artikel

‘Laat leren leiden tot positieve ervaringen’

Personeelsmanagement

Als leren in kleine stapjes gaat en tot positieve ervaringen leidt, blijven medewerkers zich als vanzelfsprekend ontwikkelen. Dat zegt Jos Sanders, lector ‘Leven Lang Ontwikkelen’ aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen.

‘Laat leren leiden tot positieve ervaringen’

Werknemers gaan later met pensioen, de vergijzing slaat toe en de veranderingen in het werk gaan steeds sneller. Dus moeten medewerkers zich voortdurend blijven ontwikkelen. Maar is dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend, weet Sanders, die aan de Universiteit van Maastricht is gepromoveerd op duurzame inzetbaarheid van laaggeschoolde medewerkers. “Inmiddels noem ik die doelgroep liever niet ‘laaggeschoold’ maar ‘praktisch geschoold’, want dat zegt iets over de manier waarop deze mensen meestal het liefst leren en zich ontwikkelen. En dat doet deze groep dus vooral in de praktijk.”

Negatieve ervaringen

Wat Sanders opviel was dat praktisch geschoolden in hun eerdere schoolloopbanen voornamelijk negatieve ervaringen hebben opgedaan met leren en ontwikkelen. “Dat houdt ze later in hun leven vaak tegen om leer- en opleidingssituaties op te zoeken.”

Veel praktisch geschoolden zijn zich er vaak niet van bewust dat ze nieuwe dingen aan het leren zijn

Wie wil stimuleren dat praktisch geschoolden zich toch gaan ontwikkelen of mobiel worden, moet dat volgens Sanders doen in kleine stapjes.

“Als je goed kijkt, blijkt dat mensen vaak wel heel veel kleine stapjes zetten, maar niet in één keer hele grote. Ik durf te stellen dat mensen eigenlijk altijd wel bezig zijn met bewegen en leren. Maar veel praktisch geschoolden zijn zich er vaak niet zo van bewust dat ze nieuwe dingen aan het leren zijn. Daarom moet je het er af en toe over hebben. Laat zien dat iemand wel degelijk met zijn duurzame inzetbaarheid bezig is.”

Bewegen in je loopbaan

Belangrijker dan die kleine stapjes is nog dat mensen ervaren dat die stapjes heel positief kunnen uitpakken. Zodat ze daarna weer makkelijker nieuwe stappen durven te zetten. Sanders: “Bij die stapjes kun je denken aan het op je nemen van andere taken, iets in je baan veranderen – job crafting – of bijvoorbeeld ergens de leiding in nemen. Het belangrijkste is dat men zich ervan bewust is dat dit ook een vorm van bewegen in je loopbaan is.”

Bij leren en ontwikkelen denken veel mensen overigens vaak in grote stappen: in het volgen van opleidingen die worden afgesloten met een diploma. Sanders: “Dat spreekt zeker de praktisch geschoolden niet altijd aan, gezien eerdere leerervaringen. Maar ‘leren’ kan natuurlijk op heel veel verschillende manieren en dat mag best meer aandacht krijgen. Als je twintig jaar in een bedrijf werkt en je hebt je steeds weten aan te passen aan de veranderingen, dan heb je ook heel veel geleerd. Daar moet je mensen bewust van maken.”

Rol leidinggevenden

Leidinggevenden hebben daarin ook een rol. Sanders: “Als ze een gesprek hebben met hun medewerker over ontwikkeling, zouden ze het veel beter kunnen hebben over wat iemand het afgelopen jaar geleerd heeft. Reflecteren op hoe hij het ervaren heeft, wat het voor hem betekende. Dat is veel leuker en positiever.”

Leren kan natuurlijk op heel veel verschillende manieren en dat mag best meer aandacht krijgen

Om leren en ontwikkelen te bevorderen zouden mensen ook eens van een afstand kunnen kijken naar hun baan, zegt Sanders. “Wat denk je dat er in je baan gaat veranderen? Verdwijnen die elementen van je werk die je zo leuk vindt en waar je goed in bent? Of wordt dat onderdeel in de baan juist groter en kun je je daar verder in ontwikkelen?  Wanneer mensen daar al tijdig over nadenken, kunnen ze er op anticiperen. In welke richting willen ze zich verder ontwikkelen?”

Kleine veilige stappen

Organisaties kunnen hun medewerkers zelfs de mogelijkheid bieden om bijvoorbeeld een dag in de week elders de taken te gaan doen die ze ambiëren.

“Juist door die mobiliteit in hele kleine, veilige stappen vorm te geven ervaren mensen dat het positief is. En uiteindelijk maken ze zo een geleidelijke transitie in hun loopbaanontwikkeling. Dan denken ze niet meer: “Ik heb een diploma Lasser/mbo-niveau 4, dus ik kan alleen maar lasser zijn”. Ze ontdekken juist dat ze veel meer kennis en vaardigheden inzetten dan er op hun diploma staat. En dat ze dus in feite hun hele leven lang toch al aan het leren zijn.”

Reageer op dit artikel