artikel

Een stageovereenkomst is geen arbeidsovereenkomst

Arbeidsrecht

Een stageovereenkomst is geen arbeidsovereenkomst

Een stageovereenkomst wordt door de werkgever aangegaan met een stagiair die als leerling van een onderwijsinstelling praktijkervaring moet of wil opdoen.

De verhoudingen bij een stageovereenkomst zijn niet die van een werkgever tot een werknemer, maar die van een stagegever tot een stagenemer.

Onderscheid stageovereenkomst en praktijkovereenkomst

Een stageovereenkomst is iets anders dan een praktijkovereenkomst in de zin van Wet educatie en beroepsonderwijs.

Bij een praktijkovereenkomst gaat het om zogenoemde praktijkvorming, het leren van een beroep in de praktijk. Bovendien gaat de leerling één of twee dagen per week naar school om theoretische kennis op te doen, en is verder vier of drie dagen werkzaam in het bedrijf waar hij in dienst is en een praktijkopleiding volgt. Bij de praktijkovereenkomst zijn drie partijen betrokken, namelijk de leerling, het bedrijf en de opleidingsinstelling. Daarnaast beoordeelt één van de landelijke opleidingsorganen, die weer verenigd zijn in het Centraal Orgaan van de Landelijke Opleidingsorganen van het bedrijfsleven, de praktijkplaatsen en de bedrijven waarmee overeenkomsten worden gesloten.

Bij een stageovereenkomst volgt de stagiair onderwijs en doet hij op basis van het onderwijsprogramma ervaring op in de praktijk.

Voorbeeld
A volgt de opleiding voor schilder. Hij moet het vak in de praktijk leren en heeft daarom een praktijkovereenkomst bij een schildersbedrijf. Hij wordt begeleid door een consulent van de Stichting Vakopleiding Schilders- en Stukadoorsbedrijf. Twee dagen per week gaat hij naar school om de theorie te leren. Hier is sprake van een praktijkovereenkomst.
B volgt de hbo-opleiding juridische dienstverlening. In het onderwijsprogramma is drie maanden praktijkervaring bij een juridische organisatie opgenomen. B loopt daarom drie maanden mee bij een Juridisch Loket. Hier is sprake van een stageovereenkomst.

Onderscheid tussen stageovereenkomst en arbeidsovereenkomst

Stages zijn niet wettelijk geregeld. Als er een stageovereenkomst wordt afgesloten, is de aard van de overeenkomst afhankelijk van de concrete omstandigheden en van de regeling die de stagiair (vaak door bemiddeling van zijn stagebegeleider van school) met de stagegever heeft afgesproken. De stagegever kan een stagevergoeding betalen. Een stagevergoeding is niet aan een minimum of maximum gebonden. Indien de stageovereenkomst niet voldoet aan de vereisten voor een arbeidsovereenkomst, zijn de regels vanuit het arbeidsrecht en aanverwante regelingen ook niet van toepassing, zoals de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag.

Vergoeding

Het is echter wel raadzaam een stagevergoeding niet veel hoger te laten zijn dan de door de stagiair gemaakte kosten. Zakgeld en een onkostenvergoeding worden niet als loon beschouwd. Wordt de vergoeding echter hoger, dan wordt al snel aangenomen dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, met alle gevolgen van dien (bijvoorbeeld dat het minimumloon moet worden betaald).

Toepasselijke regels uit het arbeidsrecht

Op een stagiair zijn diverse regels uit het arbeidsrecht wel van toepassing. Met name op het gebied van de arbeidsomstandigheden heeft een werkgever verplichtingen ten opzichte van stagiairs.

Andersom kan een werkgever zich ook willen beschermen jegens een stagiair, bijvoorbeeld door middel van het opnemen van een duidelijk geheimhoudingsbeding in de stageovereenkomst.

Wanneer is toch sprake van een arbeidsovereenkomst?

Krijgt een overeenkomst de naam van stageovereenkomst, maar is wel aan alle voorwaarden voor een arbeidsovereenkomst voldaan, dan wordt al vrij snel aangenomen dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, zodat het arbeidsrecht wel van toepassing is. Dat is het geval wanneer de stagiair in overwegende mate productieve arbeid voor de werkgever verricht, daarvoor loon ontvangt, en er een gezagsverhouding tussen stagiair en stagegever bestaat. Het leerelement is weliswaar aanwezig, maar er wordt al daadwerkelijk productieve arbeid verricht.

Let op
Kent de werkgever een vergoeding toe dan is het raadzaam de vergoeding niet uit te drukken in een percentage van het minimumloon en de vergoeding niet te koppelen aan geleverde diensten. Als het leerelement in de stageovereenkomst sterk overheerst, zal er geen sprake zijn van een arbeidsovereenkomst.

Proeftijd na stageovereenkomst

Als de stagiair na de stage in dienst wordt genomen, kan de vraag zich voordoen of in de arbeidsovereenkomst een proeftijd kan worden overeengekomen. Als sprake was van een ‘zuivere’ stageovereenkomst, die niet dezelfde identiteit had als de arbeidsovereenkomst die daarna is aangegaan, kan een proeftijd rechtsgeldig in de arbeidsovereenkomst worden opgenomen. Zou al tijdens de stageperiode een arbeidsovereenkomst worden aangenomen, dan is de kans aanwezig dat een nieuwe proeftijd ongeldig is als de stagiair identieke werkzaamheden blijft verrichten. De werkgever heeft dan immers al kunnen beoordelen of de werknemer voldoet. Alleen als de opvolgende arbeidsovereenkomst duidelijk andere vaardigheden en verantwoordelijkheden van de werknemer vraagt, zou een proeftijd mogelijk zijn.

Einde van de stageovereenkomst

Indien sprake is van een gemengde stage/arbeidsovereenkomst, dan zijn voor de beëindiging de regels van de gewone arbeidsovereenkomst van toepassing. Omdat een stage meestal een bepaalde periode duurt, zullen voor het einde van de stage de regels voor het einde van de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd moeten worden toegepast.Stageovereenkomst

Is er sprake van een zuivere stageovereenkomst, dan eindigt de overeenkomst aan het einde van de afgesproken periode. Dit is alleen anders bij bijzondere omstandigheden waardoor de overeenkomst eerder wordt beëindigd (bijvoorbeeld als een stagiair eigendommen van het bedrijf steelt of wanneer de stageopdracht eerder is afgelopen dan werd verwacht).

Cao

In de meeste cao’s is niets overeengekomen over stageovereenkomsten. Soms is een aanbeveling opgenomen gericht aan de werkgever, om, indien gevraagd, stageplaatsen in zijn bedrijf ter beschikking te stellen.

Reageer op dit artikel