artikel

‘Mentaal kapitaal is cruciaal om duurzaam inzetbaar te blijven’

Personeelsmanagement

Bevlogen medewerkers die hard werken, die zich niet laten afleiden door bijzaken en die duurzaam inzetbaar blijven. Die willen we allemáál wel in onze organisatie. Het goede nieuws is: we hebben ze ook al in huis. We moeten alleen leren om het mentale kapitaal in onze organisatie aan te spreken.

‘Mentaal kapitaal is cruciaal om duurzaam inzetbaar te blijven’
Elke Geraerts | Foto: Koen Broos

Ons brein is het – voorlopige – hoogtepunt van de evolutie: het is vele malen krachtiger dan een supercomputer. We moeten het alleen nog beter leren gebruiken, zegt Elke Geraerts, managing partner van Better Minds at Work. “We hebben allemaal een gigantisch mentaal kapitaal, dat we helaas niet voldoende benutten. Omdat we geen inzicht hebben hoe we ons brein naar onze hand kunnen zetten.”

Brein beïnvloeden

Geraerts onderscheidt vier gebieden waarop wij als mensen ons brein kunnen beïnvloeden. De eerste is: zelfcontrole. “Er komen steeds meer impulsen op ons af, en de verleiding is groot om daar steeds op te reageren – om de korte termijn boven de lange termijn te stellen. Dat is een natuurlijke neiging, maar die valt af te leren.”

Mensen hebben vaak frustrerende gedachten, die heel veel energie kosten maar niets opleveren

Bewust worden

De tweede manier om ons brein te beïnvloeden is: bewust worden van wat er zich in onze hersens afspeelt. “Mensen hebben vaak frustrerende gedachten, die heel veel energie kosten maar niets opleveren. Een file lost echt niet sneller op als jij je er druk over maakt.”

Focus

De derde en vierde manier om ons brein te beïnvloeden is: leer focus aan te brengen – laat je niet afleiden door bijzaken die op je pad komen – en vooral: vind je intrinsieke motivatie terug. “Elke baan heeft een extrinsieke motivatie”, zegt Geraerts. “Dat is het salaris dat aan het einde van de maand op je rekening wordt gestort. Maar als het goed is, is er ook een intrinsieke motivatie – en die geeft veel meer energie.”

Intrinsieke motivatie

Een intrinsieke motivatie kan bijvoorbeeld zijn dat je weet dat jouw werk bijdraagt aan een betere wereld. Wat natuurlijk makkelijk is als je leraar bent of bij een milieuorganisatie werkt. Maar aan de lopende band in een machinefabriek kan je ook intrinsiek gemotiveerd zijn. Geraerts: “Ik sprak laatst een operator die heel veel energie haalde uit het werk met zijn team. Samen hard werken, moppen tappen, targets halen – dat is waar hij elke dag zijn bed voor uit sprong.”

Samen hard werken, moppen tappen, targets halen – dat is waar hij elke dag zijn bed voor uit sprong

Mensen die die intrinsieke motivatie missen hoeven niet meteen van baan te veranderen – zo ze die luxe al hebben. Geraerts: “Je kunt ook onderdelen van je werk proberen te veranderen. Neem zelf het roer in handen, bedenk iets en kaart het aan bij het management.”

Mentaal kapitaal versterken

Wordt er aan deze vier factoren gewerkt, dan wordt het mentale kapitaal van een organisatie versterkt, zegt Geraerts. En daar kan HRM een belangrijke rol bij spelen. “Bijvoorbeeld door sessies te organiseren rond de vier thema’s. Leer mensen te luisteren naar stress-signalen en leer ze om weerstand te bieden tegen afleidingen.”

Bevlogenheid en energie

De belangrijkste tip van Geraerts is: Als je jaagt op een olifant, laat je dan niet afleiden door konijnen. “De konijnen zijn de waan van de dag – alles waarop je geneigd bent om direct te reageren. Maar dan verdwijnt de olifant uit het zicht: de klus waar je echt je bevlogenheid en energie uit haalt. En die bevlogenheid en energie heb je nodig om duurzaam inzetbaar te blijven.”

Reageer op dit artikel