blog

Arbeidsmarktcommunicatie: langetermijnplanning

Instroom

De arbeidsmarkt staat onder grote druk. In verschillende sectoren heeft men te maken met personeelstekorten. Maar hadden we dit niet van te voren kunnen zien aankomen?

Arbeidsmarktcommunicatie: langetermijnplanning

Het zal zo rond 2010 zijn geweest dat ik, in mijn bureautijd, een campagne op poten heb gezet voor de werving van enkele duizenden truckchauffeurs. Dat was toen ook al, we spreken van de crisisjaren, een groeiend probleem. Ik meen me te herinneren dat de voorspellingen waren dat er rond 2015 zo’n 50.000 vacatures zouden zijn voor truckchauffeur. Lang verhaal kort: mooie campagne gemaakt, maar toen het eenmaal een beetje begon te lopen kwam er een fusie van de verschillende transport- en logistiekclubs doorheen fietsen. Daarna was er kennelijk geen budget meer voor dit soort grootschalige campagnes. Einde verhaal.

Spierballentaal

Krap acht jaar later klagen vervoersbedrijven dat ze geen chauffeurs kunnen vinden, sluit UMC Groningen noodgedwongen vier van de 29 operatiekamers en piepen installatiebedrijven dat ze de energietransitie helemaal niet aan kunnen vanwege een gillend gebrek aan installatiemonteurs. En dat allemaal door dat hardnekkige personeelstekort.

De oplossing wordt dan vaak gezocht in weer een grote landelijke campagne of er wordt een taskforce of denktank in de steigers gezet. Dat de arbeidsmarkt langzaam maar zeker oververhit raakt, mag iedereen ondertussen wel duidelijk zijn. Elke dag roept er wel een sector dat het zo niet langer kan en dat de arbeidsmarkt de rem is op verdere groei in Nederland. Kortom spierballentaal in optima forma. De eerste concrete gevolgen worden nu ook voor ons allen steeds beter zichtbaar en voelbaar.

Niet goed opgelet

Arbeidsmarktcommunicatie is natuurlijk meer dan alleen het maken van een kekke campagne of een flitsende website. Het is op de eerste plaats slim omgaan met de juiste bronnen én de juiste data. De laatste tijd hebben we het te pas en te onpas over data als basis voor beslissingen, terwijl het Centraal Bureau voor de Statistiek ons al (tientallen) jaren om de oren slaat met feiten en cijfers over ontgroening, vergrijzing, de steeds hogere opleiding die de gemiddelde Nederlander volgt en de trek van platteland naar stad.

Maar er wordt kennelijk niet zo goed geluisterd naar de ambtenaren uit Den Haag. Want als we goed hadden opgelet, dan hadden we met z’n allen toch wat minder verbaasd hoeven zijn over al die ontwikkelingen. Dan hadden we ons de afgelopen jaren prima kunnen voorbereiden op de nu zo overspannen arbeidsmarkt.

Anticiperen

En wees eens eerlijk, welke organisatie heeft goed in kaart wat er de komende jaren nodig is? Wat wordt de in-, uit- en doorstroom? Want hoe kan het nou toch zijn dat er in het onderwijs niet is geanticipeerd op de uitstroom van hordes docenten die van hun pensioen gaan genieten. Iedereen met een paar jaar wiskunde had toch op z’n tien vingers na kunnen tellen dat het betekent dat er op de lerarenopleidingen meer instroom noodzakelijk is? Dat hadden we natuurlijk allang kunnen zien aankomen.

Langetermijnplanning

Slimme campagnes blijven wat mij betreft een belangrijk onderdeel van arbeidsmarktcommunicatie, nu en in de toekomst. Maar begin eerst eens met een degelijke langetermijnplanning. Waarin duidelijk wordt wat er de komende jaren staat te gebeuren. Wat zijn bijvoorbeeld de ontwikkelingen in je eigen sector, hoe zit het met de in- en uitstroom bij de relevante opleidingen en wat zijn de gevolgen van innovatie? Wat je nu ziet, is dat er tijdens de crisis niet wordt geworven, omdat er toch geen vacatures zijn. En als de economie vervolgens aantrekt rent iedereen als een kip zonder kop de arbeidsmarkt op om als een dolle te gaan werven.

En dan kun je Doekle Terpstra wel weer van stal halen, de man die voor zo’n beetje voor elke sector de trekker van taskforce, samenwerkingsverband dan wel pact is, maar dat is het paard achter de wagen spannen. Het begin van een antwoord ligt in de belofte van een degelijke strategische personeelsplanning.

Joost Schrage is partner van De Zaak van Vertrouwen en ontrafelt in zijn blog een belofte die een werkgever doet aan (toekomstige) werknemers. Deze blog verscheen eerder als column in PW.

Reageer op dit artikel