nieuws

Beroepsziekte is vaak psychisch van aard

Personeelsmanagement

Psychische aandoeningen zijn de belangrijkste oorzaak van beroepsziekten in Nederland. Wat zijn de meest voorkomende psychische beroepsziekten en hoe herken je die?

Beroepsziekte is vaak psychisch van aard

Vandaag, 10 oktober, is het de internationale dag voor de mentale gezondheid. Iets waar ook steeds meer werkgevers het belang van in zien. Geen wonder, want psychische klachten zijn verantwoordelijk voor een groot deel van het verzuim en de meest voorkomende oorzaak van beroepsziektes. Dat blijkt uit Kerncijfers beroepsziekten 2019.

Lees ook: Psychische vermoeidheid: wat is de rol van HR?

Aantal meldingen afgenomen

© Nederlands Centrum voor Beroepsziekten | Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid | Amsterdam UMC

Bedrijfsartsen meldden vorig jaar 2249 keer een psychische beroepsziekte bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Dat was iets minder dan voorgaande jaren, maar de psychische aandoeningen vormen daarmee nog altijd het grootste deel van de gemelde beroepsziekten.

Lees ook: Wilmar Schaufeli: ‘Psychologisering van werk kans en bedreiging tegelijk’

Veel psychisch leed in onderwijs

Vrouwen vormden met 59 procent de meerderheid onder de werknemers die worden getroffen door ee psychische beroepsziekte. In deze groep was de leeftijdscategorie 41-50 jaar met 29 procent het meest vertegenwoordigd. Bij mannen was dat de leeftijdscategorie van 51-60 jaar met 32 procent.

Het onderwijs, de financiële dienstverlening en de informatie/communicatiebranche zijn de sectoren waar psychische beroepsziekten het vaakst voorkomen.

Preventie

© Nederlands Centrum voor Beroepsziekten | Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid | Amsterdam UMC

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) benadrukt dat er in Nederland nog veel winst kan worden geboekt met het voorkomen van beroepsziekten.

Voor psychische beroepsziekten is het hebben van te veel werk de belangrijkste risicofactor. Ook draagt een gebrek aan sociale steun van leidinggevenden bij aan de kans op een psychische beroepsziekte.

Lees ook: De twee pijlers van een winnende verzuimaanpak

Arbeidsongeschiktheid

© Nederlands Centrum voor Beroepsziekten | Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid | Amsterdam UMC

De gevolgen van psychische beroepsziekten zijn groot. 89 procent van de getroffen werknemers is langer dan een maand arbeidsongeschikt. 3 procent is zelfs voorgoed uitgeschakeld.

Lees ook: Dreigend langdurig ziekteverzuim? Wat moet de werkgever doen?

Psychische beroepsziekten

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten zet in het rapport een aantal veel gemelde psychische aandoeningen op een rij:

Overspannenheid

Overspannenheid wordt gekenmerkt door aspecifieke spanningsklachten met aanzienlijke beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren. Patiënten zijn moe, gespannen, prikkelbaar, emotioneel labiel, lijden aan concentratieverlies of slapen slecht. Overspannenheid wordt gezien als het gevolg van een relatieve overmaat aan stress, waardoor de coping faalt en iemand controleverlies en demoralisatie ervaart.

Burn-out

Een relatief ernstige vorm van overspannenheid met een langduriger beloop wordt burn-out of chronische overspanning genoemd. Kenmerkend is een lange voorgeschiedenis met  spanningsklachten en emotionele uitputting. Ook is er vaak een gevoel van verminderde competentie en een cynische houding ten opzichte van het werk.

Lees ook: De signalen en oorzaken van burn-out

Depressie

Het kenmerkende symptoom van depressie is een verlaagde stemming, ervaren als somberheid en/of een onvermogen om plezier te beleven. Meestal is depressie de resultante van een interactie tussen aanleg en belasting. Bij een deel van de patiënten blijkt psychosociale belasting in het werk een oorzakelijke factor. Bij een deel van de werknemers is de depressie een (later) gevolg van één van de bovengenoemde psychische, aan (chronische) stress gerelateerde aandoeningen.

PTSS

Posttraumatische stressstoornis (PTSS) is een ziektebeeld dat kan optreden na een of meer ernstige traumatiserende gebeurtenis(sen). Dit veroorzaakt een klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het sociale of beroepsmatig functioneren.

Kenmerkend zijn vier typen klachten:

  1. symptomen van herbeleving van (delen) van het trauma;
  2. vermijding van personen of situaties die aan het trauma zijn gerelateerd;
  3. negatieve gedachten en stemming gerelateerd aan het trauma;
  4. hyperactivatie: aanhoudende symptomen van verhoogde prikkelbaarheid zoals slaapproblemen, concentratieproblemen, woede-uitbarstingen en schrikachtigheid.

PTSS als beroepsziekte komt onder andere voor bij personeel van defensie, personeel van hulpdiensten (politie, brandweer en ambulancepersoneel), personeel uit de publieke sector (bijvoorbeeld baliemedewerkers of veiligheidsemployees) en in, met name de psychiatrische, gezondheidszorg.

De maatschappelijke impact van PTSS als gevolg van geweld in de gehandicaptenzorg is groot. Medewerkers stoppen met het werk of raken arbeidsongeschikt terwijl nieuw personeel lastigte krijgen en te behouden is. Hierdoor neemt de werkdruk verder toe, nog los van de toegenomen zorgzwaarte.

Meer weten over gezondheidsmanagement? Kijk in het uitgebreide dossier op PWnet.

 

gezondheidsmanagement

 

Vond je dit artikel interessant? Mis niets en maak nu een gratis PW. profiel aan! De voordelen:

  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel