nieuws

Alleen baas hikt tegen demotie aan

Personeelsmanagement

Voor de leidinggevende is demotie nog een heikel onderwerp. Maar oudere werknemers willen juist graag een stapje terug doen.

Alleen baas hikt tegen demotie aan

Leidinggevenden durven echter nauwelijks over demotie te beginnen, omdat veel bedrijven dat als een strafmaatregel gebruiken, meldt de Volkskrant vrijdag. Maar oudere werknemers zijn vaak wel bereid een stapje terug te doen als dat korter of leuker werk oplevert. De krant baseert zich op een onderzoek op de debatsite voor economen Me Judice, uitgevoerd door Hary van Dalen en Kène Henkens van onderzoeksinstituut NIDI.

“Mits het omzichtig wordt gevraagd en het woord demotie niet wordt gebruikt is bijna 70 procent van de ouderen die een ton of meer aan vermogen heeft, bereid een stap terug te doen. Onder ouderen met een schuld is het animo nog altijd fors: iets minder dan 50 procent kan zich nog steeds voorstellen die stap te zetten.”, aldus de onderzoekers.

Nederland voorop

Volgens de onderzoekers wordt, vergeleken met andere Europese landen, in ons land het meest over demotie nagedacht. Deense werkgevers passen demotie nog het meest toe in de praktijk, terwijl in andere landen dit sporadisch voorkomt. In Italië is het een verwaarloosbaar fenomeen. “Als werkgevers wordt gevraagd of zij demotie overwegen dan wordt opeens duidelijk dat in landen als Nederland, Duitsland en Polen dit instrument nadrukkelijk op het netvlies van werkgevers staat. De ratio om steeds nadrukkelijker hier over na te denken heeft natuurlijk van alles te maken met de noodzaak om langer aan de slag te blijven als werknemer. De AOW –gerechtigde leeftijd is vastgeklonken aan de levensverwachting en zolang die blijft stijgen zullen werknemers ook steeds langer moeten doorwerken.”

Zie ook: Salarisverlaging bij demotie over 5 jaar gewoon?

Smalle interpretatie van demotie

Wanneer werkgevers de voor- en nadelen van demotie tegen het licht houden, wordt volgens Van Dalen en Henkens vooral benadrukt dat demotie een bedrijfseconomische kwestie is.  “Door minder goed functionerende medewerkers op een lagere functie te plaatsen krijgt het bedrijf de gelegenheid om kosten (loon) en baten (productiviteit) in balans te brengen. Kortom, demotie als aanpassingsmechanisme bij verminderd functioneren. Ons onderzoek laat echter zien dat dit een smalle interpretatie is van demotie als instrument van personeelsbeleid. Wanneer medewerkers zelf gevraagd wordt naar hun belangrijkste drijfveer om demotie te overwegen dan zijn er factoren die iemand in een richting duwen, dan wel factoren die een aantrekkingskracht uitoefenen in nagenoeg gelijke mate actief: 51 procent noemt de aantrekkelijkheid van een lagere functie (leuker werk) het belangrijkste motief en 49 procent noemt de werkbelasting van de oude functie. Naar sociaal-economische categorieën blijken er kleine verschillen te zijn tussen man en vrouw – vrouwen geven vaker dan mannen de aantrekkingskracht van de nieuwe, leukere functie op (57 procent versus mannen 48 procent) en omgekeerd mannen geven vaak de werkbelasting van de oude functie op (52 procent versus 43 procent vrouwen).”

Ook opleiding speelt een rol. Hoogopgeleiden noemen vaker de aantrekkingskracht van werk op een lager niveau (56 procent). Lager opgeleiden ten slotte noemen de werkbelasting vaker (58 procent) als mogelijke beweegreden.

Demotie geen taboe meer

VanDalen en Henkens concluderen dat demotie niet meer als een taboe gezien kan worden. “Althans voor een bepaalde zijde van de arbeidsmarkt. Een taboe kan men opvatten als een ‘ondenkbare’ handeling. Leidinggevenden – de vraagkant van de arbeidsmarkt – zien demotie nog wel als een ondenkbare handeling. Maar voor de aanbodkant is het paradoxaal genoeg niet zo. Voor oudere werknemers, die over hun resterende carrière nadenken, behoort demotie klaarblijkelijk niet tot de ondenkbare mogelijkheden. Demotie is denkbaar als middel om werkbelasting in balans te brengen met de mogelijkheden van een werknemer dan wel als een middel om het plezier in het werk weer terug te brengen op hogere leeftijd.”

Tip: bestel nu het boek Demotie, het laatste taboe doorbroken.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels