artikel

‘Werkgeluk is serious business’

Instroom

Werkgeluk is actueel en binnen veel organisaties legt HR er bewust nadruk op. Niet voor niets: het levert een organisatie in de eerste plaats gelukkigere werknemers op, maar biedt daarnaast ook vele andere voordelen, is de overtuiging van Cynthia Noordoven. “Het is meer dan een nice to have.”

‘Werkgeluk is serious business’

“Het inzicht dat werkgeluk de organisatie veel voordeel oplevert, dringt bij steeds meer organisaties door”, zegt Noordoven. Zij heeft ruim twintig jaar HR-ervaring en werkt zelfstandig met haar eigen bureau Sense2B, dat volledig is gericht op het coachen en adviseren over werkgeluk. “Het is een misverstand dat bedrijven moeten worden aangespoord om ermee aan de slag te gaan. Het spreekt bedrijven juist erg aan en het aantal bedrijven dat hulp zoekt, groeit. Dat is belangrijk, want werkgeluk is het meest effectief als een bedrijf het van ‘bovenaf’ inzet. Het strategisch positioneren is cruciaal.”

Werkgelukdeskundige: beroep van de toekomst

Noordoven startte drie jaar geleden met Sense2B. “Toen was het begrip werkgeluk nog vrij nieuw. Maar ik was ervan overtuigd dat bedrijven er behoefte aan hadden. En dat blijkt ook wel, want werkgelukdeskundige staat op nummer 2 in de lijst van de 21 beroepen van de toekomst in de nationale beroepengids. De aard van ons werk gaat de komende jaren snel veranderen door robotisering. Niet alleen de taken, ook de werkomstandigheden en de samenleving veranderen, waardoor er vraag is naar nieuwe vaardigheden en competenties. De werkgelukdeskundige helpt en ondersteunt organisaties daarbij. Gelukkig denken steeds meer bedrijven erover na. Niet alleen start-ups, ICT-bedrijven en hippe organisaties als Coolblue, maar ook de meer gevestigde traditionele bedrijven. Het is echt een hot topic.”

Werkgeluk maakt wendbaar

Wat meer werkgeluk nu precies voor effecten heeft, verschilt per organisatie, zegt Noordoven. “Bedrijven die strategisch kiezen voor werkgeluk, merken positieve ontwikkelingen in onder andere omzetgroei. Gelukkigere medewerkers presteren beter, zijn innovatiever en minder vaak ziek. Ze zijn flexibeler en beter in staat om een verandering te leiden en staan meer open voor vernieuwingen en ontwikkelingen. Je zou kunnen zeggen dat gelukkigere werknemers de organisatie wendbaarder oftewel agile maken.”

Niet alleen een kwestie van cijfers

Maar bovenal is het gewoon fijn als medewerkers gelukkig zijn, minder vaak klagen en beter met elkaar samenwerken, geeft Noordoven aan. “Dat spreekt bedrijven aan. Uit diverse onderzoeken blijkt dat een gelukkige werknemer zelfs 47% productiever is en dat in veel gevallen de omzet van deze organisaties met 25% groeit. Tegelijk is dat een valkuil. Als je puur en alleen voor de cijfers gaat, dan werkt het niet. Mensen moeten het in de organisatie echt voelen. Als werkgeluk in het dna en de cultuur van het bedrijf zit, dan levert het meer op dan alleen extra geld. Werkgeluk verlaagt bijvoorbeeld ook het verzuim.”

Intrinsieke change

Werkgeluk als strategische keuze is dus geen zoveelste truc of reorganisatie. Volgens Noordoven is er geen vast recept waarmee een organisatie altijd succes boekt: “Focus allereerst echt op werkgeluk. Bedenk niet alleen een theorie, maar draag die als management ook uit. Het gaat om een intrinsieke ‘change’. Begin met kleine stapjes en vaak zijn het dingen die al heel normaal zijn. Leg de visie uit en breng alle initiatieven samen onder de kapstok van werkgeluk. In elke organisatie werkt het anders. De theorie, gebaseerd op het onderzoek van Martin Seligman uit de positieve psychologie, is hetzelfde. Maar die moet wel aansluiten bij de taal van de organisatie.”

Noordoven focust bij het vergroten van werkgeluk op de pijlers zingeving, benutten van talenten, de verbinding en samenwerking. “Helaas lukt het niet altijd om bovenin de organisatie te beginnen. Dan zal je vanuit een soort coalition of the willing moeten starten. Maar ook dan zie je dingen veranderen. Ik deed het zelf op die manier bij een internationaal bedrijf. Na veel kleine initiatieven en het vaak genoeg naar voren brengen van de theorie merkte ik effect: de topman van de organisatie noemde in zijn nieuwjaarsspeech drie keer het woord happiness en gaf aan dat het belangrijk is te beseffen wat jou en de organisatie gelukkig maakt. Het is ook in de praktijk voelen wat werkt.”

