nieuws

Persoonlijke omstandigheden en burn-outrisico

Personeelsmanagement

Persoonlijke omstandigheden en burn-outrisico

Het onderwerp ‘burn-out’ is een actueel populair onderwerp. Al sinds de jaren 70 is er veel onderzoek naar burn-outs verschenen in de wetenschappelijke literatuur. Toch hebben we nog geen goede handvatten ontwikkeld om het risico te verkleinen en bestaan er nog veel vragen over het ontstaan en voorkomen van burn-outs.

Reden genoeg voor nieuwsmedia om het onderwerp onder de loep te nemen. NRC, de Volkskrant en Metro wijdden grote stukken aan het onderwerp en Sophie Hilbrand maakte voor BNN de serie ‘Sophie in de mentale kreukels’. Niet altijd wordt er via populaire media juiste informatie over burn-outs en het burn-outrisico verschaft. Hoe zit het nou werkelijk?

Definitie burn-out

Burn-outs worden gedefinieerd als ‘een psychologisch syndroom als reactie op interpersoonlijke stressfactoren op het werk’ (Christina Maslach, 1982). Deze definitie wordt in de wetenschappelijke literatuur het meest gebruikt. Ondanks de grote hoeveelheid onderzoeken over burn-outs die er al bestaan, lijkt het alsof het wetenschappelijk onderzoek stagneert en nieuw onderzoek zich alleen richt op werkdruk en werkzaamheden. Dit terwijl burn-outs niet alleen op het werk ontstaan, maar meestal een mix van factoren betreffen. Tevens lijkt informatie uit wetenschappelijk onderzoek over burn-outs organisaties slecht te bereiken.

Persoonlijke omstandigheden en burn-outrisico

Het afstudeeronderzoek ‘Professionalism als uitdaging tegen burn-out’, geschreven door Lysanne van Schaik, tracht hier verandering in te brengen. Het afstudeerscriptie ontving de prijs ‘meest originele en beleidsrelevantie afstudeerscriptie van 2017’ van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het onderzoek bekijkt of persoonlijke omstandigheden het burn-outrisico verhogen. Ook wordt er gekeken of er een verband zit tussen leeftijd en burn-out risico. En is er gekeken naar de rol van de ‘professional’: krijgen professionals minder snel een burn-out? Meer over de professional verderop in dit artikel.

Burn-out: werk- of privégerelateerd?

Uit het onderzoek blijkt dat negatieve persoonlijke omstandigheden, ook wel ‘demands’ genoemd, een direct verband hebben op het burn-outrisico. Deze negatieve persoonlijke omstandigheden betreffen de negatieve aspecten aan maatschappelijke betrokkenheid en sociale activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn de dwang die ontstaat naar feestjes te gaan, het altijd maar leuk moeten hebben, de dwang voelen je maatschappelijk in te zetten, etc. Dit maakt het aannemelijk dat burn-outs niet enkel op het werk kunnen ontstaan. Het werk kan er wel een grote rol in spelen, bijvoorbeeld door werkdruk. Hier kunnen organisaties dus een rol in spelen.

Levensfase en burn-outrisico

Lang heerste het idee dat alleen oudere werknemers een hoog burn-out risico hebben, maar klopt dit ook? Volgens het afstudeeronderzoek klopt dit niet. Uit dit onderzoek blijkt dat het burn-outrisico onder ‘jongeren’ even hoog is als dat onder ‘ouderen’. Er bestaat dus geen verschil in leeftijd. Wel bestaan er veel verschillen in de hoogte van het burn-outrisico als het gaat om levensfase, zo blijkt uit het onderzoek. De levensfasen die zijn omschreven, zijn:

  1. de startfase,
  2. de ambitiefase,
  3. de deskundigheidsfase en
  4. de landingsfase

Wanneer je in de ambitiefase zit, ongeacht de leeftijd, is het burn-outrisico hoger.

Professionals minder vatbaar voor burn-out

Tevens bleek uit het onderzoek dat professionals een lager burn-outrisico kennen dan mensen die zichzelf niet als professional zien. Het woord ‘professional’ vind je tegenwoordig in elke vacature, maar niet iedereen voelt zich een professional. Volgens het onderzoek is een professional een autonome medewerker, die grote verbondenheid met de professionele gemeenschap kent. Deze gemeenschap kan zichzelf reguleren en zorgt voor toegewijde mensen. Wanneer een organisatie professionals autonomie kan bieden, kan dit dus voor minder burn-outs zorgen. Wel bleek uit het onderzoek dat werkdruk deze constructie zeer beïnvloedde: als de werkdruk te hoog is, hebben professionals niet een lager burn-outrisico.

Burn-outrisico professional lager

Het verbreken van het taboe rondom burn-outs en psychosociaal verzuim in het algemeen hoort in elke organisatie een belangrijk item te zijn. Alleen door dit bespreekbaar te maken is voortijdige signalering van een burn-out mogelijk. Ook is het belangrijk te werken met feiten over het burn-outrisico afkomstig uit wetenschappelijk onderzoek.

Reageer op dit artikel