Ontslag werkneemster die keek in bankgegevens ex-man

Een bankmedewerkster nam het niet zo nauw met de regels van de bank en raadpleegde de bankrekening van haar ex-man en dochter. Naar eigen zeggen om te kijken of ‘het goed met hen ging’. Ontslag volgt. Terecht of niet?

Wat speelde er?

De werkneemster was al sinds lange tijd, namelijk sinds 1987, in dienst bij de klantenservice van ABN Amro. Ze had in haar functie – logischerwijs –toegang tot de systemen waarin klant- en bankgegevens staan. Hier maakte de werkneemster goed gebruik van. Zo bekeek zij (meerdere keren) de bankrekening van haar ex-man en de bankrekening van haar dochter. Naar eigen zeggen om te kijken of het ‘goed met hen ging’. Hier bleef het niet bij. De werkneemster nam ook een kijkje op het account van haar broer, een collega en een vriendin van haar dochter.

Hoe zat het met de interne gedragscode?

Zulk gedrag is natuurlijk niet toegestaan binnen ABN Amro. Uit de interne gedragscodes volgt dat dit alleen mag op het moment dat dit strikt noodzakelijk is voor de uitvoering van de functie. Deze gedragscodes waren bij de werkneemster bekend.

Werkte het automatische controlesysteem dan niet?

Om dit soort ‘spieken’ op grote schaal tegen te gaan heeft ABN Amro een systeem heeft dat op basis van een algoritme een automatische waarschuwing geeft wanneer iemand onrechtmatig in de verkeerde gegevens hebben gekeken. Dit kan drie keer. Na de derde automatische waarschuwing wordt er intern een onderzoek gestart door de bank.

De alarmbellen gaan af

Uit het interne systeem van de bank blijkt dat de werkneemster in elk geval op drie momenten de rekening van haar ex-man heeft bekeken: in januari, oktober en april van 2020. De alarmbellen gaan af en er wordt een intern onderzoek gestart in april van dat jaar. In januari 2020, in oktober 2020 en tenslotte in april 2021. Op dat moment gaan de alarmbellen af en wordt er een intern onderzoek gestart. Kort daarna wordt de werkneemster ervan op de hoogte gesteld. In een gesprek wordt ze vervolgens op non-actief gesteld, en daarna – op 20 april 2021 – wordt de werkneemster op staande voet ontslagen. De werkneemster is daar alleen niet mee eens. Die stapt naar de kantonrechter.
Dit is op 6 april. Op 14 april wordt de leidinggevende van de werkneemster op de hoogte gesteld. Op 15 april wordt de werkneemster uitgenodigd voor een gesprek met de interne veiligheidsafdeling op 16 april. In dit gesprek wordt de werkneemster op non-actief gesteld. Op 20 april 2021 wordt de werkneemster op staande voet ontslagen. De werkneemster stapt naar de kantonrechter.

Lees meer over ontslag op staande voet

De kantonrechter kiest een andere kant

De kantonrechter staat aan de kant van de werkneemster. Met het oog op haar lange dienstverband van 34 jaar, het feit dat er geen eerdere officiële waarschuwingen waren gegeven en het ontbreken van een duidelijk beleid aan de kant van ABN Amro (wat zijn de te treffen sancties in het geval van een overtreding), had een lichtere straf moeten volstaan, vindt ook de kantonrechter. De kantonrechter vindt de automatisch gegeven waarschuwingen niet voldoende, mede gelet op de vergaande gevolgen van het ontslag op staande voet voor deze werkneemster. Daar is ABN Amro dan weer niet mee eens. Die gaat in hoger beroep.

Mening van het hof

ABN Amro weet het hof wel te overtuigen. Zij gaan ermee akkoord dat ABN Amro automatisch gegenereerde waarschuwingen verstuurt omdat zij niet de middelen hebben om alle onregelmatigheden handmatig te controleren. De automatisch gestuurde waarschuwingen zijn volgens het hof voldoende om aan te tonen dat dat soort handelen niet wordt getolereerd. Ook heeft ABN Amro in de onderzoeksfase genoeg voortvarend gehandeld en is er voldaan aan de eis van onverwijlheid. Het hof tilt zwaar aan het onrechtmatig inkijken van bankgegevens. Consumenten moeten er vanuit kunnen gaan dat er niet zomaar wordt rondgeneusd in hun gegevens. Het ontslag op staande voet houdt stand.

Gerechtshof Amsterdam, 18 oktober 2021, ECLI:NL:GHAMS:2022:2878

Tips voor HR

    • Werkgevers die op de hoogte zijn van onrechtmatig gedrag van een werknemer doen er goed aan om meteen een officiële waarschuwingsbrief [IS2] te sturen.

    • Maak duidelijk beleid rondom onrechtmatige gedragingen en zorg dat het ook duidelijk is wel sancties daarbij horen.