blog

Het stoplicht van het leven

Personeelsmanagement

Een verkeerslicht dat op oranje springt, betekent meestal ‘nog even het gas erop’, zodat je niet hoeft stil te staan. Ook donkeroranje en zelfs lichtrood is voor velen geen enkel probleem om nog effe door te duwen. Dat kan misschien in het verkeer, maar de stoplichten in het leven zijn er niet voor niets!

Het stoplicht van het leven

Door dr. Alex Klein

Als ik om me heen kijk, dan zie ik heel veel mensen doorrennen, ondanks dat hun lijfelijke stoplicht op oranje staat. Nog effe volhouden, nog effe doorzetten, nog effe het gas erop… Als jouw levensverkeerslicht op groen staat, dan is het goed. Groen betekent een gezonde balans.

Oranje is ongezond. Herkenningspunten van de oranje fase beginnen allemaal met een ‘O’: ongebalanceerd, oververmoeid, overgewicht, onbehaaglijk, ongelukkig, ongerust en onhoudbaar.
Te lang doorduwen in oranje resulteert uiteindelijk in een rood stoplicht: je lijf geeft aan dat je móet stilstaan. Noem het een burn-out, noem het overspannenheid, noem het wat je wilt. Maar benoem vooral dat je te lang niet naar jezelf, naar je eigen lijf hebt geluisterd.

Beerput

Mijn vrouw en ik waren in een winkel voor dameskleding. Het was de laatste dag dat ze open waren, de winkel ging definitief sluiten. De eigenaresse was voor een tweede keer in een burn-out geraakt. Winkel failliet, personeel ontslagen. Een ex-collega van me geeft les aan een universiteit en hij zakt geregeld ‘door zijn hoeven’, zoals hij het zelf zegt. Een vriendin van mijn vrouw rent zichzelf totaal en geheel voorbij. Ze zit nu al maanden ziek thuis, loopt bij tientallen therapeuten, maar durft niet naar zichzelf in een spiegel te kijken.

Het leven zit vol met gebeurtenissen, leuk en niet-leuk. Vrolijk en fijn aan de ene kant en pijnlijk en verdrietig anderzijds. De eerste categorie nemen we met veel plezier in ontvangst, de tweede drukken we weg, stoppen we in een doosje of valt in een diepe beerput. Al dat onverwerkte pijn en verdriet kan echter zo groot worden dat het een barrière oplevert, waardoor we niet meer bij onszelf kunnen komen. Je verliest het contact met jezelf, je hebt geen idee meer waarvoor je het doet, geen flauw benul meer wat de waarde van het leven is. In eerste instantie staat het licht een lange tijd op oranje, uiteindelijk volgt vanzelf code rood!

Werk/privé balans

Werk en privé kun je niet loskoppelen van elkaar. Hetgeen je privé meemaakt heeft impact op je zakelijke presteren en de gebeurtenissen op je werk neem je mee naar huis. Je hebt namelijk maar één lijf, één jij. Of correcter gesteld: je hebt maar één balans, waar zowel zakelijk als privé op gewogen wordt. Een disbalans is dus altijd het gevolg van zowel zakelijke en privégebeurtenissen. Jouw lijf is een weegschaal met maar twee smaakjes: in balans of uit balans, ongeacht de oorzaak.

Een paar maanden geleden had ik een zakelijke bespreking, waarbij de oorzaken van wanpresteren van een grote Nederlands winkelketen werden besproken. Tijdens deze bespreking brak één van de vrouwelijke gesprekspartners. Het machogedrag van het directieteam en de onbalans in leiderschap braken haar letterlijk op, waardoor de waterlanders ruim vloeiden. Een paar weken later nam ze ontslag bij haar werkgever, omdat ze zich niet meer staande kon houden in deze verziekte werkomgeving. Ze sliep al maanden slecht, was al weken onrustig en uit balans, maar ze bleef toch maar doorgaan. Tja, zo doen we dat …

Zelftest

Mag ik je uitnodigen om naar jezelf te kijken? Zit je lekker in je vel? Heb jij voldoende energie? Slaap je ontspannen en word je uitgerust wakker? Sta even stil bij het doen van deze simpele zelf-test.

Ik ga je vragen om één minuut even ‘naar binnen te gaan’, even jezelf op te zoeken. Stop even met rennen, houd even op met wat je doet en voel hoe je aanvoelt. Heb je dat gedaan? Goed, vul dan nu de volgende stellingen in:

Zomerbezinning

Gelukkig is het zomer. Voor de meeste bedrijven is de zomerperiode een rustiger periode, voor veel mensen betekent de zomer een aantal weken vakantie of in ieder geval iets rustiger aan doen. Dit is een mooie periode om je batterij weer op te laden of om jezelf weer te hervinden. Nu heb je een paar weken de tijd om aan jezelf te werken, omdat in september de karavaan weer vertrekt, de sneltrein weer in volle hevigheid gaat rijden.

Als in de zelftest hierboven jouw antwoorden voornamelijk in het groen staan, dan mag je heerlijk gaan genieten van jouw welverdiende vakantie. Als jouw antwoorden vaker in het oranje of zelfs in het rood staan, gebruik dan de aankomende weken om jezelf weer te hervinden. Wat vind jij nou echt belangrijk? Waar draait het in het leven om? Waar krijg jij energie van?

Mijn buurman leek alles goed op orde te hebben. Leuk werk, een mooi huis, een fijn gezin, iedereen gezond, kinderen deden het goed op de universiteit. Toen kreeg hij een heftige hartaandoening, maar dat kon worden ondervangen met een pacemaker. Echter, vervolgens kwam de klap. Op dat moment kwam hij erachter wat hij zichzelf al die jaren had aangedaan. Werk ging toch altijd voor? Regelmatig overwerken, regelmatig laat thuis, regelmatig zijn gezin en zijn eigen gezondheid achtergesteld op zijn werk. De reset van zijn hart betekende ook een reset van zijn mindset.

Maar wel te laat…

(Zelf-)Leiderschap

Je hebt maar één lijf, je hebt maar één gezondheid. Je krijgt honderden waarschuwingen van je lijf, voordat het stoplicht op rood springt. Maar je moet wel luisteren naar die signalen. En er naar acteren. Hoe goed kun jij leiding geven aan jezelf? Ben jij in staat om tegen jezelf te zeggen wat gedaan moet worden om die balans te (her-)vinden? Of wacht je tot het te laat is? Niet voor niets is burn-out nu ‘on the rise’, want we zijn verleerd om te luisteren naar ons lijf.

Misschien moeten je collega’s je wijzen op jouw situatie. Misschien moet de HR-manager van je werk eerst aangeven dat je niet goed meer functioneert. Misschien moet de arbo-arts je naar huis sturen of moet de huisarts je slaappillen voorschrijven. Of meteen maar antidepressiva. Of misschien moet je hart eerst aangeven dat het gewoon te veel voor haar is…

Wanneer ga jij luisteren naar je lijf?
Wanneer ga jij luisteren naar de waarschuwingen van jouw lichaam?
Of wacht je gewoon totdat jouw stoplicht (definitief) op rood springt …?

Reageer op dit artikel