artikel

Berouw rijksambtenaar na kijken porno: ontloopt hij ontslag?

Arbeidsrecht

Een ambtenaar van de Belastingdienst bezoekt via zijn werklaptop regelmatig pornosites, waarbij hij ook extreme afbeeldingen bekijkt. Zijn werkgever ontslaat hem. De ambtenaar gaat hiertegen in beroep. Straft de rechtbank hem milder omdat hij berouw toont?

Berouw rijksambtenaar na kijken porno: ontloopt hij ontslag?

In augustus 2017 betrapt een collega de ambtenaar van de Belastingdienst op heterdaad bij het kijken naar porno op zijn dienstlaptop. Dat leidt ertoe dat hij in november van dat jaar wordt geschorst. Hij verklaart dat hij toen voor het eerst onder werktijd porno keek. Onderzoek naar zijn internetgeschiedenis toont echter aan dat hij van 7 oktober 2016 tot en met 8 september 2017 zeer regelmatig deze sites bezocht. Allemaal via de werklaptop. De man bekeek zeer extreme afbeeldingen van onder meer onthoofdingen, kannibalisme, extreem geweld, incest en seks met jonge meisjes

Ernstig plichtsverzuim

De werkgever stelt dat de ambtenaar zich schuldig heeft gemaakt aan ernstig plichtsverzuim. Hem wordt onder meer aangerekend dat hij wist dat er collega’s of cliënten konden binnenkomen op het moment dat hij naar de pornofilms keek. Verder weegt het mee dat de man niet de waarheid heeft gesproken over de frequentie en de omstandigheden waaronder hij de sites heeft bezocht. Hij heeft bovendien een zeer aanzienlijk deel van zijn werktijd hieraan besteed. Ook nadat hij op heterdaad betrapt is heeft de man nog pornosites bezocht.

In beroep

De man, die sinds 1991 in dienst was van het het Rijk, vecht bij de rechtbank Noord-Nederland zijn ontslag aan. In de beroepszaak erkent hij weliswaar de gestelde feiten, maar onvoorwaardelijk ontslag vindt hij een te zware straf. De voormalig ambtenaar wijst erop dat hij zijn excuses heeft gemaakt, dat hij veel pijn, verdriet en vernedering ervaart, dat hij al geruime tijd thuis zit en dat hij voldoende is gestraft door de schorsing.

In het vonnis kijk de rechtbank in deze zaak naar:

  •  artikel 50, eerste lid, van het Algemeen Rijksambtenarenreglement (hierna: het ARAR), waarin is bepaald dat de ambtenaar is gehouden de plichten die uit zijn functie voortvloeien nauwgezet en ijverig te vervullen en zich te gedragen, zoals een goed ambtenaar betaamt.
  • artikel 80, eerste lid, van het ARAR stelt dat degene die hem opgelegde verplichtingen niet nakomt of zich aan plichtsverzuim schuldig maakt, deswege disciplinair kan worden gestraft. In het tweede lid van dat artikel is bepaald dat plichtsverzuim zowel het overtreden van enig voorschrift omvat als het doen of nalaten van iets, hetwelk een goed ambtenaar in gelijke omstandigheden behoort na te laten of te doen.
  • artikel 81, eerste lid, aanhef en onder l, van het ARAR stelt dat ontslag als disciplinaire straf kan worden opgelegd.

Verder staat in de Gedragscode Integriteit Rijk dat het bekijken van pornografische, aanstootgevende of (seksueel) intimiderende afbeeldingen verboden is.

Ook in de Personele Uitvoeringsbepalingen Belastingdienst wordt vermeld dat het uitdrukkelijk niet is toegestaan om actief pornografisch, gewelddadig materiaal te bekijken of op de werkplek aanwezig te hebben.

De rechtbank overweegt dat de Belastingdienst bevoegd is een ambtenaar disciplinair te straffen, indien deze de hem opgelegde verplichtingen niet nakomt of zich schuldig maakt aan plichtsverzuim. Plichtsverzuim kan echter pas leiden tot een disciplinaire straf indien er sprake is van verwijtbaar plichtsverzuim.

Disciplinaire straf

Voor de constatering van plichtsverzuim, dat tot het opleggen van een disciplinaire straf aanleiding kan geven, is het volgens vaste rechtspraak (zie de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 15 september 2011, ECLI:NL:CRVB:2011:BT1997) noodzakelijk dat op basis van de beschikbare, deugdelijk vastgestelde gegevens de overtuiging is verkregen dat de betrokken ambtenaar de hem verweten gedragingen heeft begaan.

De rechtbank stelt in het vonnis op grond van de stukken vast dat de ontslagen ambtenaar de verweten gedragingen heeft begaan. Deze zijn, gelet op de aard en ernst ervan, te kwalificeren als plichtsverzuim. “Niet is gebleken van feiten of omstandigheden op grond waarvan het gedrag niet aan de man kan worden toegerekend. Voor zover de man stelt dat hij verslaafd is aan porno, heeft hij dit niet onderbouwd, zodat de rechtbank hieraan voorbij gaat”, aldus de rechtbank. Conclusie: de werkgever is bevoegd tot het opleggen van een disciplinaire straf.

Lees ook: Test uw kennis van het ontslagrecht!

Ontslag evenredig?

Vervolgens beantwoordt de rechtbank de vraag of het disciplinair ontslag evenredig is aan de aard en ernst van het verweten plichtsverzuim bevestigend. Daarbij wordt in aanmerking genomen dat er sprake is van zeer ernstig plichtsverzuim. De ontslagen ambtenaar heeft frequent onder werktijd naar voornoemde beelden gekeken, hierover, na te zijn betrapt, niet de waarheid gesproken, en hij is een zeer aanzienlijk deel van zijn werkbare tijd niet aan het werk geweest.

Lees ookArbeidsrecht in vogelvlucht

“De gedragingen van de ambtenaar staan op zo gespannen voet met wat van een integere ambtenaar verwacht mag worden, dat van onevenredigheid van het ontslag geen sprake is”, oordeelt de rechtbank. Dat hij excuses heeft gemaakt, spijt heeft en zich vernederd voelt, doet aan het oordeel dat er sprake is van een evenredige disciplinaire straf niets af. De rechtbank verklaart dan ook het beroep tegen het ontslag ongegrond.

ECLI:NL:RBNNE:2019:3630

 

Reageer op dit artikel