nieuws

Meditatie: zo maakt het uw medewerkers productiever

Personeelsmanagement

Mindfulness is ook in het bedrijfsleven gemeengoed aan het worden. Wat is de wetenschappelijke basis?

Meditatie: zo maakt het uw medewerkers productiever

Robert Bridgeman, mindfulnesstrainer in het bedrijfsleven en zelf beoefenaar van meditatie, ziet dat meditatie werkt. Maar kun je dat wetenschappelijk aantonen? Zelf is hij goed op de hoogte van allerlei onderzoeken op het gebied van mindfulness en hij wilde hier graag eens over van gedachten wisselen met een wetenschapper. Om die reden nodigde hij neurowetenschapper Marieke van Vugt uit voor een gesprek. Zij is onderzoeker van (mindfulness)meditatie en mediteert zelf ook.
Bridgeman gelooft dat je als mens een kalme, heldere geest kun realiseren door meditatie of yoga en door het reduceren van prikkels. En dat je zo gelukkiger kunt worden. Van Vugt is het daar niet mee eens, zegt ze meteen. Een tweegesprek tussen twee mindfulnessexperts.

Bridgeman: “Zelfbewustzijn leidt tot zelfvertrouwen. Ik denk dat dat een van de meest waardevolle effecten is van de beoefening van meditatie.”

Van Vugt: “Dat kunnen we wetenschappelijk gezien dus heel moeilijk meten. Je kunt mensen wel vragenlijsten laten invullen over hun zelfvertrouwen, maar het probleem met dat soort metingen van self report is de manier waarop mensen je vragen interpreteren. De Zwitser Paul Grossman heeft een standaard vragenlijst om mindfulness te meten aan allerlei groepen mensen voorgelegd. En wat blijkt? Mensen die daar als het meest mindful naar voren komen, zijn overmatige drinkers. Zij vinden van zichzelf kennelijk dat ze heel mindful zijn. Terwijl mensen die veel met mindfulness bezig zijn, zich veel meer bewust zijn geworden van hoe afgeleid ze zijn en zichzelf dus vermoedelijk een lagere score geven op veel van de vragen.”

Wetenschappelijke basis mindfulness

Bridgeman: “Er zijn veel onderzoeken en ook al gaat het veel om self report, zo langzamerhand kunnen we op basis hiervan en andere cijfers toch wel veronderstellen dat mindfulness een behoorlijk effect heeft?”

Van Vugt: “Het is voor mij als persoon die naar mensen kijkt zeker duidelijk dat dat effect er is. Maar wetenschappelijk hebben we nog niet echt de tools om dat aan te tonen. Je kan aandachtstesten of geheugentesten doen, maar het is maar de vraag of je daarmee naar de kern gaat van wat meditatie traint. Ik heb zelf een beetje onderzoek in die richting gedaan, waarbij mensen gezichten te zien kregen die heel veel op elkaar leken en die moesten onthouden. Daaruit bleek dat mensen die mediteren minder ruis in hun hoofd hadden en dat beter konden. Dat is interessant, maar de effecten zijn klein.”

Bridgeman: “Er zijn genoeg studies die erop wijzen dat er iets gebeurt in de hersenen. Bijvoorbeeld de studie van Sara Lazar van Harvard, waarbij ze via de MRI-scan aantoonde dat op het moment dat je mediteert, de insula in de hersenen verandert.”

Van Vugt: “Dat klopt, maar we weten niet precies wat de insula doet. En het kan hierbij ook om een artefact gaan, dus dat er een andere verklaring voor is. Bijvoorbeeld dat mensen die mediteren vaak stiller kunnen zitten en minder hun hoofd bewegen. Het is ongetwijfeld zo dat meditatie je brein verandert, maar hoe en wat precies, daar moeten we nog heel veel over te weten komen.”

Bridgeman: “Daar denken niet alle wetenschappers hetzelfde over. Phillippe Goldin, professor aan Stanford, associeert de insula met zelfbewustzijn en empathie. Hij legt wel een causaal verband tussen mediteren en zelfbewustzijn.”

Lees ook: Zo leidt mindfulness tot een betere inzetbaarheid

Meditatie bij Google

Bridgeman onderzoekt allerlei methoden die bijdragen aan bewustzijn en stelde uit 33 van die methoden hebben de eigen ‘Bridgeman-methode’ op. In 2012 kwam hij in contact met Search Inside Yourself, het mindfulness en emotionele intelligentieprogramma van Google en werd ambassadeur van het programma in Nederland.

Van Vugt: “Er zijn veel discussies over de vraag of grote bedrijven als Google meditatie en mindfulness gebruiken om mensen gewoon zoet te houden. Ze zeggen dan als het ware: stress is jouw probleem en met meditatie kun je het oplossen.”

Bridgeman: “Het maakt voor mij niet zoveel uit wat hun intentie is, het gaat erom dat een bedrijf ermee aan de slag gaat. Zodra medewerkers gaan mediteren gebeurt er iets en transformeren ze. Ze moeten dan wel mediteren op een dagelijkse basis, anders werkt het niet. Het is geen quick fix.”

Toegepaste mindfulness

Bridgeman: “Wat is jouw verwachting van wat je op termijn zou kunnen zeggen over meditatie op basis van wetenschap?”

Van Vugt: “We leren steeds meer. Een van de veelbelovende dingen is dat we nu kijken naar wat er precies gebeurt als iemand vastraakt in de negativiteit. Zo is bijvoorbeeld een verschil te zien in de amygdala, een hersengebied dat toch wel duidelijk geassocieerd wordt met angst en stress. Mensen die neurotischer zijn hebben een veel uitgestrektere respons, ze blijven dus langer hangen, dan mensen die niet zo neurotisch zijn.”

Bridgeman: “Toegepaste mindfulness, zoals mindful bellen, mindful e-mailen: hoe kijk jij daar eigenlijk tegenaan?”

Van Vugt: “Aan de ene kant vind ik het prachtig dat zo veel mensen door al die toepassingen kennis kunnen maken met mindfulness. Aan de andere kant heb ik het gevoel dat het een beetje een buzzwoord is. Dat mensen niet echt met mindfulness bezig zijn, dus zichzelf niet trainen in het loslaten van patronen.”

TIP: Lees het volledige gesprek tussen Bridgeman en Van Vugt in PW| De Gids #9, bestel hier een gratis proefnummer.

Reageer op dit artikel