Werkgeluk is niet meer ‘a nice to have’, maar ‘serious business

Ook bij grote bedrijven kan de cultuur om

Bij heel grote bedrijven is de omslag naar een werkgelukcultuur ook prima te maken, zegt Noordoven. Als het geloof er maar is. “Soms hoor ik: dit gaat bij ons niet lukken omdat we geen start-up zijn, of omdat er alleen maar mannen werken, of omdat we te groot zijn. Ik denk dat zeker grote corporate bedrijven het ook kunnen. Het is juist nu een goed moment om werkgeluk centraal te gaan stellen. Corporates verkeren al jaren in zwaar weer. Ze hebben te maken gehad met economische tegenwind, de automatisering, nieuwe regels: vaak moet er meer worden gedaan met minder. Dan beland je continu in reorganisaties die niet het beoogde resultaat brengen en dan wordt onzekerheid de constante factor. De een wordt cynisch en opstandig, de ander duikt weg en hoopt dat het overwaait en een derde wordt er gewoon ziek van. Werkgeluk is niet meer ‘a nice to have’, maar ‘serious business’.

Ook bij grote concerns is het omgooien van de cultuur niet moeilijk. Verandering willen mensen altijd, het loslaten van het vertrouwde is alleen moeilijk. Vaak geldt voor het management dat het loslaten van de controle moeilijk is. Dat moet je echt willen. Durf te experimenteren. Dat zie je wel steeds meer terug in organisaties, zeker in de agile-aanpak. Lang bestaande bedrijven gaan nu weer terug naar de oorsprong: wat maakte ons sterk? Wat verbond ons toen? Pas als je teruggaat naar de kern, je ‘purpose’ zoals dat ook wel wordt genoemd, maakt dat mensen ook echt gaan voelen wat je bedoelt.”

Medewerkers zijn eigenaar van hun eigen geluk

Organisaties moeten goed blijven beseffen dat werkgeluk maatwerk is, zegt Noordoven. “Een top-downbenadering vanuit een vast stramien werkt niet: ga met elkaar in gesprek. Start de dialoog met de werknemer: wat maakt jou gelukkig? Het antwoord op die vraag en het besef start bij de medewerkers zelf. Want het werkgeluk is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van iedere medewerker zelf. Niets is lastiger dan medewerkers die het niet meer weten of zien zitten. Dat wordt vaak uitgelegd als ‘niet meer willen’. Die kan je helpen met het inzicht in dingen waar ze blij van worden. Bij werkgeluk gaat het om de balans tussen de positieve en negatieve emoties op je werk. Help de medewerker zelf eigenaar te worden van zijn werkgeluk.”

Bij werkgeluk gaat het om de balans tussen de positieve en negatieve emoties op je werk

Recruitment

Wie zijn werkgeluk najaagt, kan ook besluiten zijn werkgever te verlaten. Maar die hoeft daar volgens Noordoven niet bang voor te zijn. “In eerste instantie is het geen slecht gegeven dat werknemers vertrekken. Mensen om de verkeerde reden aan je organisatie binden lijkt me nooit goed. Maar de toekomst verandert en door alle ontwikkelingen zie je dat de factor arbeid in het algemeen flexibiliseert. Een organisatie doet er verstandig aan daarop in te steken door een goede strategische personeelsplanning. Recruitment is daarbij een belangrijke factor. Weet hoe je talenten aantrekt en aan je verbindt. Ook hierin is werkgeluk van cruciaal belang. Medewerkers blijven werken aan hun groei en ontwikkeling als je ze de ruimte geeft om naast hun werk (andere) talenten te benutten door bijvoorbeeld een tweede baan elders te hebben, iets voor zichzelf te beginnen of een opleiding te doen. Daar pluk je als werkgever ook de vruchten en het geeft geen aanleiding voor de medewerker te vertrekken. Uit onderzoek blijkt ook dat het verloop met gemiddeld 51% daalt door gelukkigere werknemers.”

Van HR naar Human Wellbeing

HR kan dus aan de slag. Noordoven wijst erop dat samenwerking cruciaal is: “Werkgeluk is niet alleen van HR. Het is van iedereen. Maar HR mag het zeker wel faciliteren. Ik zie een verschuiving van het traditionele Human Resources naar een meer dienende rol richting Human Wellbeing. Organisaties weten dit en zijn steeds meer bezig met duurzame inzetbaarheid, vitaliteit oftewel de Wellbeing van hun werknemers. Het gaat erom dat management, HR en medewerkers samen hun verantwoordelijkheid nemen.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Boertien Vergouwen Overduin.

Reageer op dit artikel