nieuws

Rechter: Ryanair strafte personeel niet voor staking (maar moet wel betalen)

Arbeidsrecht

Ryanair had wel degelijk gegronde bedrijfseconomische redenen om zijn basis op Eindhoven Airport te sluiten. Maar volgens de kantonrechter heeft de luchtvaartmaatschappij de luchtvaartmaatschappij daarbij wel de indruk gewekt het personeel te straffen voor een staking. Het getroffen personeel mag worden ontslagen, maar heeft recht op een vergoeding.

Rechter: Ryanair strafte personeel niet voor staking (maar moet wel betalen)

Dat oordeelt de kantonrechter naar aanleiding van het ontbindingsverzoek dat de budgetluchtvaartmaatschappij indiende voor een piloot en zes leden van het cabinepersoneel. Sinds de sluiting van de basis op 5 november 2018, was er voor de personeelsleden geen werk meer. Sinds die tijd zaten ze met behoud van salaris thuis. Een aanbod voor overplaatsing naar een andere basis hadden zij afgewezen. Terecht, zo vindt de kantonrechter.

De voorgeschiedenis

In de zomer van 2018 voeren Ryanair en pilotenvakbond VNV onderhandelingen over een nieuwe cao. Wanneer die onderhandelingen stuklopen, kondigt de vakbond stakingen aan. Ryanair vraagt de rechter tevergeefs om de staking te verbieden. De luchtvaartmaatschappij laat het personeel daarop schriftelijk weten dat de collectieve acties, in combinatie met de strenge regels rondom nachtvluchten, aanleiding kunnen vormen voor sluiting van de basis op luchthaven Eindhoven.

Lees ook: Stakingsrecht: wanneer mag een werknemer het werk neerleggen?

Bedrijfseconomische redenen of misbruik bevoegdheid?

Eind september vindt er een tweede staking van piloten en cabinepersoneel plaats. Op 1 oktober kondigt Ryanair aan de basis op Eindhoven Airport te zullen sluiten.

Volgens de luchtvaartmaatschappij liggen hier bedrijfseconomische redenen aan ten grondslag. De piloten zijn er echter van overtuigd dat de sluiting een straf is voor de stakingen. De voorzieningenrechter is het op 1 november 2018 eens met de piloten en zegt dat het besluit om de basis te sluiten onrechtmatig is genomen. Ryanair maakt volgens de kantonrechter misbruik van zijn bevoegdheid als werkgever. De rechter bepaalt daarom dat Ryanair de piloten niet tegen hun wil mag overplaatsen naar het buitenland.

Geen ontslagvergunning

Het UWV gelooft al net zo min als piloten dat er sprake is van bedrijfseconomische redenen om het werk naar het buitenland te verplaatsen en weigert in maart 2019 om een ontslagvergunning af te geven.

Transitietool

Wanneer heeft een werknemer recht op een transitievergoeding en hoe hoog is die vergoeding? Met de tool van PW. komt u eenvoudig tot een betrouwbare berekening.

Naar de transitietool

In april 2019 oordeelde de kantonrechter al dat Ryanair de verstoorde arbeidsrelatie met de piloten volledig aan zichzelf te wijten heeft. In een zaak tegen acht piloten, wordt de luchtvaartsmaatschappij ertoe veroordeeld om elke piloot tonnen aan billijke vergoeding te betalen. Ook hebben de piloten recht op de wettelijke transitievergoeding.

Lees ook: Kantonrechter: Buitenlandse werkgever moet zich aan de wet houden

Europees recht

In de meest recente zaak vraagt Ryanair ontbinding van de arbeidsovereenkomst van een piloot en zes leden van het cabinepersoneel.  De luchtvaartmaatschappij beroept zich daarbij wederom op ontslaggrond a: bedrijfseconomische redenen. Maar tegelijkertijd stelt zij dat deze Nederlandse ontslaggrond niet voldoet aan het Europees recht op vrije vestiging en de vrijheid van ondernemerschap.

Uit eerdere jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie blijkt volgens Ryanair dat deze rechten alleen mogen worden beperkt wanneer een grondige afweging is gemaakt tussen economische en sociale doelen. Deze toetsing moet plaats vinden op basis van op concrete, objectieve en controleerbare criteria. Volgens Ryanair voldoet het Nederlandse systeem van preventieve toetsing aan de a-grond niet aan deze eisen. In de wet noch in de Ontslagregeling noch in de Uitvoeringsregels van het UWV zijn concrete, objectieve en controleerbare criteria neergelegd, die door het UWV bij de beoordeling van een verzoek moeten worden gehanteerd.

Lees ook: Nieuwe uitvoeringsregels voor ontslag om bedrijfseconomische redenen

Sluiting basis was gerechtvaardigd

De kantonrechter vindt dat de Nederlandse regels over bedrijfseconomische redenen voldoende duidelijk zijn. Dus draait de zaak nu om de vraag of Ryanair gegronde redenen had om de basis op Eindhoven Airport te sluiten en het werk te verplaatsen naar andere bases.

Dit keer komt de kantonrechter tot de conclusie dat dit wel degelijk het geval was. Uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat de standplaats op Eindhoven Airport de op een na slechtst presterende Ryanair-standplaats was. Vanwege de strenge avondklok op de luchthaven, was het voor Ryanair niet mogelijk om de prestaties van deze basis te verbeteren.

Toch ernstig verwijtbaar handelen

Tijdens de zitting stelt Ryanair dat het besluit om de basis in Eindhoven te sluiten al begin september 2018 is genomen. Het personeel werd hiervan niet op de hoogte gesteld. Sterker nog, eind september dreigde de luchtvaartmaatschappij met een mogelijke sluiting van de basis wanneer er zou worden gestaakt. Met andere woorden, door niet te staken, zou het personeel de sluiting nog kunnen afwenden. De kantonrechter oordeelt nu dat die brieven dan ook onoprecht waren.

Toen het besluit bekend werd gemaakt, moesten de werknemers binnen enkele dagen instemmen met een overplaatsing, zonder dat de luchtvaartmaatschappij inging op vragen hierover.

Slecht werkgeverschap

Voor de kantonrechter staat vast dat Ryanair zich als een slecht werkgever heeft gedragen. Dat de arbeidsrelatie tussen Ryanair en de piloot en het cabinepersoneel ernstig is verstoord, heeft Ryanair over zichzelf afgeroepen.

De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomsten van de cabinemedewerkers met ingang van 1 januari 2020 en die van de piloot met ingang van 1 maart 2020. Voor alle personeelsleden moet Ryanair de wettelijke transitievergoeding betalen.

Omdat Ryanair zich schuldig heeft gemaakt aan ernstig verwijtbaar handelen, hebben de werknemers ook recht op een billijke vergoeding.

Rechtbank Oost-Brabant

 

Vond je dit artikel interessant? Mis niets en maak nu een gratis PW. profiel aan! De voordelen:

  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel