nieuws

Leraar negeert instructies na tramaanslag: ontslag wegens plichtsverzuim [rechtspraak]

Arbeidsrecht

Een docent wordt op staande voet ontslagen omdat hij, ondanks instructies om op school te blijven, zijn leerlingen alleen achterliet na de tramaanslag in Utrecht. Hij vindt dat er geen dringende reden is voor ontslag. Wat zegt de kantonrechter?

Leraar negeert instructies na tramaanslag: ontslag wegens plichtsverzuim [rechtspraak]

18 maart 2019 is een dag die de leerlingen en medewerkers van een school in Utrecht niet snel zullen vergeten. In de directe omgeving van de school worden mensen doodgeschoten in een tram. Niemand weet nog zeker of er sprake is van terrorisme en of alle daders van de aanslag zijn gearresteerd. De politie adviseert de schoolleiding daarom om iedereen tot zes uur binnen te houden.

De docent, die ’s ochtends niet op school aanwezig is, wordt tussen de middag bijgepraat door een van de directeuren. De docent vindt de instructies onzinnig en zegt dat ook tegen zijn leerlingen. Als om vier uur zijn laatste les is afgelopen, pakt hij zijn spullen en vertrekt. De leerlingen laat hij achter in de kantine. Een collega treft de leerlingen zonder toezicht aan in een lokaal en informeert de directie.

Ontslag op staande voet

De volgende dag spreekt de onderwijsdirecteur de docent aan op zijn vertrek en vertelt hem dat dit onacceptabel was. Twee dagen daarna volgt een gesprek tussen de leraar, de directeur en een P&O-adviseur. De leraar wordt geschorst. De Raad van Bestuur moet nu over zijn lot beslissen. De volgende dag wordt hij op staande voet ontslagen.

Lees ook: Ontslag op staande voet: wat is de waarde van goed beleid?

Verweer tegen ontslag

De docent vindt dat het ontslag op staande voet niet onverwijld is gegeven, nu er drie dagen zaten tussen het incident en het ontslag.

Daarbij is er volgens hem geen dringende reden voor het ontslag. Hij heeft geen instructie overtreden en de leerlingen waren niet blootgesteld aan ernstig gevaar. Dat hij volgens zijn ontslagbrief eerder instructies zou hebben genegeerd, vindt hij te weinig concreet voor een ontslag op staande voet.

Bovendien vindt de leraar dat de school oog had moeten hebben voor zijn persoonlijke omstandigheden. Hij is de zestig gepasseerd en heeft diabetes. Hij werkt al bijna twintig jaar voor de school en is de kostwinner. De gevolgen van het ontslag op staande voet zijn voor hem daarom onevenredig zwaar, betoogt hij voor de kantonrechter.

Vergoeding

Omdat het ontslag in zijn ogen niet deugt, vraagt de leraar om

  • een billijke vergoeding van € 365.085,99 (bestaande uit gemist loon, redelijkerwijze in de toekomst te verwerven inkomsten en pensioenschade);
  • een vergoeding in verband met de onregelmatige opzegging van € 18.468,54 te vermeerderen met de wettelijke verhoging en wettelijke rente;
  • de transitievergoeding van € 81.000,00 te vermeerderen met wettelijke rente.

Verder wil hij dat de school zijn proceskosten en de buitengerechtelijke incassokosten van € 4.097,77 betaalt. Ook eist hij dat school hem een positief getuigschrift geeft.

Als een werkgever denkt dat er een dringende reden voor ontslag is, maar eerst onderzoek wil doen, moet hij tempo maken

Afwegingen bij ontslag op staande voet

Bij het beoordelen van een ontslag op staande voet zijn er drie belangrijke afwegingen. Was er een dringende reden voor ontslag? Is het ontslag onverwijld gegeven? En is de sanctie niet buitensporig, mede gelet op de persoonlijke omstandigheden van de werknemer?

Onverwijld: tempo en zorgvuldigheid

De kantonrechter vindt dat het ontslag wel degelijk onverwijld is gegeven. Als een werkgever denkt dat er een dringende reden voor ontslag is, maar eerst onderzoek wil doen, moet hij tempo maken. Tegelijkertijd moet hij zorgvuldig handelen. Of de werkgever voldoende voortvarend heeft gehandeld, is volgens de kantonrechter afhankelijk van de omstandigheden van het geval.

Daarbij valt onder meer te denken aan de aard en omvang van een eventueel noodzakelijk onderzoek, de behoedzaamheid die geboden kan zijn om geen onrust in het bedrijf te wekken, het verzamelen van bewijsmateriaal, de eventuele noodzaak tot het inwinnen van (juridisch) advies, het horen van de werknemer en het plegen van intern overleg. Daarnaast moet de werkgever zorg in acht nemen om te vermijden dat de werknemer in zijn belangen wordt geschaad, indien het vermoeden van een dringende reden voor ontslag onjuist blijkt.

Lees ook: Ontslag op staande voet: hoe snel is ‘onverwijld’?

Dringende reden

Wat een dringende reden is voor ontslag, staat in artikel 7:678 lid 1 BW. Dit zijn ‘zodanige daden, eigenschappen of gedragingen van de werknemer, die tot gevolg hebben dat van de werkgever redelijkerwijs niet verlangd kan worden de arbeidsovereenkomst te laten voortduren’.

Voor de kantonrechter staat voorop dat een docent verantwoordelijk is voor zijn klas. Hierbij maakt het niet uit of zijn leerlingen kinderen of jongvolwassenen zijn. De situatie op 18 maart, met een aanslag en mogelijke terroristische dreiging, was uitzonderlijk. De leraar heeft zijn zorgverplichting geschonden door zelf het pand te verlaten en de klas met leerlingen zonder enig overleg met de directie of collega’s achter te laten in de kantine. In de kantine was het druk en er heerste een gespannen sfeer.

Dat de leraar wegging omdat hij wegens zijn diabetes moest eten en er in de school geen voedsel beschikbaar is, vindt de kantonrechter geen goede reden. Ze ziet geen bewijs dat de docent heeft geprobeerd iets te eten te krijgen.

Het was bekend dat de leerlingen binnen moesten blijven. Volgens de kantonrechter is het evident dat de leraren dan eveneens moesten blijven

Ook het verweer dat de leraar niet wist dat er instructies waren om op school te blijven, verwerpt de kantonrechter. Het was bekend dat de leerlingen binnen moesten blijven. Volgens de kantonrechter is het evident dat de leraren dan eveneens moesten blijven om de noodzakelijke begeleiding te geven.

Dat de docent niet zou weten wat de eerdere incidenten zijn die in de ontslagbrief worden genoemd, wil er bij de kantonrechter niet in. Weliswaar worden de incidenten in de brief niet concreet gemaakt, maar de docent heeft eerder een berisping gekregen en moest destijds een verbetertraject volgen.

Persoonlijke omstandigheden

Er is dus sprake van een dringende reden voor ontslag. Maar hoe zit dat dan met de persoonlijke omstandigheden van de leraar? De kantonrechter vindt het nog wel meevallen. Het ontslag heeft weliswaar erg nadelige consequenties voor de leraar als kostwinner, maar gelet op het grote lerarentekort verwacht de kantonrechter echter niet dat het lang zal duren voordat hij een andere baan heeft gevonden.

Gezien de ernst van het plichtsverzuim van de docent, is er volgens de kantonrechter geen sprake van een buitenproportionele ernstige sanctie.

Oordeel van de kantonrechter

De school had in maart een dringende reden om de arbeidsovereenkomst met de leraar onverwijld op te zeggen. De gevraagde vergoedingen hoeft de school daarom niet te betalen. Ook is de school niet verplicht om een positief getuigschrift te schrijven.

Rechtbank Midden-Nederland | ECLI:NL:RBMNE:2019:3159

Vond u dit artikel interessant? Mis niets en maak nu een gratis PW. profiel aan! De voordelen:

  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel