artikel

Bestaat er een recht op onbereikbaarheid buiten werkuren?

Arbeidsrecht

In Frankrijk bestaat er inmiddels wetgeving waarin een recht op onbereikbaarheid voor werknemer is voorzien. In Duitsland zijn in de bedrijfsregeling van Volkswagen voorzieningen opgenomen rondom onbereikbaarheid. Nu is ook in Nederland in een eerste cao een regeling opgenomen voor onbereikbaarheid. Werknemers in de gehandicaptenzorg mogen buiten werktijd er straks voor kiezen niet te reageren op een mail van de “baas”.

Bestaat er een recht op onbereikbaarheid buiten werkuren?

Er is juridisch geen hard recht op onbereikbaarheid. De Partij van de Arbeid heeft wel een plan daartoe gelanceerd, maar het is er nog niet. Juridisch zijn er wel verplichtingen voor een werkgever die de bereikbaarheid raken. Namelijk de verplichting om je als goed werkgever te gedragen, het creëren van een veilige werkomgeving (Arbeidsomstandighedenwetgeving) en de Arbeidstijdenwetgeving.

De moderne communicatiemiddelen maken dat werknemers 24 uur per dag bereikbaar kunnen zijn (op een paar uitzonderingen na, namelijk plekken in de wereld waar überhaupt geen bereik is). Het is de vraag of een werknemer steeds geacht kan worden om zich bereikbaar te houden op momenten dat de werknemer vrij is.

Vakantie/weekend

In beginsel zal een werkgever rekening moeten houden met de vrije tijd van de werknemer. Een werkgever kan wel instructies geven omtrent bereikbaarheid, maar deze instructies zullen steeds redelijk moeten zijn. Het continu “aanstaan” van de werknemer zal in veel gevallen deze redelijkheidstoets niet kunnen doorstaan, bijvoorbeeld als de werknemer vakantie heeft.

Als de werknemer er zelf voor kiest wel steeds bereikbaar te zijn, dan nog moet de werkgever zich als goed werkgever gedragen en oppassen voor de effecten voor de werknemer. Een werkgever die geen enkele maatregel neemt ten aanzien van het werk, loopt de kans op aansprakelijkheid voor ziekte van de werknemer die het gevolg is van acties van de werkgever. Onder omstandigheden kan een dergelijke actie ook een nalaten zijn om de werknemer in bescherming te nemen.

Wetgeving of “we lossen het samen wel op”?

Ik geloof zelf niet in extra wetgeving ten aanzien van bereikbaarheid. Het arbeidsrecht biedt al voldoende middelen om (on)bereikbaarheid te adresseren. Een werkgever doet er wel verstandig aan om na te denken over een beleid, niet alleen in het licht van mogelijke aansprakelijkheid maar ook ter voorkoming van uitval wegens ziekte.

Marnix Ritmeester is arbeidsrechtadvocaat bij Workx Advocaten.

Reageer op dit artikel