nieuws

Gebroken hart en gebroken carrière voor amoureuze kapitein [rechtspraak]

Arbeidsrecht

Nieuwjaarsnacht op volle zee, een verliefde kapitein… Het klinkt als het begin van een liefdesromannetje, maar is in werkelijkheid het startpunt van een ontslagzaak. Want waar de kapitein de vonk voelde overslaan, ervoer de vrouw in kwestie seksuele intimidatie en machtsmisbruik.

Gebroken hart en gebroken carrière voor amoureuze kapitein [rechtspraak]

Het schip de Pelagia van de Nederlandse Wetenschappelijk Onderzoekinstituten (NWO-I) is in de nacht van 31 december 2017 bezig aan een reis die voert van Texel, naar Gran Canaria, Curaçao, Ierland en weer terug naar Texel. Aan boord zijn wetenschappers die onderzoek doen naar zeeën en oceanen. Wanneer je mensen in een situatie brengt dat ze elkaar niet kunnen ontlopen, is het extra belangrijk dat er duidelijke regels gelden. De gedragsregels van NWO-I beschrijven seksuele intimidatie als ‘enige vorm van verbaal gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een bedreigende of kwetsende situatie wordt gecreëerd’.

Seksuele intimidatie

De baas van het schip is de zogenaamde ‘Master of the Pelagia’, de kapitein. Op 27 december is een PhD-studente aan boord gekomen. Zij vaart tot 30 januari mee. Thuisgekomen dient zij een klacht in over de kapitein wegens seksuele intimidatie. Zij stelt dat hij haar tijdens de nacht van Oud en Nieuw heeft vastgepakt, in haar nek heeft gekust en geprobeerd heeft haar verder te kussen terwijl zij liet weten hiervan niet gediend te zijn.

NWO-I vraagt de kapitein zijn kant van het verhaal te vertellen. Hij geeft toe dat hij gevraagd heeft of hij de vrouw mocht kussen. Toen zij dit weigerde, was er volgens hem verder niets gebeurd. Hij erkent dat hij vanuit zijn positie als kapitein de vrouw nooit op deze manier had mogen benaderen.

Verschil in positie

Voor NWO-I is het verweer van de kapitein niet goed genoeg. Ook als er verder niets is gebeurd, was de opmerking dat hij de vrouw wilde kussen ongepast en respectloos. NWO-I wijst daarbij op het verschil in positie van de twee betrokkenen: de kapitein is de hoogst gezaghebbende aan boord van de Pelagia. De vrouw in kwestie was een beginnend wetenschapper c.q. student die onder zijn gezag opereerde en die daardoor vervolgens op het schip bij niemand hoger in rang terecht kon.

Ongewenste situatie

Een andere omstandigheid die voor NWO-I meespeelt, is dat de kapitein zijn opmerking heeft geplaatst aan boord van een schip dat op dat moment midden op de oceaan voer zodat de studente geen afstand van hem kon nemen of hem kon ontlopen. NWO-I neemt het hem bijzonder kwalijk dat hij de studente in een dusdanig ongemakkelijke en ongewenste situatie heeft gebracht. Daarbij komt nog dat uit het verweer van de kapitein en het verslag van het telefoongesprek met zijn leidinggevende blijkt dat hij destijds onder invloed van alcohol was. Het is de kapitein ten strengste verboden om gedurende werktijd aan boord en gedurende zes uur voordat het werk begint onder invloed van alcohol te zijn.

Ontbinding wegens verwijtbaar handelen

De kapitein wordt op non-actief geplaatst en de werkgever vraagt de kantonrechter de arbeidsovereenkomst wegens verwijtbaar handelen te ontbinden.

Kijk hier naar een video over ontslag wegens verwijtbaar handelen. Tekst gaat verder onder de video.

Tip: Lees ook het complete artikel over ontslaggrond e.

De kapitein vecht het ontslag aan. Hij geeft toe dat het voor alle partijen pijnlijk is wanneer iemand een blauwtje loopt. Toch vindt hij niet dat zijn gedrag seksueel intimiderend is geweest. De vrouw is na de bewuste nieuwjaarsnacht nog bijna een maand aan boord geweest en uit niets is gebleken dat zij zich geïntimideerd heeft gevoeld. De kapitein vindt dat hij ten onrechte wordt afgeschilderd als een dronken rokkenjager en verwijt NWO-I slecht werkgeverschap omdat zij geen onderzoek heeft gedaan naar een verhaal dat volgens hem rammelt.

Hij wil per direct weer worden toegelaten tot zijn werkplek.

Oordeel van de kantonrechter

Volgens de kantonrechter is het niet bewezen dat de kapitein heeft geprobeerd de vrouw te kussen zonder haar instemming. Ook staat niet vast dat hij tijdens het incident onder invloed van alcohol was. Wat wel vaststaat is dat hij gevraagd heeft of hij haar mocht kussen. En dat is genoeg reden voor de kantonrechter om te oordelen dat van NWO-I in redelijkheid niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren.

Voorbeeldfunctie

De kantonrechter overweegt dat de positie van kapitein een bijzondere is. Hij is het immers die belast is met de handhaving van de openbare orde aan boord van het schip en is degene die aan boord over alle opvarenden disciplinair gezag uitoefent. Gelet op die aan de positie van kapitein verbonden bevoegdheden en verantwoordelijkheden, die maken dat hij te allen tijde en als enige verantwoordelijk is voor de veilige vaart van het schip en de opvarenden, bekleedt hij een voorbeeldfunctie en mag van hem worden verlangd dat hij van onbesproken gedrag is en blijft.

Verwijtbaar maar niet ernstig verwijtbaar

De arbeidsovereenkomst wordt ontbonden met ingang van 1 december 2018. Omdat de kantonrechter net als de werkgever vindt dat de werknemer verwijtbaar, maar niet ernstig verwijtbaar heeft gehandeld, houdt de kapitein recht op een transitievergoeding. Zijn eis tot wedertewerkstelling wordt afgewezen.

Rechtbank Rotterdam | ECLI:NL:RBROT:2018:8327

Reageer op dit artikel