nieuws

Slapende dienstverbanden: rechter vraagt Hoge Raad om duidelijkheid

Arbeidsrecht

De ene kantonrechter vindt dat een werkgever niet kan worden gedwongen een werknemer na twee jaar ziekte te ontslaan. De andere kantonrechter oordeelt dat slapende dienstverbanden slecht werkgeverschap zijn. De rechtbank Limburg wil duidelijkheid en vraagt de Hoge Raad om een uitspraak.

Slapende dienstverbanden: rechter vraagt Hoge Raad om duidelijkheid

Hoe ontstaat een slapend dienstverband? Slapende dienstverbanden komen voort uit de Wet werk en zekerheid. Werkgevers zijn verplicht werknemers die minstens twee jaar in dienst zijn geweest bij ontslag een transitievergoeding mee te geven. Oók wanneer die werknemers de laatste twee jaar ziek zijn geweest.

Werkgevers beschouwen dat als een zware financiële last: zij hebben al twee jaar het loon van een werknemer betaald die door arbeidsongeschiktheid niet heeft gewerkt en hebben kosten gemaakt voor diens re-integratie. En dan moeten ze ook nog een transitievergoeding betalen? Mooi niet, denken veel werkgevers. Ze houden de werknemer op de loonlijst, maar hoeven na twee jaar ziekte geen salaris meer te betalen. En omdat de werknemer niet wordt ontslagen, krijgt hij ook geen transitievergoeding.

Lees ook: Recht op een transitievergoeding

Arbeidsongeschikt door zwaar werk

In dit geval gaat het om een monteur die na een kwart eeuw van zwaar fysiek werk rugklachten heeft ontwikkeld. Hij wordt arbeidsongeschikt, maar na een operatie aan zijn rug gaat hij weer aan het werk. Dat gaat een paar jaar goed, tot hij in 2016 opnieuw zo’n last van zijn rug krijgt dat hij niet meer kan werken. Na twee jaar ziekte is de conclusie dat de monteur voor 80 tot 100 procent arbeidsongeschikt is. Verbetering van zijn situatie valt niet te verwachten. Hij krijgt daarom een IVA-uitkering.

Lees ook: Werknemers uit de WGA: publiek en privaat zoeken samen naar succesformule

Geen transitievergoeding

Financieel is deze arbeidsongeschiktheidsuitkering een flinke stap terug. Daarbij komt dat zijn vrouw door een ernstige ziekte het bed moet houden en dus ook niet kan werken. De schulden stapelen zich op. De transitievergoeding zou dus meer dan welkom zijn. Hoewel de werknemer zijn werkgever meerdere keren mondeling vraagt om hem te ontslaan, weigert deze dat.

Voor de kantonrechter eist de werknemer dat hij wordt ontslagen en zijn transitievergoeding krijgt. Bovendien eist hij een schadevergoeding, omdat hij vindt dat zijn werkgever zich niet als goed werkgever gedraagt.

Slecht werkgeverschap?

De wetgever keurt slapende dienstverbanden als slecht werkgeverschap af. Daarom is in 2018 de Wet compensatie transitievergoedingen aangenomen. Deze wet, die ingaat op 1 april 2020, regelt dat een werkgever compensatie kan aanvragen bij het UWV voor de transitievergoeding voor een werknemer die na twee jaar arbeidsongeschiktheid wordt ontslagen. De vergoeding wordt door het UWV betaald en bekostigd vanuit het Werkloosheidsfonds.

De wet wordt met terugwerkende kracht geldig voor werkgevers die sinds de invoering van de WWZ een transitievergoeding hebben betaald aan werknemers die twee jaar ziek zijn geweest.

Lees ook: Goed werkgeverschap, wat is dat eigenlijk?

Transitietool

Wanneer heeft een werknemer recht op een transitievergoeding en hoe hoog is die vergoeding? Met de tool van PW. komt u eenvoudig tot een betrouwbare berekening.

Naar de transitietool

Geen vertrouwen in compensatieregeling

Ook met deze compensatieregeling in het vooruitzicht wil de werkgever van deze monteur de werkgever niet ontslaan. De werkgever heeft er namelijk geen vertrouwen in dat de regeling zal werken zoals nu wordt voorgespiegeld. Er zijn namelijk zo veel werknemers die na langdurige ziekte eigenlijk recht hebben op een transitievergoeding dat het geldpotje snel leeg zal zijn, zo vreest hij. De werkgever heeft zelf vijftien van deze slapende dienstverbanden in de boeken staan. Moet hij al deze mensen een transitievergoeding betalen, dan kost hem dat ruim zes ton. Beter dus om de slapende dienstverbanden niet wakker te maken.

Bovendien staat er nergens in de wet dat een werkgever verplicht is om een dienstverband te beëindigen.

Verschillende uitspraken

Op dit moment komen er steeds meer zaken voor de rechter waarin werknemers eisen dat hun slapende dienstverbanden worden verbroken. Ook de rechterlijke macht moet hierin zijn weg vinden en dat leidt tot onderling tegengestelde uitspraken. Kijk bijvoorbeeld naar de recente vonnissen van de voorzieningenrechter te Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2019:3109; AR Updates 2019-0333) en de kantonrechter te Zwolle (ECLI:NL:RBOVE:2019:1021; AR Updates 2019-0334). Hierbij sommeerde de ene kantonrechter dat de werkgever verplicht was de transitievergoeding te betalen, terwijl de andere de eis van de werknemer afwees.

Lees ook: Slapend dienstverband is slecht werkgeverschap

Leestip!

Leestip!

Vragen aan de Hoge Raad

Voor de rechtsgelijkheid is het belangrijk dat er duidelijkheid komt. De advocaten van de werknemer vragen de kantonrechter om de Hoge Raad om advies te vragen in deze kwestie. Zij verwijzen daarbij naar het Stoof/Mammoet-arrest van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2008:BD1847). Dit arrest gaat in op de verplichting van werkgever en werknemer om zich over en weer als goed werkgever en werknemer te gedragen. Kort gezegd betekent dit dat een werknemer een wijziging van zijn arbeidsovereenkomst moet aanvaarden, wanneer gewijzigde omstandigheden dit redelijk maken.

De vraag is nu, kan dit arrest ook worden gespiegeld? Moet een werkgever, bij gewijzigde omstandigheden, een redelijk verzoek van een werknemer om de arbeidsovereenkomst te wijzigen honoreren? En kan die wijziging dan inhouden dat de arbeidsovereenkomst wordt verbroken? Ook wanneer de consequentie hiervan is dat de werkgever de werknemer een transitievergoeding moet betalen? En als het antwoord op deze vragen nee is, kan een werkgever dan toch worden verplicht het slapende dienstverband te verbreken?

Uitspraak na antwoorden

De kantonrechter houdt de zaak aan, tot de Hoge Raad antwoord heeft gegeven op de vragen.

Rechtbank Limburg | ECLI:NL:RBLIM:2019:3331

Vond u dit artikel interessant? Mis niets en maak nu een gratis PW. profiel aan! De voordelen:

  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel