blog

Leidinggeven is mensen in het licht zetten

Organisatie & Strategie

Leidinggeven is een competentie, een vak. Dat vak wordt beoefend door mensen die andere mensen zodanig beïnvloeden dat de organisatie en haar stakeholders er beter van worden.

Leidinggeven is mensen in het licht zetten

Leidinggeven is gedrag, een werkwoord. Het is geen functie bekleden of in een positie zitten, maar een activiteit vanuit verantwoordelijkheid.

Leidinggeven is van strategisch belang, een serieuze aangelegenheid. De vakkennis en het gedrag van leidinggevenden heeft invloed op het functioneren en de concurrentiekracht van de organisatie.

Omgevingsfactoren

Reden te meer om mensen die leiding aan hun collega’s geven goed te selecteren en te begeleiden. Maar nóg belangrijker is snappen dat leiding krijgen eigenlijk een soort lichttherapie is. Hoe we daarbij komen? Nou, dat hebben we van de natuur geleerd. Dat zit zo.

Het menselijk leven is verbonden met de omgeving. Omgevingskenmerken bepalen of je te eten en te drinken hebt, of je het warm of koud hebt, of je veel of weinig naar buiten gaat, etc. In het verlengde hiervan werd door de Britse verpleegkundige Florence Nightingale (1820-1910) ontdekt dat de gezondheid van mensen contextueel is. Mensen die veel licht en frisse lucht krijgen, leven langer en zijn gezonder.

Licht

Licht, met name daglicht, zorgt voor de aanmaak van vitamine D en energie. Mensen knappen op van het zonnetje. Het stofje serotonine blijkt hiervoor de impuls te geven. Door daglicht wordt bij mensen serotonine aangemaakt dat hen opgewekter en kalmer maakt.
Serotonine wordt ook wel het zelfvertrouwenmolecuul genoemd. Mensen bij wie deze neurotransmitter rijkelijk stroomt, hebben van nature veel zelfvertrouwen en tevredenheid over zich. Mensen die deze stof minder makkelijk aanmaken, zijn daarentegen wat afhankelijker en zoekender van aard. Ze zoeken eerder naar bevestiging buiten zichzelf en hebben meer behoefte aan bevestiging. Bijna alle antidepressiva werken op zo’n manier, dat ze aanwezigheid van serotonine in het brein stimuleren.

Om van organisaties bruisende systemen te maken, zouden leidinggevenden dus leveranciers moeten zijn van licht

Om van organisaties bruisende systemen te maken, zouden leidinggevenden dus leveranciers moeten zijn van licht en/of van serotonine. Leveranciers die hun klanten (=collega’s) kennen en op maat kunnen leidinggeven, want de één heeft er meer van nodig dan de ander. Als dat lukt, voeren zij per persoon de brandstof aan die nodig is om alle mensen die aan hen zijn toevertrouwd enthousiast en met energie hun werk te laten doen. Op zo’n manier kunnen leidinggeven, is een competentie (iets kunnen) en een gedragskenmerk (iets doen) dat is te vergelijken met licht geven, het belichten van collega’s, collega’s in het licht zetten. Leidinggeven is dan vooral geschikt voor mensen die zich op deze manier gedoseerd en actief willen en kunnen inzetten voor de organisatie.

Net als met zonlicht zit er aan de hoeveelheid leiderschap dat goed is voor een mens een maximum. Overdaad schaadt. Leidinggevenden zouden dit maximum moeten weten om optimaal effectief te kunnen zijn.

Ook zijn er uitzonderingen. Zoals mensen allergisch kunnen zijn voor zonlicht, zo kunnen werknemers pukkeltjes krijgen van leidinggevenden. Dat ligt dan niet aan de leidinggevende, maar aan de werknemer. Werknemers met deze allergie doen er verstandig aan om dit tijdig kenbaar te maken.

Prof. Dr. Lidewey E.C. van der Sluis, parttime hoogleraar Strategisch Talent Management aan Nyenrode Business Universiteit. Daarnaast is zij visiting professor, spreker, en organisatieadviseur.

Reageer op dit artikel