artikel

Werknemers uit de WGA: publiek en privaat zoeken samen naar succesformule

Personeelsmanagement

Wat werkt wel en wat werkt niet wanneer het erom gaat mensen met een WGA-uitkering weer in het arbeidsproces te krijgen? Private verzekeraar Achmea deed samen met het UWV onderzoek naar de succesfactoren.

Werknemers uit de WGA: publiek en privaat zoeken samen naar succesformule
Michiel Delfos (Achmea) en Fred Paling (UWV) | Foto: Marloes Oldenhof

Het is minder opmerkelijk dan het lijkt dat een private verzekeraar in een grootschalig onderzoek samen optrekt met het UWV, verzekeren Fred Paling voorzitter raad van bestuur UWV en Michiel Delfos, directievoorzitter van Achmea Schadeverzekeringen. Het UWV en de verzekeraars zijn niet de natuurlijke vijanden die ze in het begin van het eigenrisicodragerschap voor de WGA leken te zijn. Paling: “Wij hebben een eigen kenniscentrum dat heel veel onderzoek doet naar deze materie. Veel van de gegevens moeten toch van ons komen, dus samenwerken was wel zo praktisch.”

Grote thema’s

Achmea heeft drie grote thema’s uitgekozen waarop zij zich concentreert. De eerste is veiligheid, zoals het voorkomen van auto-ongelukken. Het tweede is de klimaatverandering en de gevolgen daarvan. Het laatste grote thema is gezondheid. Onderdeel daarvan is het ondersteunen van werkgevers bij het aan de slag krijgen van werknemers. Delfos: “We willen nu meten of wat we doen resultaat oplevert. Ik zie dat als een groot experiment: wat werkt nou wel en wat werkt nou niet om mensen weer aan het werk te krijgen? Dat is een enorme zoektocht. Daarom vonden we het belangrijk om samen met het UWV diepgaand en feitelijk onderzoek te doen. Daar kunnen wij onze inspanningen op aanpassen. Dat wat veel resultaat oplevert, maken we groter. En daar waar we veel inspanningen leveren met weinig resultaat, daar brengen we de investeringen terug.”

Hoe zit het ook al weer met publiek of privaat?

Elke werkgever is de eerste 104 weken verantwoordelijk voor de re-integratie van een arbeidsongeschikte (ex)-werknemer. Als de werknemer na die twee jaar nog steeds (deels) arbeidsongeschikt is, maar in de toekomst vermoedelijk wel weer kan werken, heeft hij recht op een WGA-uitkering.

Wanneer de werkgever publiek verzekerd is, neemt het UWV deze verplichtingen na de eerste twee jaar arbeidsongeschiktheid op zich. Werkgevers die kiezen voor eigenrisicodragerschap, zijn na die twee jaar nog tien jaar verantwoordelijk voor de re-integratie van de (ex)-werknemer en moeten de WGA-uitkering zelf betalen. Zij kunnen deze kosten zelf dragen, of zich hiervoor verzekeren bij een private verzekeraar.

Kijk voor meer informatie op: www.uwv.nl

Revalidering

Een belangrijke uitkomst van het onderzoek is dat het zinvoller is om te investeren in de re-integratie van mensen in de WGA, dan te proberen te voorkomen dat ze daarin terecht komen. In vaktermen: invalidering is moeilijker te beïnvloeden dan revalidering.

Prikkels

Paling: “De wetgever heeft een bepaald systeem ingericht, met prikkels voor werkgever en werknemer. In het onderzoek zien we dat de prikkels in de twee jaar dat mensen loondoorbetaling krijgen zo zijn ingeregeld dat daar niet veel winst meer te halen valt. Je ziet weinig verschillen tussen werkgevers die bij Achmea of andere private verzekeraars verzekerd zijn of bij ons. Dat systeem werkt zo goed dat mensen al het maximale doen om te voorkomen dat een werknemer in de WIA instroomt.”

Intensief casemanagement

Het verschil treedt op wanneer mensen eenmaal in de WGA zitten, zegt Paling. “Dan blijkt op basis van dit en andere onderzoeken, dat het lonend is om toch intensief met die mensen aan de slag te gaan. Je moet daar intensief casemanagement opzetten. Zowel voor de route om weer aan het werk te gaan als voor de route naar de boodschap ‘U bent definitief volledig arbeidsongeschikt.'”

