artikel

Recht in de praktijk: pensioen regelen na bedrijfsovername

Arbeidsrecht

Wanneer een bedrijf vanwege een fusie medewerkers van een andere organisatie overneemt, dienen alle arbeidsvoorwaarden van de oude werkgever te worden overgenomen. Dat geldt ook voor het pensioen.

Recht in de praktijk: pensioen regelen na bedrijfsovername

Wat normaal veelal bedrijfsovername of fusie wordt genoemd, duidt de wet aan als overgang van onderneming. Er is sprake van een overgang van onderneming met behoud van rechten voor de werknemers als voldaan is aan de volgende criteria:

  • De overgang van de onderneming is gebaseerd op een overeenkomst, fusie of splitsing.
  • De identiteit van de onderneming die overgaat (aangeduid in de wet als ‘economische eenheid’, wat dus ook een deel van een bedrijf kan zijn) blijft behouden.

Door de overname komt de werknemer in dienst van het andere bedrijf. Dit mag echter voor de werknemer geen nadelige gevolgen hebben. Alle rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst die met de desbetreffende werknemer zijn aangegaan, gaan over op de nieuwe werkgever. Als een onderneming of een onderdeel wordt overgedragen, gaan de werknemers van rechtswege mee die in die onderneming of in dat onderdeel werkzaam zijn. De nieuwe werkgever kan bij de overname geen verandering in de arbeidsvoorwaarden bedingen of de werknemers overnemen op minder gunstige voorwaarden. Als extra waarborg voor de werknemers is de bepaling opgenomen dat de oude werkgever nog een jaar na de overgang samen met de nieuwe werkgever hoofdelijk aansprakelijk blijft voor de nakoming van verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst, die ontstaan zijn voor het tijdstip van overgang.

Pensioenen

In beginsel gaan ook pensioentoezeggingen en spaarregelingen over op de nieuwe werkgever. Hierop bestaat echter een aantal belangrijke uitzonderingen. In de rechtspraktijk komen daarbij de volgende situaties het meeste voor:

  • De oude werkgever heeft een pensioenregeling, maar de nieuwe werkgever niet: de pensioenregeling eindigt niet, de nieuwe werkgever zal voortzetting van de pensioenregeling moeten regelen via een pensioenfonds of verzekeraar.
  • De oude werkgever heeft geen pensioenregeling, de nieuwe werkgever wel: de overgenomen werknemers krijgen dezelfde pensioenrechten als de werknemers in dienst van de nieuwe werkgever. De pensioentoezegging geldt vanaf het moment van overname, dus niet met terugwerkende kracht.
  • De oude en de nieuwe werkgever hebben beide een pensioenregeling, maar deze is verschillend: de nieuwe werkgever zal de beide pensioenregelingen moeten voortzetten, dan wel de eigen pensioenregeling op de overgenomen werknemers moeten toepassen. Die keuzemogelijkheid is er niet wanneer de nieuwe werkgever onder een verplicht gestelde bedrijfspensioenregeling valt. De bedrijfspensioenregeling van de nieuwe werkgever heeft in dat geval voorrang.

Jurisprudentie

Een receptioniste is in 1998 in dienst gekomen van een thuiszorgorganisatie. Haar pensioenopbouw wordt verzorgd door het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW). De medewerkster is bij dit pensioenfonds aangemeld als deelnemer en betaalt, zoals in de cao is vermeld, premie voor het pensioenfonds. In 2012 krijgen de receptioniste en enkele collega’s van haar te horen dat haar afdeling naar een andere onderneming verhuist. De Wet overgang van onderneming is hier van toepassing. Daarbij gaan alle arbeidsvoorwaarden die de medewerkster genoot bij haar oude werkgever over naar de nieuwe werkgever.

Er wordt echter een uitzondering gemaakt voor de aansluiting bij het pensioenfonds. Het pensioenfonds meldt per 1 maart 2012 dat de medewerkster geen deelnemer meer is aan het pensioenfonds PFZW. Haar nieuwe werkgever heeft ook gezegd geen aansluiting te zoeken met haar oude pensioenfonds. Wel meldt de nieuwe werkgever dat er zorg wordt gedragen voor een pensioen. De medewerkster ziet dat op haar loonstrook een pensioenpremie wordt afgetrokken en dat er ook een code DTFAC PFZW op haar loonstrook staat. Zij vermoedt dat dit wellicht een relatie heeft met het pensioenfonds PFZW.

