nieuws

Moet HR blij zijn met het sociaal akkoord?

Instroom

Moet HR blij zijn met het sociaal akkoord?

Het door de sociale partners gesloten akkoord stelt de plannen uit het regeerakkoord uit. Kunnen HR-managers blij zijn met dit akkoord?

In het regeerakkoord ‘Bruggen slaan’ waren hervormingen aangekondigd waarbij 4,3 miljard bezuinigd zou worden om te kunnen voldoen aan de begrotingsregels uit Brussel. Één van die hervormingen betrof de arbeidsmarkt waarbij harde maatregelen werden getroffen zoals het verkorten van de WW-duur en hoogte van de uitkering, en het ontslagrecht. Het onlangs door de sociale partners gesloten akkoord stelt deze plannen uit. Maar kunnen we als HR managers blij zijn met dit akkoord?

Wat verandert er? Hier de belangrijkste items.

WW en ontslagrecht
De duur en hoogte van de WW verandert niet. In het regeerakkoord zou de duur van de WW vanaf 2014 van 3 jaar en 2 maanden teruggaan naar 2 jaar, waarbij het laatste jaar de uitkering op bijstandsniveau zou uitkomen.
Wat wel verandert is de opzet per 2016. De WW blijft, uitbetaald door de overheid, twee jaar gekoppeld aan het oude salaris en wordt daarna via cao-afspraken door de sociale partners overgenomen.
Zowel werkgevers als werknemers gaan WW-premie betalen en daarmee wordt in 2020 de WW weer een werknemersverzekering.
Werkgevers zouden voorts vanaf 2014 eenvoudiger personeel moeten kunnen ontslaan en de gouden handdruk zou maximaal € 75.000 bedragen, zo werd vastgelegd in het regeerakkoord.
De hervorming van het ontslagrecht is echter uitgesteld totdat het economisch beter gaat. De verwachting is dat dit in januari 2016 zal zijn.
Versobering van het ontslagrecht, wat eigenlijk in 2015 in zou gaan, gaat per 2016 wel in. Ontslagen werknemer krijgen wel een vergoeding, maar deze zal voor het gros van de mensen lager gaan uitvallen.
Voor elk gewerkt dienstjaar wordt het 1/3 maandsalaris als vergoeding gegeven. Langer dan 10 jaar in dienst: vanaf het tiende dienstjaar een ½ maandsalaris per dienstjaar.
Voor de categorie 55-plussers komt er een overgangsregeling.
Is dit goed voor HR?
De in het regeerakkoord voorgenomen maatregelen op het vlak van WW en ontslagrecht zou vooral oudere werknemers hebben getroffen. Bij reorganisaties zouden zij financieel veel inleveren terwijl hun kansen op de arbeidsmarkt zeer laag zijn. Met het sociaal akkoord wordt dit voorkomen.
Dat er nu een premie moet worden betaald voor de WW is niet onoverkomelijk. Dit was in het verleden al zo en door de tijden van economische bloei afgeschaft. Nu dus weer terug naar de ‘oude’ tijden met het verschil dat de sociale partners meer regie over de WW gaan krijgen.
Hervorming van het ontslagrecht is weliswaar uitgesteld, maar de versobering gaat per 2016 wel in. Voor werknemers is dat nu goed nieuws. De onzekerheid neemt iets af. Maar voor de langere termijn neemt die onzekerheid alleen maar toe. Het ontslagrecht gaat immers wel op de schop – waarschijnlijk.

Arbeidsgehandicapten
Het arbeidsquotum, waarbij bedrijven werden verplicht om 5 procent arbeidsgehandicapten in dienst te nemen, op straffe van een boete van € 5.000 per arbeidsplaats is van de baan.
Daarvoor in de plaats komt het streven om, overheid en werkgevers samen, per jaar 10.000 arbeidsgehandicapten in dienst te nemen. In 2020 zullen de werkgevers op vrijwillige basis in totaal 100.000 arbeidsgehandicapten in dient hebben, de overheid 25.000.
Van dwang dus naar vrijwilligheid. Mocht het bij een streven blijven, dan wordt de het verplichte arbeidsquotum in 2017 opnieuw geagendeerd.
Is dit goed voor HR?
Het arbeidsquotum dat niet door gaat is waarschijnlijk voor HR een zegen. Niet alleen was het percentage arbeidsgehandicapten dat in dienst zou moeten komen door sommige bedrijven hoog gezien. Daarnaast was er veel onduidelijk. Want welke werknemer werd gekwalificeerd als ‘arbeidsgehandicapt’ en wat als een bedrijf zich niet of onvoldoende leende voor aanpassingen op een werkplek?
In plaats van verplichting gaat het nu om vrijwilligheid. Of dat gaat werken valt nog te bezien. Wanneer dit niet leidt tot een extra aanname van arbeidsgehandicapten, komt het onderwerp in 2017 weer op de agenda.

Flexibel werk
In het regeerakkoord was hierover nog niets opgenomen. Overheid, werkgevers en werknemers willen echter een betere balans tussen flexibel werk en vast werk.
Er komt een verbod op nul-uren contracten in de zorg, binnen andere sectoren wordt het alleen in uitzonderlijke situaties toegestaan. Ook belastingontwijkende arbeid wordt verboden.
De tijdelijke contracten worden beperkt. Nu kan drie keer een jaarcontract worden aangeboden voordat de flexwerker recht heeft op een vaste aanstelling. Na drie maanden onderbreking kan opnieuw drie contracten worden aangeboden.
De sociale partners willen dat in twee jaar tijd maximaal drie contracten kunnen worden aangeboden, waarbij pas na 6 maanden onderbreking opnieuw tijdelijke contracten kunnen worden ondertekend. Van de regeling kan alleen worden afgeweken als dit ‘gemotiveerd’ in een CAO is afgesproken. Dan gaat het om een maximum van zes contracten per vier jaar.
Is dit goed voor HR?
Flexibele arbeid wordt aan banden gelegd. Dat kan lastig zijn voor HR – dat juist de organisatie veelal wil inrichten met een grotere flexibele schil. Het is daarom niet gezegd dat deze ingreep zal leiden tot meer vaste contracten. Bedrijven zullen, zeker in economisch slechtere tijden, niet snel overgaan tot dergelijk contracten en andere manieren zoeken voor een flexibilisering.

Wat in elk geval duidelijk is dat de voorgenomen bezuinigingen op deze manier niet zullen worden gehaald. De plannen voor de WW zou bijvoorbeeld 1,3 miljard aan besparingen opleveren, het arbeidsquotum 130 miljoen. Maar van uitstel zal, gezien de eisen van Brussel, geen afstel komen.
Er is de hoop dat het sociaal akkoord de economie een duwtje in de goede richting zal geven, waardoor de bezuinigingen niet hoeven worden ingevoerd of , in elk geval, minder stringent. Het ijkpunt hiervoor is augustus, dan kan een (deel)akkoord er weer anders uit gaan zien.

Auteur Berti Wildemans is eigenaar van WILDEMANS ADVIES

 

Reageer op dit artikel