Wat werkt nou wel en wat werkt nou niet om mensen weer aan het werk te krijgen? Dat is een enorme zoektocht

Verantwoording afleggen

De concrete cijfers uit het onderzoek tonen aan dat Achmea 35 procent effectiever is op revalidering en 40 procent effectiever op deelherstel dan het UWV. Paling geeft toe dat private verzekeraars meer capaciteit en aandacht zetten op het intensief begeleiden van mensen naar een van deze twee routes. Dat dit nu ook in het onderzoek is aangetoond, vindt hij een positieve uitkomst. Het UWV moet immers verantwoording afleggen aan de overheid over de inzet van gemeenschapsgeld. ” Met deze uitkomsten kan ik beargumenteren dat als we hier meer op inzetten, dat ook daadwerkelijk wat oplevert. Als je het casemanagement goed doet, valt daar winst te halen.”

Vliegwiel

Delfos: “Op twee punten zien we groot effect: het weer aan het werk krijgen, oftewel de revalidatie, en de uitstroom naar de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Ook als het gaat om het percentage arbeidsongeschiktheid zien we een  verschil. Door het nemen van maatregelen proberen we dat percentage te verlagen. Dat helpt psychisch vaak ook enorm en werkt daardoor als een vliegwiel.”

Er komt heel veel positieve energie vrij door mensen een nieuwe richting te geven

Kwetsbare positie

Wie niet meer geschikt is voor het eigen werk, maar ook niet blijvend volledig arbeidsongeschikt is, zit vaak in een uiterst kwetsbare positie. En dan is begeleiding en aandacht belangrijk, zegt Delfos. “Wij hebben heel goede ervaring met opleidingstrajecten. Bijvoorbeeld iemand die niet meer kan staan en in een winkel werkt. Die kun je omscholen tot rij-instructeur. Dat kunnen die mensen vaak zelf niet betalen, want ze zitten in een moeilijke financiële positie. Maar ook coaching en begeleiding naar ander werk zijn heel belangrijk, naast alle medische interventies die nodig zijn om iemand weer aan het werk te krijgen. Als je praat met werknemers, dan komt er heel veel positieve energie vrij door die opleidingen en door mensen een nieuwe richting te geven.”

Zorgen werkgever wegnemen

Een goed werkend WGA-stelsel is belangrijk voor de langdurig of misschien blijvend arbeidsongeschikte werknemer, maar ook voor de werkgever, benadrukt Delfos. “Aan de ene kant is hij blij als iemand weer aan het werk kan, of dat nou bij hemzelf is of bij iemand anders. Maar ook wanneer iemand definitief arbeidsongeschikt is. Want dat neemt zorgen weg. Dat is moeilijk te kwantificeren in geld, maar dat vinden wij heel belangrijk.”

Van elkaar leren

Samenwerking om te kijken wat je van elkaar kunt leren, is volgens Paling en Delfos daarom niet meer dan logisch. Paling: “We zijn al een hele tijd in gesprek om te kijken hoe we het publiek-private stelsel kunnen verbeteren. Tot tien jaar geleden dachten we in een concurrentiemodel, maar sindsdien is er veel veranderd. We hebben een hybride stelsel en iedereen heeft er belang bij dat er zo min mogelijk mensen ziek thuis zitten. We zijn dus al heel lang aan het kijken of we niet gezamenlijk kunnen optrekken om uit te vinden wat werkt en wat werkt niet. En voor wie? Dat is in ieders belang.”

Iedereen heeft er belang bij dat er zo min mogelijk mensen ziek thuis zitten

Parallele belangen

Delfos: “Dat komt doordat de belangen helemaal parallel lopen. Namelijk een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie. Dat is goed voor de maatschappij, werkgevers en werknemers en voor de private verzekeraars. De maatschappij heeft minder arbeidsongeschikten en dus is het minder duur ook voor de gezondheidszorg. Het is goed voor de bedrijven die minder tijd kwijt zijn aan personeel dat niet of niet goed genoeg kan functioneren. En het is goed voor zowel de overheid als de private verzekeraars omdat die minder arbeidsongeschiktheidsuitkeringen hoeven uit te keren. Daarom is het eigenlijk gek dat het in de beginperiode werd gezien als concurrentie.”

Investeren cruciaal

Hoe meer je begrijpt van het stelsel, hoe meer je de achterliggende gedachte ziet, hoe meer je volgens Delfos en Paling komt tot het idee van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Paling: “Wij adviseren werkgevers of ze beter publiek of privaat verzekerd kunnen zijn. Het is echt niet zo dat wij ze tegen beter weten in vast willen houden in het publieke stelsel. Als de omstandigheden ernaar zijn dat je kunt en wilt investeren in de re-integratie van je werknemer, ga dan vooral privaat. Het is dan wel heel belangrijk om zelf in actie te komen. Investeren in re-integratie is cruciaal, dat laat dit onderzoek zien.

Reageer op dit artikel