Wetgeving

Artikel 7 Pensioenwet
Informatie aan werknemer en aanbod pensioenovereenkomst
1. De werkgever informeert de werknemer binnen een maand na aanvang van de werkzaamheden schriftelijk of elektronisch of hij de werknemer al dan niet een aanbod tot het sluiten van een pensioenovereenkomst doet, en zo ja, binnen welke termijn het aanbod wordt gedaan en wie de pensioenuitvoerder is.
2. …

Artikel 655
1. De werkgever is verplicht aan de werknemer een schriftelijke of elektronische opgave te verstrekken met ten minste de volgende gegevens:
….
j. of de werknemer gaat deelnemen aan een pensioenregeling;
….

Artikel 663
Door de overgang van een onderneming gaan de rechten en verplichtingen die op dat tijdstip voor de werkgever in die onderneming voortvloeien uit een arbeidsovereenkomst tussen hem en een daar werkzame werknemer van rechtswege over op de verkrijger. Evenwel is die werkgever nog gedurende een jaar na de overgang naast de verkrijger hoofdelijk verbonden voor de nakoming van de verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst, die zijn ontstaan vóór dat tijdstip.

Haar nieuwe werkgever heeft daarop op verzoek van PFZW tot tweemaal toe de gelegenheid gehad zich vrijwillig aan te sluiten bij dit pensioenfonds, maar de werkgever weigerde het aanbod. Intussen wijzigt de werkgever door een fusie twee keer van naam. De medewerkster heeft echter nog steeds geen duidelijkheid over haar pensioen en start in 2018 een procedure.

Ze eist van haar werkgever dat deze zich aansluit bij het pensioenfonds PFZW. Ook wil de receptioniste een schadevergoeding voor de door haar te lijden en wellicht nog te lijden pensioenschade. Zij is van mening dat na de overgang van onderneming in 2012 de nieuwe werkgever de plicht had haar pensioenvoorziening voort te zetten bij PFZW. De werkgever betwist echter het standpunt van de receptioniste en zegt dat zij geen recht heeft op pensioenopbouw bij PFZW.

Tekortgeschoten

De kantonrechter stelt vast dat er een arbeidsovereenkomst is gesloten tussen de nieuwe werkgever en de receptioniste waarin onder andere ook de arbeidsvoorwaarde pensioen is opgenomen. De werkgever meldt dat een pensioenpremie wordt afgeboekt en dat deze premie ‘intern’ wordt gespaard. Het pensioen met daarbij de afdracht van de premie is dus blijkbaar niet extern ondergebracht. Daarmee overtreedt de werkgever enkele artikelen uit de Pensioenwet en artikel 7:655 van het Burgerlijk Wetboek. De werkneemster is op geen enkele manier geïnformeerd over de pensioenovereenkomst.

De werkgever wordt door de rechter in het ongelijk gesteld

Volgens de rechter is de werkgever tekortgeschoten in het nakomen van de verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst. De werkgever meldt dan nog dat per 1 maart 2012 het bij de werkneemster duidelijk moet zijn geworden dat het pensioenfonds PFZW meldde dat ze geen deelnemer meer was. Echter, de oude werkgever gaf in een brief van 16 februari 2012 aan dat het al dan niet aangesloten blijven bij PFZW nog niet zeker was. De nieuwe werkgever was daarna jarenlang vaag over de pensioenregeling. De werkgever wordt dan ook door de rechter gesommeerd om aansluiting te zoeken bij het pensioenfonds PFZW. Het schadebedrag dat de werkneemster heeft geleden, is volgens een actuariële berekening ruim 37.000 euro. De werkgever wordt door de rechter in het ongelijk gesteld. De rechter kent het schadebedrag van ruim 37.000 euro toe, exclusief andere kosten die de werkneemster had gemaakt om tot deze zaak te komen.

Bron: Rechtbank Amsterdam, 30 april 2019 – ECLI:NL:RBAMS:2019:3040

HR Actualiteitendag: 5 november, Utrecht

Wat is de laatste stand van zaken omtrent de Wet arbeidsmarkt in balans WAB? Wat houdt het pensioenakkoord in voor mijn organisatie? Laat je in 1 dag helemaal bijpraten over de laatste stand van zaken op gebied van wetgeving tijdens de HR Actualiteitendag.

>> Bekijk het programma en de inschrijfmogelijkheden

Reageer op dit artikel