blog

Valse start voor de WAB

Instroom

Meteen maar even met de billen bloot: als ik aan de PW. Monitor over de WAB had meegedaan, zou ik even vernietigend over de nieuwe wet hebben geantwoord als de meeste respondenten.

Valse start voor de WAB

Het was één cijfer dat er uitsprong: maar 5 procent van HR, flex- en payrollprofessionals gelooft dat de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) meer mensen aan een vaste baan gaat helpen. Of met andere woorden: bij de start is het vertrouwen in de wet nul.

Het bracht mij terug bij het debat in de Eerste Kamer dat ik heb gevolgd over de WAB. Zowel coalitie- als oppositiepartijen waren afgelopen mei zeer kritisch over deze wet van minister Koolmees. Het woord ‘waterbedeffect’ was het meest genoemde woord van het debat. Senatoren wezen de minister erop dat de WAB, die tot doel heeft dat er meer mensen in vaste dienst komen, ervoor zal zorgen dat werkgevers meer ZZP’ers en freelancers gaan inhuren. De WAB heeft immers geen betrekking op deze groepen. Het ligt dus voor de hand dat werkgevers uitwijken naar deze voor hen nog wel aantrekkelijk flexibele arbeidskrachten.

Lees ook: HR ziet helemaal niets in de WAB

Prinsjesdag

In politiek Den Haag wordt al jaren gesproken over maatregelen om het aantal zelfstandigen op de arbeidsmarkt te beteugelen, maar tot nu toe ontbreekt er een alomvattend plan. Koolmees heeft wel beloofd dat dit er gaat komen. Komende Prinsjesdag weten we waarschijnlijk meer. Maar dan nog: de WAB gaat op 1 januari 2020 in en eer Koolmees zijn ZZP-maatregelen door beide Kamers heeft geloodst, zijn we minstens anderhalf jaar verder. Niet in de minste plaats omdat dit dossier, dat betrekking heeft op ruim een miljoen zelfstandigen, zo gevoelig ligt. Kijk naar het debat over de verplichte pensioenverzekering voor ZZP’ers. De reacties zijn buitengewoon fel op dit voornemen. Onlangs maakte de minister ook bekend een minimumtarief voor zelfstandigen zonder personeel in te willen voeren.

Rijnlands model

Terug naar de kern: de arbeidsmarkt is op dit moment verre van in balans. Het Rijnland model, waarin werknemers optimaal bescherming genieten, is voor veel mensen geen realiteit meer. De komst van een leger aan personeel met flexcontracten, payrollers, uitzendkrachten en ZPP’ers heeft een arbeidsmarkt naar Amerikaans model gecreëerd. Dat is gunstig voor werkgevers, want hun lasten zijn verminderd en risico’s – zoals ziekte of arbeidsongeschiktheid – liggen nu veel meer bij de werkenden. Was ‘een baan voor het leven’ vroeger heel gewoon, tegenwoordig is er geen millennial die hier nog rekening mee houdt.

De WAB heeft tot doel de balans op de arbeidsmarkt te herstellen. De wet is dus een uiting van een veranderende tijdsgeest. Maar voorlopig is het niet meer dan dat. Zonder maatregelen die voorkomen dat werkgevers massaal meer ZZP’ers en freelancers gaan inhuren, beleeft de WAB op 1 januari 2020 een valse start.

Leestip: net verschenen in de reeks HR-actueel ‘Wet arbeidsmarkt in balans’

 

 

Reageer op dit artikel