zal dalen. Zij zeggen dat de werkgever zal kiezen voor een snelle re-integratie om zo te voorkomen dat de verzuimende medewerker bij het UWV terecht komt. Dit is een erg politiek correct antwoord en wij verwachten niet dat dit in de praktijk ook zo werkt.

Een ander deel (31%) geeft aan dat het verzuim gelijk blijft. Zij stellen dat er geen reden is waarom de werkgever in het eerste jaar minder actief is tijdens de re-integratie.

Het grootste deel (38%) van de arbodiensten geeft aan dat het verzuim in het eerste jaar zal stijgen. Zij geven als reden dat het belang van de werkgever afneemt aangezien zij er maar één jaar verantwoordelijk voor zijn. Een werkgever zal bij verzuim vlak voor het eerste jaar niet alles op alles zetten om het tweede jaar te voorkomen. Dan is het namelijk de verantwoordelijkheid van het UWV. Daarom zal het verzuim in het eerste jaar stijgen. Ook kan je het bekijken vanuit het perspectief van de werknemer. Een werknemer zal eerder kiezen voor de ‘zachte hand’ van UWV dan de werkgever waar allerlei belangen aan vast zitten.

Verzuim tweede jaar

Over het verzuim in het tweede jaar zijn de arbodiensten het wel met elkaar eens. 94% van de arbodiensten geeft aan dat het verzuim in het tweede jaar blijft stijgen. In het tweede jaar is het UWV verantwoordelijk voor de re-integratie. Uit het onderzoek blijkt dat blijkt dat het UWV veel minder succesvol is dan als de werkgevers tijdens de re-integratie. Dit komt doordat het UWV veel minder betrokken is bij de re-integratie, zij hebben namelijk geen werk te bieden aan de zieke werknemers. Dit hebben werkgevers natuurlijk wel en hebben er daardoor meer baat bij als de werknemer weer snel aan het werk gaat. Daarnaast heeft het UWV geen financiële prikkel. Zij betalen de uiteindelijke kosten niet aangezien de MKB’s daar collectief voor opdraaien. Kortom, het verzuim zal in het tweede jaar flink stijgen.

WIA-instroom

De WIA-instroom zal volgens 19% van de arbodiensten gelijk blijven. Zij geven aan dat als de WIA-criteria gelijk blijven, de instroom niet verandert zal worden. Echter is het groot gedeelte het hier niet mee eens. Maar liefst 81% geeft aan dat de WIA-instroom zal stijgen. Hier zitten verschillende redenen achter. Arbodiensten hebben geen vertrouwen dat het UWV de verantwoordelijkheid kan nemen voor de re-integratie. In het verleden is gebleken dat het UWV dit niet aan kan en dat er meer successen werden behaald bij de werkgevers. De werkgevers hebben hier namelijk belang bij, dat heeft het UWV niet. Daarnaast heeft de UWV geen financiële prikkel, wat de werkgevers uiteraard wel hadden. Deze 81% doet een simpel rekensommetje van deze argumenten en geeft aan dat de WIA-instroom zal stijgen.

De WIA ERD verandert ook in dit plan. De WIA ERD zal namelijk beperkt worden tot 5 jaar. 44% geeft aan dat met deze verandering de participatie in de re-integratie zal veranderen. De overige 56% stelt dat er hier niks mee zal veranderen.

Aandacht verzuimende medewerker bij de kleine werkgever

De aandacht voor de verzuimende medewerker moet niet minder worden daarom hebben wij aan de arbodiensten gevraagd of zij verwachten dat de aandacht voor de verzuimende medewerker bij kleine werkgevers zal stijgen, dalen of gelijk zal blijven. 63% verwacht dat de aandacht voor de kleine verzuimende bij kleine werkgevers zal afnemen. De voornamelijke reden van de arbodiensten is: uit het oog, uit het hart. Zodra zij hun verzuimende medewerkers niet meer zien, zullen zij daar minder aandacht aan besteden. Daarnaast willen ze ook geen geld besteden aan iemand die ze niet meer zien. Een ander deel van de arbodiensten (25%) denkt dat de aandacht gelijk zal blijven, zij zeggen dat er geen reden is waarom dit zal veranderen. Het laatste deel (12.5%) denkt dat de aandacht zal stijgen.

Algehele conclusie

Tot slot hebben wij gevraagd of de arbodiensten een rapportcijfer aan dit plan konden koppelen. Zij gaven dit plan een 3.88 gemiddeld. Duidelijker kan haast niet, het plan wordt door de arbodiensten massaal afgekeurd. Dit heeft alles te maken met de belangenafname van de werkgever, de onkunde van het UWV (als die verantwoordelijk wordt, is de facto niemand meer verantwoordelijk) en de zogenaamde kostenvermindering door middel van het jaartje UWV begeleiding.

Dit is een bijdrage van HR Navigator.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels