artikel

Hoe train je een manager?

Organisatie & Strategie

Wil je managers in de organisatie beter laten functioneren? Dan is het zoeken naar de juiste managementopleiding waarschijnlijk de volgende stap. Maar eerst moet een belangrijke vraag beantwoord worden: wat is eigenlijk een goede manager?

Hoe train je een manager?

De manager van de klantenservice constateert een zorgelijke ontwikkeling. De laatste maanden neemt het aantal klachten sterk toe, en zijn afdeling is dan ook steeds meer tijd kwijt met het afhandelen van telefoontjes. Ondertussen kampt zijn collega op een andere afdeling met een heel ander probleem. Hier is juist de sfeer op de werkvloer niet optimaal. Een paar medewerkers komen klagen dat ze niet met hun collega kunnen samenwerken.

Dit verhaal toont aan hoe ingewikkeld het is om managers goed op te leiden. Want voordat je dat kunt doen, stuit je op een belangrijke vraag: wat is een goede manager? En het antwoord op die vraag hangt weer af van de situatie: wat speelt er, wat verwacht de organisatie van de manager? Is de vraag – wat is een goede manager? – dus niet goed te beantwoorden? Toch wel. Speciaal hiervoor is het Management Ontwikkel Model (MOM) opgesteld. Volgens dit model voelt de ideale manager zich thuis in elk van de onderstaande rollen.

De ondernemer

Terug naar het voorbeeld hierboven, naar die klantenservice met een oplopend aantal klachten. Juist die afdeling zou gebaat zijn bij een ondernemer. Een manager die deze rol kan spelen, zal niet alleen kijken of die klachten wel goed worden afgehandeld. Nee, een ondernemer kijkt naar het verhaal achter die klachten: wat wil de klant en waardoor wordt die ontevredenheid veroorzaakt? Een ondernemer ziet kansen en speelt daarop in. Aan de hand daarvan stelt hij doelen voor de toekomst. Hij delegeert verantwoordelijkheden en stimuleert ook een proactieve houding bij medewerkers, zodat deze als ‘interne ondernemers’ ook actief zoeken naar adequate oplossingen.

Managers die uitblinken in de organisator-rol, zijn goed in het aanbrengen van structuur

De organisator

Managers die uitblinken in de organisator-rol, zijn goed in het aanbrengen van structuur. Dit kan erg nuttig zijn in bijvoorbeeld start-ups. Daar ontbreekt het vaak aan soepel lopende processen. En dus zijn die bedrijven gebaat bij een manager die processen en projecten goed kan ordenen. Maar ook in grote bedrijven is deze managementrol belangrijk om op een effectieve manier de organisatiedoelen te behalen.

Lees ook: Don’ts voor HR-managers (deel 1): maak nooit plannen!

De coach

Natuurlijk kan een manager zijn mensen precies vertellen wat ze moeten doen. Maar dat kent een duidelijk nadeel: die mensen zullen dan niet snel in actie komen, althans niet uit zichzelf. Dit illustreert het belang van een coach. Die legt de nadruk niet op sturen, maar op begeleiden. Hij laat mensen uit zichzelf komen tot het goede gedrag, en daarmee vergroot hij de autonomie. Bovendien heeft zo’n coach een scherp oog voor de groepsdynamiek: zitten mensen lekker in hun vel, of spelen er conflicten? Neem die situatie van hierboven: een paar medewerkers vertellen dat ze niet meer met een collega door een deur kunnen. Een coach grijpt dan niet meteen in, maar legt het initiatief bij die medewerkers zelf. Wat hebben jullie gedaan om de situatie te verbeteren? En kunnen jullie zelf nog eens met die collega in gesprek gaan?

Een goede leider kan een team meenemen in een transitiefase om een verandering of innovatie te bewerkstelligen

De leider

Maar niet altijd is de coachingstijl ideaal. Soms krijg je als bedrijf te maken met onduidelijke situaties. Bijvoorbeeld als je in financieel zwaar water terechtkomt. In zo’n geval hebben medewerkers geen behoefte aan een coach die een vraag stelt als: ‘Wat vind je er zelf van?’ Ze willen een leider die de hele situatie overziet, beslissingen kan nemen, en anderen daarvan kan overtuigen. Een goede leider kan dus een team meenemen in een transitiefase om een verandering of innovatie te bewerkstelligen. Let wel, dat laatste is belangrijk. Een goede leider komt niet alleen met het goede plan, hij speelt in op de belangen van medewerkers.

Lees ook: Slechte manager verpest de productiviteit

Rol manager ontwikkelen

Vier rollen dus die een grote rol spelen bij het opleiden van de ideale manager. Goede managers beheersen iedere rol, maar natuurlijk zal niet iedere rol hen even goed liggen. Het gaat erom dat alle rollen voldoende ontwikkeld worden. Iedereen heeft te maken met voorkeuren, en iedereen met lacunes. Een goede opleiding begint dus met het ontwikkelen van zelfkennis: wat is mijn voorkeursrol, wat zijn mijn aandachtspunten en waar moet ik me verder in ontwikkelen? Om dat vast te stellen ontwikkelen we momenteel een assessmenttool, waarmee een (toekomstige) manager nog gerichter een opleiding kan kiezen.

Natraject

De juiste opleiding kiezen is dus essentieel. Net zo belangrijk is het natraject. Tijdens een opleiding leert de cursist fundamentele kennis en vaardigheden. Maar bedenk wel: deze beklijven alleen als de manager regelmatig oefent in de praktijk en feedback krijgt op zijn ontwikkeling. Daar zit dus een uitdaging voor een HR-afdeling Hoe zorg je ervoor dat de deelnemers het meest uit een opleiding halen en zich blijven ontwikkelen? Hoe kun je dat als organisatie faciliteren?

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met ISBW

Reageer op dit artikel