blog

De commandant van de Amsterdamse brandweer, Leen Schaap, is serieus met de dood bedreigd door zijn eigen medewerkers. Het was een van de meest schokkende berichten – vanuit het perspectief van HRM dan – die ik ooit heb gezien.

Stront

Dat medewerkers niet zo blij zijn met het management schijnt vaker voor te komen (grapje). Dat conflicten daarbij soms danig uit de hand kunnen lopen is ook bekend. Denk bijvoorbeeld aan de managers van Air France-KLM die zeer boze medewerkers achter zich aan kregen en het vege lijf moesten redden door over een hek te klimmen; waar zij (letterlijk) niet zonder kleerscheuren vanaf kwamen. Dat was al extreem. Denk ook  aan de heftige coflicten bij de NS tussen management en personeel (die gelukkig al weer wat langer achter ons liggen). Ook daar ging het bepaald niet zachtzinnig aan toe. Maar ik ken geen precedenten van doodsbedreiging. Volgens een bericht in het Algemeen Dagblad zou er geld zijn ingezameld om Schaap dood te laten rijden en zouden er contacten hierover bestaan met een motorbende. Hoe diep kan je zinken!

Bedrijfscultuur

Het kernthema is bedrijfscultuur. Binnen het korps (zo blijkt uit onderzoek) is een machocultuur dominant, waarbinnen racisme, discriminatie en pesten plaatsvinden. De sfeer is verziekt, stelde Schaap vast, nadat hij twee jaar geleden werd aangesteld met als nadrukkelijke opdracht om de organisatiecultuur te veranderen. Bepaald geen appeltje – eitje.

Een van de belangrijkste maatregelen in dergelijke kwesties is het verwijderen van de rotste appelen uit de mand. Bij een niet nader te noemen bedrijf heb ik van dichtbij meegemaakt hoe moeilijk dat in de praktijk blijkt te zijn. Het zijn veelal bepaalde ‘informele leiders’ die sterk bepalend zijn voor de cultuur. Dat kan positief werken: zij geven het goede voorbeeld. Maar ook negatief. Intimidatie niet schuwend bepalen zij de negatieve cultuur. Zich veelal beroepend op ‘verworven rechten’ worden veranderingen stelselmatig tegengewerkt. Er wordt beschuldigend gewezen naar ‘incompente’ en ‘onbetrouwbare’ bazen die verkeerde beslissingen nemen die o zo negatief uitwerken voor de medewerkers.

Rotte vruchten

Maar het verwijderen van deze rotte vruchten is moeilijk, vooral omdat de bewijslast vaak buitengewoon moeilijk te krijgen is (wat soms ook weer samenhangt met intimidatie). Ook in het geval van de Amsterdamse brandweer verloor de werkgever een ontslagzaak, wat de positie van het management er niet sterker op zal hebben gemaakt. In een interview met stadszender AT5 zei Schaap: “Ik heb heel, heel veel stront over mij heen gekregen de laatste jaren en krijg daar nog dagelijks mee te maken.”

Ik heb veel bewondering voor deze man. Hij houdt vol, waar menigeen  de handdoek al lang in de ring had gegooid. Wat precies de bedoeling is van de’informele leiders’. Dit is geen machtsstrijd meer, dit is oorlog. Ik hoop voor Schaap dat de doodsbedreigingen de laatste sprongen van een kat in het nauw zijn.

Auteur Willem de Lange schrijft maandelijks een column voor PW.

Reageer op dit artikel