artikel

Overeenkomst van opdracht

Arbeidsrecht

Overeenkomst van opdracht

De overeenkomst tot het verrichten van een opdracht is geen arbeidsovereenkomst. Het arbeidsovereenkomstenrecht is dus niet van toepassing.

Het verschil met de aanneming van werk is, dat het bij de overeenkomst van opdracht niet om een ‘stoffelijk’ project gaat (zoals het schilderen van een huis), maar om ‘diensten’. Volgens de wettelijke omschrijving is de overeenkomst van opdracht gericht op het buiten dienstbetrekking verrichten van werkzaamheden die in iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken. De partij die de opdracht verstrekt, is de opdrachtgever, en degene die het werk verricht, de opdrachtnemer.

Overeenkomst van opdracht is inspanningsovereenkomst

Een overeenkomst van opdracht wordt wel een inspanningsovereenkomst genoemd, net als de arbeidsovereenkomst, en in tegenstelling tot de aanneming van werk. Dit houdt in dat de opdrachtnemer slechts de plicht heeft om zijn best te doen om het werk waarvoor hij is ingeschakeld, naar tevredenheid te verrichten. Een chirurg moet zijn best doen om een operatie te laten slagen. Hij kan echter geen garantie geven dat de operatie ook werkelijk slaagt.

Let op
Het betreft hier de zogenoemde vrije beroepen. Wanneer een advocaat of een accountant wordt ingeschakeld, is er sprake van een overeenkomst van opdracht. Verder valt te denken aan de overeenkomst tussen kapper en klant. Opdrachtgever en opdrachtnemer kunnen ook rechtspersonen zijn onder andere bij dienstverlening van ondernemingen ten opzichte van elkaar (bijvoorbeeld op het gebied van computerondersteuning, organisatieadvies of research).

Als de overeenkomst alle kenmerken bevat van een arbeidsovereenkomst als bedoeld in art. 7:610 Burgerlijk Wetboek is er sprake van een arbeidsovereenkomst. De benaming die partijen aan een overeenkomst geven, is niet bepalend. Volgens de Hoge Raad in het standaardarrest Groen/Schoevers is voor het antwoord op de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst of van een opdracht bepalend, hetgeen partijen bij het sluiten van de overeenkomst voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze waarop ze feitelijk aan die overeenkomst uitvoering, en aldus inhoud, hebben gegeven (Hoge Raad, 14 november 1997, NJ 1998, 149).Overeenkomst van opdracht

Wederzijdse rechten en plichten

De opdrachtnemer dient de werkzaamheden in beginsel zelf te verrichten. Indien de opdrachtnemer beroepsmatig handelt (of een eigen bedrijf uitoefent) is de opdrachtgever hem loon verschuldigd. Ook de onkosten die de opdrachtnemer maakt om de opdracht uit te voeren, moet de opdrachtgever vergoeden, voor zover deze niet in het loon zijn inbegrepen. De opdrachtnemer op zijn beurt is verplicht gevolg te geven aan tijdig verleende en verantwoorde aanwijzingen omtrent de uitvoering van de opdracht. De opdrachtnemer moet de opdrachtgever op de hoogte houden van zijn werkzaamheden en hem direct in kennis stellen als hij de opdracht voltooid heeft. Ten slotte is de opdrachtnemer verplicht verantwoording af te leggen van de wijze waarop hij zich van de opdracht heeft gekweten.

Verschil met arbeidsovereenkomst

Hoewel in de opdrachtovereenkomst dus zeker elementen van gezag kunnen zitten, is het verschil met de arbeidsovereenkomst dat de opdrachtnemer niet is onderworpen aan de zeggenschap van de opdrachtgever. Hij is (anders dan de werknemer) niet zonder meer verplicht de aanwijzingen van de opdrachtgever op te volgen. De opdrachtnemer die ‘op redelijke gronden’ niet bereid is de opdracht volgens de hem gegeven aanwijzingen uit te voeren, kan (als de opdrachtgever de aanwijzingen handhaaft) de overeenkomst opzeggen. In de praktijk is de scheidslijn echter soms wel moeilijk te trekken.

Let op
Mensen die werken via een opdrachtovereenkomst hebben minimaal recht op het minimumloon (zie ook Opdrachtnemers hebben voortaan recht op het minimumloon).
Reageer op dit artikel